Akaryakıt Ve Otogaz İstasyonları
Başlangıç Rehberi
Bu Sektör Nedir?
Akaryakıt ve otogaz istasyonları, modern ulaşım ağının temel enerji tedarik noktaları olarak kritik bir lojistik ve ekonomik rol üstlenmektedir. Sektör, fosil yakıtların dağıtımından yenilenebilir enerji çözümlerine geçiş sürecinde stratejik bir dönüşüm içerisindedir. Yüksek güvenlik standartları ve operasyonel verimlilik, bu işletmelerin sürdürülebilirliği için temel belirleyicilerdir. Müşteri memnuniyeti ve kesintisiz hizmet anlayışı, rekabetçi piyasada fark yaratan unsurlardır. Sektör, hem bireysel hem de ticari taşımacılığın enerji ihtiyacını karşılayan vazgeçilmez bir altyapı hizmetidir.
Kimler İçin Uygun?
Bireysel araç sahipleri, günlük ulaşım ihtiyaçlarını karşılayan geniş bir tüketici kitlesini oluşturur. Lojistik ve nakliye firmaları, operasyonel süreklilik için istasyonların ana kurumsal müşterileridir. Toplu taşıma filoları ve ticari taksi işletmeleri, düzenli yakıt tüketimi ile pazarın önemli bir segmentidir. Şehirlerarası yolculuk yapan transit yolcular, istasyonların sunduğu ek hizmetlerden yararlanan geçici bir müşteri grubudur. Tarımsal faaliyet yürüten işletmeler, kırsal bölgelerdeki istasyonların temel hedef kitlesidir. Kamu kurumları ve filo yönetimi yapan şirketler, kurumsal anlaşmalarla yakıt tedariği sağlayan stratejik ortaklardır.
İş Modeli Nasıl Çalışır?
Temel gelir modeli, akaryakıt ve otogaz satışından elde edilen birim kâr marjlarına dayanır. Market ve kafe gibi yan hizmetler, istasyonun toplam kârlılığını artıran tamamlayıcı gelir kalemleridir. Araç bakım, oto yıkama ve madeni yağ satışı gibi hizmetler, müşteri sadakatini artırarak ek gelir sağlar. Değer önerisi, yüksek kaliteli yakıtın güvenli, hızlı ve erişilebilir bir noktada sunulmasıdır. Sadakat programları ve kurumsal filo kartları, müşteri bağlılığını güçlendiren temel pazarlama araçlarıdır. Operasyonel verimlilik, stok yönetimi ve tedarik zinciri optimizasyonu ile sağlanır.
Fiziksel Alan İhtiyaçları
İstasyonlar, yüksek trafik hacmine sahip ana arterler veya stratejik kavşak noktalarında konumlandırılmalıdır. Araç giriş-çıkış manevraları için geniş bir saha alanı ve güvenli bir trafik akış planı zorunludur. Yeraltı tankları, pompa adaları ve kanopi yapısı, yangın güvenliği yönetmeliklerine tam uyumlu olmalıdır. Minimum saha büyüklüğü, pompa sayısı ve ek hizmet birimlerine bağlı olarak genellikle 1.500 ile 3.000 metrekare arasında değişmektedir. Müşteri bekleme alanları, market ve tuvalet gibi sosyal tesisler, hijyen standartlarına uygun şekilde tasarlanmalıdır. Çevresel etkileri minimize etmek için sızdırmazlık sistemleri ve atık yönetimi altyapısı eksiksiz kurulmalıdır.
Personel İhtiyaçları
İstasyon müdürü, operasyonel süreçlerin yönetimi ve yasal uyumluluktan sorumlu temel yöneticidir. Pompa görevlileri, yakıt ikmali ve müşteri hizmetleri süreçlerini yürüten ön hat personelidir. Market sorumluları, perakende satış ve stok yönetimi konusunda uzmanlaşmış kadrolardır. Güvenlik görevlileri, saha güvenliği ve yangın önleme prosedürlerini denetlemekle yükümlüdür. Temizlik personeli, tesisin hijyen standartlarını korumak için sürekli görev yapar. Teknik bakım personeli, pompa ve otomasyon sistemlerinin arızasız çalışmasını sağlar. Tüm personel, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile tehlikeli madde yönetimi konusunda düzenli sertifikalı eğitim almalıdır.
Başlangıç İpuçları
Stratejik Konum Analizi
İstasyon yerini seçerken sadece trafik yoğunluğuna değil, aracın istasyona giriş ve çıkış kolaylığına (dönüş manevra alanı) odaklanın; ters yönde kalan istasyonlar müşteri kaybı yaşar.
EPDK Mevzuat Uyumu
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun güncel lisanslama şartlarını ve mesafe kısıtlamalarını kurulum aşamasından önce mutlaka bir hukuk danışmanı ile teyit edin.
Market Gelir Optimizasyonu
Akaryakıt kar marjları düşük olduğundan, marketinizi bir 'convenience store' konseptine dönüştürerek yüksek marjlı gıda ve otomotiv yan ürünlerine ağırlık verin.
Sadakat Programları
Müşteri sadakatini artırmak için mobil uygulama destekli puan sistemleri kurun; düzenli müşterilerinize özel yakıt indirimleri tanımlayın.
Personel Eğitimi ve Güvenlik
İstasyon çalışanlarına hem müşteri ilişkileri hem de yangın/acil durum müdahale eğitimi verin; güvenlik, marka imajınızın temelidir.
Otomasyon Sistemleri
Tank seviye takibi ve pompa otomasyon sistemlerini dijitalleştirerek stok kaçaklarını önleyin ve anlık raporlama ile verimliliği artırın.
