İnşaat Mühendisliği Ve Projelendirme

Binanın kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasındaki mesafenin yönetmelik sınırlarını (0.2b) aşması, simetrik olmayan perde duvar yerleşimi.

Yapısal analiz yazılımında (ETABS/SAP2000) kat bazında kütle ve rijitlik merkezi koordinatları ile burulma düzensizliği katsayıları (n) kontrol edilmelidir.

Binaya etkiyen deprem ve rüzgar yüklerinin eccentric (dışmerkezli) aktarılması sonucu radye temel taban basıncının zemin emniyet gerilmesini geçmesi.

Temel zemin gerilme dağılımı (max/min basınçlar) sonlu elemanlar modelinden okunmalı, zeminin taşıma gücü (q_all) ile karşılaştırılmalıdır.

Döşeme kalınlığının yetersiz kalması veya kolon boyutlarının küçük seçilmesi nedeniyle kolona mesnetlenen bölgede kayma gerilmesinin kapasiteyi aşması.

Zımbalama kontrolü kesitleri yazılım üzerinden incelenmeli, V_ed / V_rd oranlarının 1.0'ı geçip geçmediği denetlenmelidir.

Kolon taşıma gücünün birleştiği düğüm noktasındaki kiriş taşıma gücüne oranının (M_rc / M_rb) yönetmelik şartı olan 1.2'nin altında kalması.

Düğüm noktalarındaki kolon ve kirişlerin taşıma gücü momentleri hesaplanarak oranları kontrol edilmelidir.

Kiriş açıklık/faydalı yükseklik oranının (L/h) küçük olduğu durumlarda klasik Navier-Bernoulli hipotezinin geçerliliğini yitirmesi ve asma donatı eksikliği.

Gerilme yığılmaları Strut-and-Tie (Basınç-Çekme Çubuğu) modeliyle incelenmeli, diagonal çatlak riskleri denetlenmelidir.

Fore kazık veya Berlin duvarı arkasındaki zemin basıncının (earth pressure) doğru modellenmemesi, ankraj ön germe kuvvetlerinin yetersiz kalması.

İnklınometre ölçümleri ve çevre yapılardaki kot okuma (deformasyon) raporları günlük olarak takip edilmelidir.

Kohezyonlu (kil) zeminlerde derin kazı yapılmasıyla birlikte toprak yükünün kalkması sonucu tabandaki elastik ve plastik kabarma deformasyonları.

Kazı çukuru tabanına yerleştirilen oturan/kabaran nivelman noktalarının kot değişimleri incelenmelidir.

Drenaj sisteminin tıkanması veya membran su yalıtımının perde betonu dökümü sırasında zarar görmesi (delinme/yırtılma).

Bodrum kat duvarlarında nemlenme, rutubet ve aktif su sızıntı noktaları (aktif akıntılar) gözlemlenmelidir.

Deprem anında suya doygun gevşek kumlu zeminlerin boşluk suyu basıncı artışı nedeniyle mukavemetini yitirmesi ve ani oturmalar.

SPT (Standart Penetrasyon Testi) ve CPT uç direnci verileri kullanılarak sıvılaşma emniyet faktörleri (FS) hesaplanmalıdır.

Kazık ucunda çamur kekinin (mud cake) temizlenememesi, beton kalitesinin düşük olması veya sürtünme kazıklarında boy yetersizliği.

Statik yükleme testi (Load Test) oturma-yük grafikleri incelenmeli, PIT (Pile Integrity Test) ile bütünlük denetlenmelidir.

Bitümlü sıcak karışım (BSK) binder veya aşınma tabakası gradasyonunun hatalı olması, bitüm penetrasyon derecesinin yüksek sıcaklıklar için yetersiz kalması.

Asfalt çekirdek (core) numuneleri alınarak Marshall testleri, boşluk oranları ve bitüm içerikleri laboratuvarda analiz edilmelidir.

Projelleştirme aşamasında topoğrafik eş yükselti eğrilerinin hatalı okunması veya tasarlanan düşey gabari eğrilik yarıçapının (K-değeri) düşük kalması.

Yol güzergahı 3D CAD yazılımlarında sürüş simülasyonu (sight distance analysis) ile kontrol edilmelidir.

Sinyalizasyon optimizasyonunun yanlış faz süreleriyle yapılması veya kavşak geometrik adasının (geometrik tasarım) yetersiz kalması.

Trafik sayım verileri (PCE cinsinden) ile Synchro/VISSIM mikrosimülasyon yazılımlarında gecikme süreleri hesaplanmalıdır.

Yarma ve dolgu şev açılarının zemin kayma direncine (içsel sürtünme açısı) göre dik seçilmesi, yüzeysel drenajın yetersiz olması.

Şev duraylılık analizleri (Bishop / Fellenius yöntemleri) yapılarak güvenlik katsayıları (FS) denetlenmelidir.

Derz aralıklarının fazla uzun tutulması, derz içine elastomerik dolgu malzemenin doldurulmaması ve davel (dowel) millerin yerleştirilmemesi.

Beton plakların genleşme derzleri ve yük transfer verimliliği (load transfer efficiency) incelenmelidir.

İklim değişikliği yağış verilerinin (IDF eğrileri) hesaba katılmaması, rasyonel metotla debi hesabında dönüş periyodunun düşük seçilmesi.

Mevcut boru çapları ve eğimleri hidrolik modelleme (StormCAD/SWMM) ile kontrol edilmelidir.

Akış hızının çok yüksek olduğu dolusavak tabanında pürüzlülüklerin olması ve lokal basıncın suyun buharlaşma basıncının altına düşmesi.

Dolusavak yüzey pürüzlülüğü ve hidrolik model testlerindeki hız vektörleri analiz edilmelidir.