Çevresel Sorumluluk
Yeraltı tanklarının sızdırmazlık testlerini periyodik olarak yaptırın; çevre kirliliği cezaları işletmenizi kapatmaya kadar gidebilir.
Filo Yönetimi Çözümleri
Kurumsal şirketlerle anlaşmalar yaparak filo yakıt kartı sistemlerine dahil olun; bu, düzenli ve yüksek hacimli nakit akışı sağlar.
Temizlik ve Hijyen Standartları
Müşterilerin istasyon tercihinde en büyük etkenlerden biri tuvalet temizliğidir; hijyen standartlarını yüksek tutmak sadık müşteri kitlesi oluşturur.
Ek Hizmet Alanları
Mümkünse istasyon bünyesinde profesyonel oto yıkama veya hızlı bakım üniteleri ekleyerek tek durak noktası haline gelin.
Enerji Verimliliği
İstasyon aydınlatmasında LED teknolojisine geçerek operasyonel giderlerinizi düşürün ve gece görünürlüğünüzü artırın.
Ödeme Sistemleri Entegrasyonu
Temassız ödeme, mobil cüzdan ve araçtan inmeden ödeme teknolojilerini sisteminize entegre ederek müşteri bekleme süresini minimize edin.
Stok Yönetimi
Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları takip ederek stok seviyelerinizi optimize edin; ancak yasal depolama limitlerini asla aşmayın.
Rekabet Analizi
Çevrenizdeki diğer istasyonların fiyat politikalarını ve sundukları ek hizmetleri düzenli olarak izleyerek dinamik fiyatlandırma stratejileri geliştirin.
Dijital Görünürlük
Google Haritalar ve navigasyon uygulamalarında istasyonunuzun güncel bilgilerini, fotoğraflarını ve müşteri yorumlarını yöneterek dijital varlığınızı güçlendirin.
Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi
Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.
Mekanik Kalibrasyon Ve Hidrolik
Dispenser Sayaç Gövdesi Kalibrasyonu ve Mekanik Koruma Standartları Kılavuzu
Akaryakıt istasyonlarında litre hassasiyet sapmalarını önlemek ve yasal tolerans limitleri olan +/-%0.5 marjını korumak için dispenser sayaç gövdesi (metering unit) kalibrasyonu hayati önem taşır. Piston segmanlarının ve krank mili yataklarının yakıttaki mikro partiküllerle aşınması durumunda sayaçtan tıkırtı sesleri yükselir ve pulser arızasına davetiye çıkarılır. Teşhis için periyodik olarak bakanlık onaylı 10 veya 20 litrelik standart sayaç kalibrasyon kabı ile test dolumları yapılmalı, sapma miktarı milimetrik olarak tespit edilmelidir. Sapma görüldüğünde, sayaç bloku üzerindeki mekanik kalibrasyon vidaları çevrilerek ince ayar yapılmalı ve işlem sonrasında sayaç yasal mühür altına alınmalıdır. Kış aylarında motorindeki parafinleşmeye bağlı debi düşüşlerini (yavaş basma sorunu) engellemek için ise hidrolik ünitedeki 10 mikronluk su tutucu filtre (water separator filter) kontrol edilmeli ve temizlenmeli veya yenilenmelidir. Tabanca ve hortum grubu mekanik emniyetini üst seviyede tutmak adına, araçların hareket etmesiyle oluşabilecek yakıt sızıntılarını önleyen dispenser altı breakaway (emniyetli ayrılma kaplini) her vardiyada fiziki deformasyon yönünden taranmalıdır. Eğer breakaway kaplininde veya tabanca hortum girişindeki swivel (mafsallı hortum bağlantısı) noktalarında sızdırmazlık kaybı varsa, aşınan nitril contalar akaryakıta ve korozyona dayanıklı viton o-ring grubu ile yenilenmeli ve uygun tork değerlerinde sıkılmalıdır. Hortumlarda basınç altında şişme ve derin dış cidar çatlaması tespit edildiğinde, EN 1360 standartlarına uygun, antistatik çelik örgü takviyeli ve burulma gerilimlerini absorbe eden koruyucu çelik yay kılıflı yeni hortum montajları yapılmalıdır. Tabancanın depoda sürekli erken kesme (atma) yapması durumunda ise namlu ucundaki venturi deliği özel temizleme iğnesi ve solvent sprey yardımıyla tortulardan arındırılmalıdır.
Yakit Katkı ve Karışım Oranlayıcı
Akaryakıt tanklarında kışlık katkı, biyodizel veya özel performans katkılarının doğru oranlarda karıştırılması için gereken miktarları hesaplar.
| Bileşen Anahtarı | Bileşen Adı | Baz Miktar | Sabit mi? | Sabit Değer |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Kanopi Aydınlatma Armatür Yerleşimi
İstasyon kanopi tavanındaki LED aydınlatma armatürlerinin homojen ışık dağılımı için ideal aralıklarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
LPG Tankı Emniyet Mesafesi Analizi
TS 11939 standardına göre LPG tanklarının binalara, dispenserlere ve komşu parsel sınırlarına olan asgari emniyet mesafelerini analiz eder.
Hesaplanan Sonuçlar
Fiyat Totemi Okunabilirlik ve Görüş Analizi
İstasyon önündeki fiyat totemi üzerindeki rakam ve harf boyutlarının, araç hızına göre sürücüler tarafından okunabileceği maksimum mesafeyi hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Tank Sahası Sızdırmazlık Kaplama Hesabı
Akaryakıt tank havuzlarının sızdırmazlığı için uygulanacak epoksi veya membran kaplama malzemesi miktarını ve fire oranını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Pompa ve Nozul Kapasite Analizi
İstasyondaki aktif pompa ve nozul sayısına göre, yoğun saatlerdeki maksimum araç ikmal kapasitesini ve olası darboğazları analiz eder.
| Kaynak Anahtarı | Kaynak Adı | Miktar/Adet | Kapasite Modu | İşlem Süresi (Dk) | Birim Kapasite (Adet/Sa) | Throughput Kısıtı mı? |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Kanopi Alınlığı Reklam Güvenli Alanı
Kanopi alınlıklarına uygulanacak kurumsal logo ve folyo kaplamaların, rüzgar ve montaj payları göz önüne alınarak güvenli yerleşim sınırlarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Standart Operasyonel İş Akışları
Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.
Statik Topraklama ve Saha Emniyet Tedbirleri
Tanker yanaşma alanına konumlandırılır, motor durdurulur ve tekerleklere takoz konur. Tanker şasisi ile istasyon ana topraklama barası arasındaki elektriksel geçiş direncini kontrol eden statik topraklama pensesi tanker gövdesine bağlanır ve indikatörün yeşil ışık yaktığı doğrulanır. Saha yangın söndürme tüpleri tahliye vanası yakınına konumlandırılır.
Dispenser Sayaç Hassasiyet Kontrolü ve Ayarı
Dispenser sayaç gövdesinden (metering unit) tıkırtı sesleri gelmesi veya litre sapması şüphesinde, yasal bakanlık onaylı 10 veya 20 litrelik kalibrasyon kabı (kalibre kovası) ile test dolumları gerçekleştirilir. Artı/eksi yüzde 0.5 yasal hata marjı sınır dışına çıkan sayaçların mekanik kalibrasyon vidalarından metre ayarı yapılarak sayaç gövdesi resmi mühür altına alınır.
LPG Pompa Emiş Hattı ve Bypass Ayarı
LPG pompa ünitesinde kavitasyonu ve basınç düşüşlerini engellemek amacıyla pompa emiş hattındaki pislik tutucu filtre (strainer) sökülerek metal çapaklarından arındırılır. Pompa çıkış manometresi ile tank içi gaz basıncı arasındaki diferansiyel basıncın (delta P) en az 4 bar olduğu doğrulanır ve kademeli bypass vanası 4.5 bara kalibre edilir.
Ürün Kontrolü, Manuel Ölçüm ve ATG Teyidi
Tanker irsaliyesindeki yoğunluk ve sıcaklık değerleri kontrol edilir. Yeraltı tankı dolum öncesi ATG tank otomasyon ekranından taranarak mevcut hacim ve su yüksekliği okunur. Şüphe durumunda magnetostrictive prob yuvasına su tespit macunu (matrik macunu) sürülmüş ölçüm çubuğu daldırılarak manuel su ve ürün yüksekliği doğrulaması yapılır.
Breakaway ve Swivel Conta Muayenesi
Dispenser hortum grupları basınç altına alınarak breakaway (emniyetli ayrılma kaplini) bağlantıları ve tabanca hortum girişindeki swivel (mafsallı hortum bağlantısı) noktaları yakıt damlatması yönünden optik olarak taranır. Aşınan nitril o-ringler akaryakıta dayanıklı viton contalarla yenilenir ve hortumlarda şişme veya çelik örgü açığa çıkması varsa EN 1360 hortumlarla değiştirilir.
LPG Tabanca Memesi ve Çekvalf Yenileme
LPG tabancası araçtan ayrılırken oluşan aşırı sıvı gaz fışkırmalarına karşı İtalyan veya Euro-nozzle çeneleri kumpasla muayene edilir. İç çekvalf mekanizmasının ve sızdırmazlık segmanının dolum esnasındaki çapaklardan temizlenmesi sağlanır ve aşınmış yay grupları orijinal tabanca tamir kiti (nozzle repair kit) ile yenilenerek sızdırmazlık kilitlenir.
Hortum Bağlantısı ve Kademeli Tahliye Operasyonu
Tahliye hortumu dirseği yeraltı tankı dolum borusu ağzına kamlok çift kilit tertibatı ile sızdırmaz şekilde rijitlenir. Tank dip tortusunun havalanmasını ve tanka yüksek debide hava basılmasını engellemek amacıyla tanker çıkış vanası ilk aşamada %25 açık pozisyonda başlatılır; hava tahliyesi bittikten sonra kademeli olarak tam açık konuma getirilir.
Tabanca Venturi Temizliği ve VRS Kalibrasyonu
Yakıt ikmali sırasında tabancanın sürekli erken atma (kesme) yapması durumunda namlu ucundaki venturi deliği özel ince temizleme iğnesi ve basınçlı solvent spreyi yardımıyla tortulardan arındırılır. Stage II buhar geri kazanım standartlarına uyum için dispenser içindeki oransal buhar valfi (proportional valve) vakum emiş gücü yakıt debisine göre kalibre edilir.
Katodik Koruma ve Anot Ölçüm Kontrolü
Yeraltı LPG tankının korozyona karşı korunması amacıyla katodik koruma test kutusu (test box) terminalleri multimetre yardımıyla bakır/bakır-sülfat (Cu/CuSO4) referans elektroduna göre ölçülür. Ölçülen potansiyel değerinin -0.85 Volt sınırının altında olduğu doğrulanır; sapma varsa yeraltı magnezyum anot blokları ve izole kablo bağlantıları rektifiye edilir.
Operasyonel Kontrol Listeleri
Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.