Pompaların ani durması veya vanaların çok hızlı kapatılması sonucunda hat içinde oluşan yüksek basınç dalgalanmaları.

Geçici rejim (transient state) hidrolik analizleri yapılarak basınç pikleri hesaplanmalıdır.

Akarsu yatağındaki taşkın hızlarının yüksek olması, köprü ayakları (piero) etrafında at nalı girdapların (horseshoe vortex) oluşması.

Batardeau ve köprü ayaklarındaki taban tarama raporları ile akarsu hidrolik kesitleri incelenmelidir.

Kanalizasyon hatlarında uzun süre havasız (anaerobik) kalan atıksuyun H2S gazı üretmesi ve betonarme yapıyı eritmesi.

H2S gazı konsantrasyonu ölçümleri ve beton yüzeylerdeki kabuklaşma/çürüme gözlemlenmelidir.

Mimari, statik ve mekanik projelerin bağımsız olarak çizilmesi ve 3D ortamda (Navisworks) çakışma (clash detection) analizi yapılmadan sahaya verilmesi.

Navisworks veya Solibri yazılımlarında sert ve yumuşak çakışma test raporları (Clash Reports) oluşturulmalıdır.

İnşaat faaliyetlerinin ardışık bağımlılıklarının yanlış tanımlanması, malzeme tedarik sürelerinin (lead time) hesaba katılamaması.

Primavera P6 veya MS Project üzerinden güncellenmiş iş programı ile asıl plan (baseline) karşılaştırılmalıdır.

Uygulama projelerindeki revizyonların metraj listelerine (Bill of Quantities) zamanında yansıtılmaması, kalıp/demir hesaplarında eksiklikler.

Hakediş raporları ile son revizyon onaylı mimari ve statik proje metrajları çapraz kontrole tabi tutulmalıdır.

Hazır betonun şantiyede şerbet eklenerek sulandırılması, kür (curing) şartlarının (sıcaklık/nem) sağlanamaması veya numune alma hatası.

28 günlük basınç deneyi sonuçları karakteristik beton dayanımı (fck) formülleriyle istatistiksel olarak değerlendirilmelidir.

Fabrika imalat toleransları ile şantiye ankraj aplikasyon toleranslarının birbirini tutmaması, ankraj cıvatalarında kaçıklık.

Çelik kolon taban plakaları (base plate) ve ankraj cıvataları nivo/total station ile monte edilmeden önce kontrol edilmelidir.

Beton örtü kalınlığının yetersiz olması, klorür iyonlarının betona nüfuz etmesi veya karbonatlaşma nedeniyle pas payının işlevini yitirmesi.

Beton örtü kalınlığı (pas payı) tarama cihazıyla (rebar detector) ölçülmeli, potansiyel korozyon haritası çıkarılmalıdır.

Hava sıcaklığının yüksek, nemin düşük ve rüzgar hızının fazla olduğu ortamlarda betondan suyun çok hızlı buharlaşması.

Beton döküm yüzeyinde kılcal, birbirini kesmeyen paralel plastik rötre çatlaklarının varlığı gözlemlenmelidir.

Farklı genleşme katsayısına sahip malzemelerin (beton kolon ve tuğla duvar birleşimi) bir araya geldiği noktalarda donatı filesi (sıva filesi) kullanılmaması.

Duvar ile kolon kesişimlerindeki yatay ve düşey çatlak hatları muayene edilmelidir.

Kaynak ağzı hazırlığının hatalı yapılması, elektrotların nem kapması veya kaynakçının sertifikasız/deneyimsiz olması.

Kaynaklı birleşimlere NDT (Tahribatsız Muayene) kapsamında Ultrasonik Test (UT) ve Manyetik Parçacık Testi (MT) uygulanmalıdır.

Tarihi yığma yapılarda çimento esaslı modern harçların kullanılması, tarihi malzemenin nefes almasını engelleyerek neme ve tuzlanmaya yol açması.

Tarihi duvar örnekleri laboratuvarda mineralojik ve kimyasal analize (XRD/XRF) tabi tutulmalıdır.

Eski binalarda etriye sıkılaştırmasının olmaması, düz demir (nervürsüz) kullanılması ve beton dayanımının (C10/C12) çok düşük çıkması.

Karot örnekleri, demir sıyırma (röntgen) sonuçları ve TBDY-2018 doğrusal olmayan (non-linear) analiz yöntemleri uygulanmalıdır.

Zemin katın ticari alan (dükkan) olarak tasarlanması nedeniyle duvarların kaldırılması ve kolonların serbest boyunun artarak rijitliğin ani düşmesi.

Katlar arası rijitlik oranları (r,i) TBDY-2018 koşullarına göre hesaplanarak kontrol edilmelidir.

Yarım bodrum perdelerinin veya bant pencerelerin arasında kalan kolon boylarının kısalması sonucu deprem anında aşırı kesme kuvveti alması.

Mimari projede pencere seviyeleri ve bodrum perde üst kotları incelenerek kısa kolon bölgeleri işaretlenmelidir.

Farklı kat seviyelerine sahip komşu binaların derz boşluğu (seismik derz) bırakılmadan veya yetersiz bırakılarak inşa edilmesi.

Binalar arasındaki derz mesafeleri şantiyede lazer metre ile ölçülerek yönetmelik sınırlarıyla karşılaştırılmalıdır.

Yapının periyodunun (T) zemin hâkim periyodu ile çakışması sonucu deprem dalgalarının genliğinin katlanarak binaya aktarılması.

Zemin etüt raporundaki hâkim titreşim periyodu ile yapısal analiz yazılımındaki bina doğal periyodu karşılaştırılmalıdır.