Dispenser Sayaç Hidroliği ve Hortum Grubu Günlük Kontrol Listesi
%0Yeraltı Tank Sahası, Ürün Kalitesi ve ATG Günlük Takip Listesi
%0Dalgıç Pompa (STP) ve Sump Sahası Haftalık Emniyet Listesi
%0Otogaz (LPG) Dispenser ve Pompa Ünitesi Günlük Operasyon Listesi
%0LPG Tank Sahası ve Katodik Koruma Haftalık Denetim Listesi
%0SEÇ-G, Acil Durum ve ESD Sistemleri Haftalık Test Listesi
%0Otomasyon, Yazar Kasa ve TTS Altyapısı Günlük Kontrol Listesi
%0Ürün Kabul, Tanker Tahliye ve Lojistik Günlük Denetim Listesi
%0B2B Kurumsal Akaryakıt ve Filo Tedariği Haftalık Pazarlama Listesi
%0Dijital Görünürlük, SEÇ-G İletişimi ve Müşteri Sadakati Haftalık Pazarlama Listesi
%0Sorun / Çözüm Kütüphanesi
Akaryakıt Ve Otogaz İstasyonları sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.
Akaryakıt dispenserinde yakıt ikmali sırasında tabancanın sürekli erken atma (kesme) yapması
Tabanca ucundaki venturi deliğinin toz veya tortu nedeniyle tıkanması veya dispenser geri dönüş hattı buhar geri kazanım (VRS) valfindeki basınç dengesizliği.
Tabanca namlusunun ucundaki küçük venturi deliği fiziksel olarak tıkanıklık yönünden incelenmeli, dispenser içi VRS vakum pompası basınç değerleri manometre ile kontrol edilmelidir.
Venturi deliği özel ince temizleme iğnesi ve basınçlı solvent spreyi ile temizlenerek açılmalıdır. Eğer sorun VRS kaynaklıysa, dispenser içindeki oransal buhar valfi (proportional valve) kalibre edilmeli veya diyaframı aşınmışsa yenilenmelidir.
Dizel dispenserinde tabanca tetik mekanizmasından veya mafsaldan (swivel) yakıt sızması arızası
Tabanca gövdesi içindeki o-ring contaların motorindeki aşındırıcı kimyasallar ve mekanik zorlanmalar nedeniyle aşınması veya swivel bağlantı dişlerinin gevşemesi.
Sızıntının tam noktası (mafsal mı, tetik pimi mi) tabanca basınca bindiği esnada optik olarak taranmalı, mafsal mekanik oynama payı incelenmelidir.
Tabanca hattan sökülerek swivel bağlantısına sızdırmazlık sağlayan yeni viton o-ring takılmalı ve dişli kısım sıvı conta ile desteklenerek uygun torkta sıkılmalıdır. Tetik pimi sızıntılarında ise tabanca tamir kiti (gland kit) kullanılarak iç conta grubu yenilenmeli veya tabanca komple değiştirilmelidir.
Dispenser altı breakaway (emniyetli ayrılma kaplini) bağlantısından yakıt damlatması
Araçların tabanca depodayken hareket etmesi sonucu breakaway kaplininin ayrılma sınırına gelerek iç yaylı sızdırmazlık valflerinin deforme olması veya contaların yırtılması.
Breakaway kaplin gövdesinde esneme veya çatlak muayenesi yapılmalı, içindeki çekvalf mekanizmasının eksenel doğruluğu kontrol edilmelidir.
Hasar görmüş veya sızdıran breakaway kaplini derhal hattan sökülerek yenisiyle değiştirilmelidir. Montaj esnasında akaryakıta dayanıklı sızdırmazlık macunları kullanılmalı ve kaplin üzerindeki yön oklarına (akış yönü) dikkat edilerek rijit bağlantı sağlanmalıdır.
Kış aylarında dispenser yakıt debisinin kritik derecede düşmesi (yavaş basma sorunu)
Hava sıcaklığının düşmesiyle motorindeki parafinleşmenin artması ve dispenser içindeki ürün filtresinin (su tutucu filtre) parafin ve tortuyla tıkanması.
Dispenser hidrolik ünitesi içindeki filtrenin giriş ve çıkış basınç farkları kontrol edilmeli, yakıt akış hızı (litre/dakika) otomasyondan taranmalıdır.
Dispenser alt kapağı açılarak hidrolik ünite içindeki yakıt filtresi solventle temizlenmeli veya gözenekleri tamamen dolmuşsa yeni bir 10 mikronluk su tutucu filtre (water separator filter) ile yenilenmelidir. Akaryakıt tankına kışlık antifrizli katkı maddesi dozajlanmalıdır.
Dispenser pulser arızası nedeniyle otomasyon ekranında litre sayacının dönmemesi veya hatalı sayması
Pulser mekanik şaft kaplininin aşınarak boşa dönmesi veya elektronik optik okuyucu kartın üzerine yakıt sızması neticesinde kısa devre oluşması.
Dispenser elektronik kafası açılarak pulser kartı üzerindeki LED indikatörlerin kırpışma durumları taranmalı, sayaç mili mekanik olarak el ile çevrilerek test edilmelidir.
Aşınmış veya kırılmış olan pulser şaft kaplini sıfır boşluklu plastik/metal kaplinle yenilenmelidir. Kısa devre yapmış optik pulser kartı yenisiyle değiştirilmeli, sayaç kalibrasyon ayarı (metre ayarı) yapılarak resmi mühürleme işlemi tekrarlanmalıdır.
Tank otomasyon sisteminin (ATG) yeraltı akaryakıt tankı tabanında yüksek su seviyesi alarmı vermesi
Tank sahası menhol kapaklarının yalıtımının bozulması sonucu yağmur suyunun dolum/nefeslik boru hatlarından içeri sızması veya tank çeperinde kapiler delinme oluşması.
Menhol havuz içi su seviyesi taranmalı, ATG probu (magnetostrictive probe) yerinden çıkarılarak su tespit macunu sürülmüş bir ölçüm çubuğu (matrik) ile manuel tank taban kontrolü yapılmalıdır.
Tank tabanında biriken su, dip emiş pompaları veya seyyar vakum tankerleri vasıtasıyla tankın en alt noktasından tamamen çekilmelidir. Suyun giriş noktası olan dolum kapağı contaları yenilenmeli ve tank sahası menhol yalıtımı epoksi esaslı dolgu malzemeleri ile sızdırmaz hale getirilmelidir.
Dalgıç pompa (STP) sumplarında (havuzlarında) yakıt birikmesi ve sızıntı alarmı
Dalgıç pompanın fonksiyon kafasındaki (functional head) mekanik contaların veya esnek bağlantı hortumlarının (flex hortum) yüksek basınç altında çatlaması.
Dalgıç pompa havuzu (STP sump) kapağı açılarak sıvı algılama sensörünün durumu incelenmeli, pompa çalışırken flex boru ve cıvata bağlantı hatları termal veya optik olarak taranmalıdır.
Sızıntıya neden olan aşınmış flex hortumlar 150 PSI basınca dayanıklı paslanmaz çelik örgülü yeni flex borular ile değiştirilmelidir. Dalgıç pompa gövde saplamaları tork anahtarı ile sıkılmalı, sump içindeki yakıt absorban pedlerle temizlenerek sıvı sensörü resetlenmelidir.
Dalgıç pompanın (STP) devreye girmesine rağmen dispensere yakıt gönderememesi (kuru çalışma arızası)
Tank içindeki akaryakıt seviyesinin dalgıç pompa emiş çekvalfi (check valve) limitinin altına düşmesi veya hat üzerindeki mekanik kaçık dedektörünün (MLLD) hattı kilitlemesi.
Tank içi yakıt yüksekliği ATG panelinden teyit edilmeli, dalgıç pompa kontrol panosundaki (smart box) aşırı akım veya kuru çalışma hata kodları taranmalıdır.
Hattı bloke eden mekanik kaçak dedektörü (resilient MLLD) sökülerek içindeki tortular solventle temizlenmeli ve yay tansiyonu kalibre edilmelidir. Pompa kontrol panosundaki hata kodu sıfırlanmalı ve tanka minimum ürün ikmali yapılarak emiş hattının hava yapması önlenmelidir.
Akaryakıt nefeslik boru hatlarından (vent lines) çevreye aşırı yakıt kokusu yayılması ve ürün buharlaşma kaybı
Nefeslik borularının ucunda yer alan basınç-vakum valflerinin (P/V valfi) yay mekanizmalarının reçine tortularıyla tıkanarak sürekli açık pozisyonda kalması.
Nefeslik boru uçlarındaki P/V valfleri sökülerek iç kısımları optik olarak taranmalı, valf klape mekanizmasının el ile esneme kabiliyeti test edilmelidir.
Tıkanmış veya kilitlenmiş olan P/V valfleri (Pressure/Vacuum vents) sökülerek ultrasonik temizleme banyosunda arındırılmalı veya yay mekanizması deforme olmuşsa Stage I buhar geri kazanım standartlarına uygun yeni valfler monte edilmelidir.
Tank dolum ağzı kamlok (camlock) bağlantısından tanker tahliyesi sırasında yakıt taşması
Dolum borusu altındaki aşırı dolum önleme valfinin (overfill prevention valve) tanker debisine dayanamayıp erken kapanması veya kamlok conta bütünlüğünün bozulması.
Kamlok dişi ve erkek kulakçıklarının aşınma seviyeleri kumpasla ölçülmeli, aşırı dolum valfi şaft mekanizması kontrol edilmelidir.
Aşınmış veya yırtılmış olan 3 inçlik nitril kamlok contası yüksek yoğunluklu yeni bir sızdırmazlık contasıyla değiştirilmelidir. Dolum borusu içindeki aşırı dolum önleme valfinin şamandıra mekanizması tank derinlik ölçüsüne göre yeniden kalibre edilmelidir.
LPG dispenserinde dolum yaparken akış hızının aniden sıfıra düşmesi ve pompanın kilitlenmesi
LPG aşırı akış valfinin (excess flow valve) araç deposundaki karşı basınç dalgalanması nedeniyle anlık ani debiyi kaçak algılayarak hattı mekanik olarak kapatması.
Dispenser hidrolik hattı üzerindeki bypass vana basınç göstergeleri izlenmeli, araç depo valfinin emniyet pim durumu taranmalıdır.
LPG dispenser hidrolik hattı üzerindeki basınca bağlı kilitlenme, sistem basıncı dengelenene kadar tabanca tetik mekanizması bırakılarak çözülmelidir. Tekrarlayan arızalarda excess flow valfi sökülerek yay tansiyonu istasyon diferansiyel basınç limitlerine göre rektifiye edilmelidir.
LPG pompa ünitesinde kavitasyon seslerinin yükselmesi ve diferansiyel basıncın düşmesi arızası
LPG yeraltı tankı içindeki propan/bütan gaz karışım oranının bozulması veya pompanın emiş hattındaki küresel vana gözeneklerinin tortuyla daralması.
LPG tank basıncı ve pompa çıkış manometreleri arasındaki diferansiyel basınç (delta P) okunmalı (minimum 4 bar olmalıdır), pompa gövde sıcaklığı taranmalıdır.
Pompa emiş hattındaki pislik tutucu filtre (strainer) sökülerek içindeki metal çapakları temizlenmelidir. LPG tankı üstündeki buhar geri dönüş hattı aktif edilerek tank içi gaz fazı basıncı dengelenmeli ve kavitasyonu önlemek amacıyla kademeli bypass vanası (by-pass valve) ince ayar vidasından 4.5 bara set edilmelidir.
LPG tabancası dolum ağzından (nozzle) araçtan ayrılma esnasında aşırı sıvı gaz fışkırması
LPG tabancası içindeki çekvalf mekanizmasının veya sızdırmazlık segmanının dolum esnasındaki çapaklar nedeniyle tam kapanamaması.
Tabanca dolum çenelerinin iç cidar aşınmaları kumpasla muayene edilmeli, tabanca bırakıldığında iç yayın geri esneme gücü test edilmelidir.
LPG İtalyan veya Euro-nozzle tipi tabanca komple sökülerek iç sızdırmazlık çeneleri ve yay grubu içeren orijinal tabanca tamir kiti (nozzle repair kit) ile yenilenmelidir. Çenelerdeki gaz tortuları özel yağ çözücü sprey solventlerle arındırılmalıdır.
LPG tankı katodik koruma sisteminde referans elektrot potansiyel değerlerinin standart dışı düşmesi
Tankı korozyona karşı koruyan magnezyum anot bloklarının ömrünü tamamlaması veya anot bağlantı kablolarında yeraltı nemi kaynaklı kopma oluşması.
Katodik koruma ölçüm kutusu (test box) terminalleri multimetre yardımıyla bakır/bakır-sülfat (Cu/CuSO4) referans elektroduna göre ölçülmeli, değerin -0.85 Volt altında olup olmadığı taranmalıdır.
Değer -0.85 V sınırının altındaysa, tank sahası çevresinde belirlenen koordinatlarda toprak kazılarak ömrünü tamamlamış galvanik magnezyum anotlar yenileriyle değiştirilmeli, kablo bağlantıları ziftli izole bantlarla mühürlenerek test kutusuna rijit bağlanmalıdır.
LPG kompresör ünitesinde yüksek karter basıncı ve yağ eksiltme arızası
LPG tanker tahliyesinde kullanılan kompresörün piston segmanlarının aşınması neticesinde gaz fazının kartere kaçması (blow-by etkisi).
Kompresör karter yağ seviye camı ve karter manometre basınç değerleri saatlik izlenmeli, yağ rengi taranmalıdır.
Kompresör ünitesi bakıma alınarak aşınmış silindir gömlekleri rektifiye edilmeli, yüksek basınca dayanıklı Teflon esaslı yeni piston segman seti takılmalıdır. Karter yağı tamamen boşaltılarak yerine üretici onaylı ISO VG 100 sentetik LPG kompresör yağı konulmalıdır.
İstasyon merkez yönetim yazılımında (MİOS) bazı dispenserlerin aniden 'çevrimdışı' (offline) pozisyona düşmesi
Dispenser alt bağlantı kutusundaki (junction box) RS-485 haberleşme klemenslerinin korozyona uğraması veya otomasyon interface (arayüz) kartındaki optokuplörlerin yüksek voltaj şokundan yanması.
Haberleşme hattı sürekliliği multimetre ile direnç yönünden taranmalı, dispenser protokol dönüştürücü kartı üzerindeki RX/TX LED veri akış sinyalleri izlenmelidir.
Junction box içindeki oksitlenmiş RS-485 haberleşme kablo uçları kesilip yeniden soyulmalı ve yaylı klemenslerle rijitlenmelidir. Interface kartındaki yanmış optokuplör entegreleri yenileriyle değiştirilmeli, haberleşme hattı üzerine yıldırım koruyucu dataline aşırı gerilim sönümleyiciler (surge arrester) takılmalıdır.
ATG tank otomasyon ekranında akaryakıt seviyesinin sürekli dalgalanması ve sahte yakıt giriş alarmı
Tank içi magnetostrictive probunun paslanmaz şaft borusu üzerinde su/yakıt tortusu birikmesi nedeniyle seviye şamandırasının (float) takılarak ani zıplamalar yapması.
ATG yönetim panelinden prob hata logları incelenmeli, prob tank dışına çekilerek şamandıra hareket kabiliyeti mekanik olarak taranmalıdır.
Tank probu flanşından sökülerek dikkatlice dışarı çıkarılmalıdır. Paslanmaz çelik prob borusu ve yoğunluk/seviye şamandıraları özel reçine çözücü alkol bazlı solventlerle temizlenmeli, üzerindeki kireç benzeri tortular pürüzsüzleştirilerek prob tanka dikey eksende yeniden monte edilmelidir.
Yazar kasa ve POS sistemlerinde taşıt tanıma sistemi (TTS) okuma hataları ve taşıt kimlik ünitesi (VIU) eşleşme kaybı
Dispenser tabanca namlusuna entegre edilmiş olan taşıt tanıma anten (loop) kablosunun bükülmeler nedeniyle içten kopması veya akıllı yazar kasa RF modül frekans kayması.
Tabanca anten halkasının empedans değerleri multimetre ile ölçülmeli, VIU kontrol kutusu besleme voltajı (12V DC) taranmalıdır.
Empedansı bozulan veya içten kopan tabanca loop anteni yenisiyle değiştirilmelidir. Anten kablosunun dispenser hortumu boyunca uzanan koruma spirali yenilenerek mekanik ezilmeler önlenmeli, yazar kasa terminalinden RF frekans kalibrasyonu güncellenmelidir.
İstasyon ana elektrik panosunda kaçak akım rölesinin (RCD) dalgıç pompalar devreye girerken rastgele atması
Dalgıç pompa motor sargılarının yeraltı akaryakıt ortamında zamanla izolasyon direncini yitirmesi veya enerjilendirme kablosunun tank giriş rekorunda ezilerek şasiye mikro kaçak yapması.
Dalgıç pompa motor hatları Megger izolyasyon test cihazı ile 500V DC altında faz-toprak arası direnç yönünden ölçülmeli (minimum 2 Megaohm olmalıdır), RCD tetik akım miliamperi taranmalıdır.
İzolasyon değeri düşen dalgıç pompa motoru tanktan çekilerek sargıları rektifiye edilmeli veya motor statörü yenilenmelidir. Tank kubbesindeki kablo giriş rekoru patlayıcı ortam sızdırmazlık standardına (Ex-proof barrier gland) uygun olarak sızdırmazlık macunu (chico) ile yeniden doldurulmalıdır.
Müşteri aracına yanlış yakıt ikmali yapılması (Dizel araca benzin veya tersi durumlar)
Ön saha personelinin (pompacı) araç depo kapağındaki yakıt türü indikatör etiketini kontrol etmemesi, otomasyon sisteminde tabanca kimlik eşleştirme hatası veya personel dalgınlığı.
Araç deposundan numune alınarak yakıtın rengi ve kokusu taranmalı, aracın kontağının açılıp açılmadığı ve motor tip enjeksiyon sistemi logları incelenmelidir.
Araç motoru kesinlikle çalıştırılmamalı, çalıştırıldıysa derhal stop edilmelidir. Araç lifte veya güvenli alana alınarak yeraltı yakıt tankı mantığıyla yakıt deposu tahliye pompası ile tamamen boşaltılmalıdır. Yakıt filtreleri yenilenmeli, enjektör ve yakıt hatları temiz akaryakıt ile durulanmalıdır. İstasyon otomasyonuna yanlış yakıt kilitleme yazılım modülü (tabanca-plaka doğrulama) entegre edilmelidir.
Ön saha zemin kaplamalarında (kanopi altı saha betonu) kalıcı yağ ve yakıt lekeleri oluşması
Tabanca damlatma önleyici mekanizmaların çalışmaması, tanker dolumu veya araç ikmali esnasında taşan yakıtların zemin yüzeyindeki koruyucu epoksi/kür katmanını aşındırması.
Lekenin derinliği ve betonun gözenek yapısı incelenmeli, tabancaların damlatma kontrol testleri yürütülmelidir.
Zemin yüzeyindeki mevcut kalıcı lekeler endüstriyel yakıt çözücü alkali kimyasallar ve yüksek basınçlı sıcak su jetleri (minimum 150 bar) ile yıkanarak temizlenmelidir. Temizlik sonrasında saha betonuna akaryakıt ve yağ emilimini engelleyen lityum silikat esaslı sıvı yüzey sertleştirici ve hidrofobik koruyucu katman tatbik edilmelidir.
Dispenser kanopi aydınlatma sistemlerinin Ex-proof armatür camlarında çatlama ve nem yoğuşması
Armatürlerin montajı esnasında silikon contaların torksuz sıkılması veya Ex-proof rakorların sızdırmazlık özelliğini yitirmesi sonucu içeride çiğ noktası yoğuşması oluşması.
Armatür iç gövdesi su birikintisi yönünden taranmalı, Ex-proof koruma sınıfı (Zone 1/Zone 2 standardı) etiket kodları kontrol edilmelidir.
Çatlamış olan Ex-proof armatür temperli cam kapakları değiştirilmelidir. Armatür gövde birleşim contaları yüksek sıcaklık ve solvent direncine sahip Viton contalarla yenilenmeli, kablo giriş rekorları Ex-d sertifikalı kör tapalar ve dolgu macunları ile sızdırmaz hale getirilmelidir.
İstasyon hava-su saati kompresörünün sürekli devreye girmesi ve hat basıncının düşmesi arızası
Yeraltı pnomatik tesisat borularındaki plastik bağlantı rekorlarının araç ezmeleri nedeniyle çatlaması veya su tahliye valfinin açık kalması.
Kompresör çıkış vana basıncı izlenmeli, hava-su saati hortum rekorları akustik kaçak dinleme cihazı veya sabun köpüğü testi ile taranmalıdır.
Kaçak tespit edilen zemin altı veya duvar içi pnömatik boru bağlantı rekorları yüksek basınca dirençli pirinç pres tipi bağlantı elemanları ile yenilenmelidir. Kompresör tankı altındaki otomatik su tahliye blöf valfi (auto-drain valve) tortulardan arındırılarak kalibre edilmelidir.
İstasyon acil durdurma butonuna (ESD) basılmasına rağmen dalgıç pompaların enerjisinin kesilmemesi
ESD buton kontak hatlarının oksitlenerek yapışık kalması veya ana elektrik panosundaki şönt açtırma bobininin (trip coil) yanarak ana şalteri düşürememesi.
ESD butonu basılı pozisyona getirilerek multimetre ile kontak açık/kapalı durumu ölçülmeli, şönt bobin bobin direnci taranmalıdır.
Oksitlenmiş ve mekanik kilitlenme yapan ESD acil durdurma butonu IP65 koruma sınıflı endüstriyel acil stop butonu ile değiştirilmelidir. Ana elektrik panosundaki arızalı 220V AC şönt açtırma bobini yenilenmeli ve her ay periyodik olarak ESD fonksiyon test senaryoları işletilmelidir.
Akaryakıt tanker tahliye esnasında statik topraklama pensesi indikatörünün yeşil ışık yakmaması (tahliye blokajı)
Topraklama pensesinin çelik çenelerinde biriken pas ve boya tabakasının elektriksel direnci artırması veya yeraltı topraklama levhası bakır barasının iletkenliğini yitirmesi.
Topraklama pensesi ile istasyon ana topraklama barası arasındaki geçiş direnci toprak megeri ile ölçülmeli (maximum 5 Ohm olmalıdır), kablo makarası sürekliliği taranmalıdır.
Topraklama pensesinin çeneleri çelik tel fırçalarla temizlenerek boya ve pas tortularından arındırılmalı, aşınmış çeneler pirinç alaşımlı yüksek iletken çenelerle revize edilmelidir. Toprak ömrünü tamamlamışsa tanker yanaşma alanına yakın noktada yeni bir bakır topraklama kazığı çakılarak hat direnci 2 Ohm seviyesine düşürülmelidir.
LPG tank sahası gaz algılama sensörünün sürekli asılsız (false) yüksek gaz alarmı vermesi
Gaz sensör prob kafasının (pellistor/infrared sensör) istasyon temizlik kimyasalları veya araç egzoz dumanı maruziyeti nedeniyle kalibrasyon eğrisinin kayması.
Sensör çıkış miliamper (4-20 mA) sinyal değerleri otomasyon panelinden okunmalı, sensör koruma filtresi tıkanıklık yönünden taranmalıdır.
Sensör prob kafası sökülerek üzerindeki sinterlenmiş paslanmaz çelik filtre temizlenmelidir. Kalibrasyon gazı (örneğin %50 LEL metan/propan karışımı) ve kalibrasyon adaptörü kullanılarak sensör sıfır noktası (zero adjustment) ve span kalibrasyonu (span adjustment) el terminali üzerinden yeniden set edilmelidir.
İstasyon atık su ayrıştırma sisteminde (yağ tutucu/separatör) yüzeyde aşırı akaryakıt birikmesi ve deşarj limiti ihlali
Yağ tutucu separatörün içindeki koalesan filtre panellerinin çamur ve tortuyla tıkanarak yağ-su ayrıştırma fonksiyonunu yitirmesi.
Separatör tank içi bölme cıdarları optik olarak taranmalı, çıkış deşarj suyundan numune alınarak hidrokarbon kirlilik parametreleri laboratuvar kitiyle ölçülmelidir.
Yağ tutucu separatör ünitesi işletimden izole edilerek içindeki birikmiş akaryakıt fazı lisanslı atık tankerleri ile çekilmelidir. Tıkanmış olan poliüretan/paslanmaz çelik koalesan filtre panelleri sökülerek yüksek basınçlı temiz suyla yıkanmalı, separatörün otomatik atık kesme flatörü kalibre edilerek deşarj hattı devreye alınmalıdır.
Dispenser altı shear valve (darbe emniyet valfi) mekanizmasının araç çarpması olmamasına rağmen kendiliğinden kapanması
Valf gövdesini açık pozisyonda tutan eriyebilir sigorta halkasının (fusible link) yüksek hava sıcaklıkları veya dispenser içi egzoz gazı birikimi nedeniyle termal yorulmaya uğrayarak kopması.
Shear valve kilit mandalı ve eriyebilir metal halkanın fiziksel bütünlüğü optik olarak muayene edilmeli, valf mili yay gerginliği test edilmelidir.
Kopan veya deforme olan eriyebilir sigorta halkası (fusible link), dispenser altı yangın ve SEÇ-G güvenlik standartlarına uygun orijinal 75°C'de ergiyen sigorta pleyti ile değiştirilerek valf mandalı yeniden kurulmalıdır. Dispenser taban havalandırma ızgaraları açılarak iç ortam termal yükü azaltılmalıdır.
Tanker tahliyesi sırasında yeraltı tankına yüksek debide hava basılması ve tank dip tortusunun havalanması
Tanker tahliye hortumunun yeraltı tankı dolum borusuna sızdırmaz şekilde kilitlenmemesi veya tanker vanasının kademesiz aniden tam açılmasıyla oluşan girdap etkisi.
Tahliye hortumu kamlok kulakçık kilit mekanizmaları muayene edilmeli, tahliye esnasında ATG ekranındaki yakıt yoğunluk grafiği izlenmelidir.
Tahliye operasyonuna başlamadan önce tahliye hortumu dirseği tank dolum borusu ağzına kamlok çift kilit tertibatı ile rijitlenmelidir. Tanker çıkış vanası ilk aşamada %25 açık pozisyonda başlatılmalı, hat tamamen yakıtla dolup hava tahliyesi bittikten sonra vana kademeli olarak tam açık konuma getirilmelidir.
Tanker tahliye işlemi bittiği halde yeraltı tankı otomasyonunda eksik ürün hacmi (fark) görünmesi
Tahliye edilen akaryakıtın sıcaklığı ile yeraltı tankındaki ürün sıcaklığının farklı olması nedeniyle oluşan termal genleşme/büzüşme hacim sapması (15°C kalibrasyon farkı).
Tanker irsaliyesindeki yoğunluk ve sıcaklık değerleri ile ATG ekranındaki anlık sıcaklık ve VCF (Hacim Düzeltme Faktörü) katsayıları karşılaştırılmalıdır.
Eksik hacim şikayetlerinde, ATG sistemi üzerinden '15°C'ye göre düzeltilmiş hacim' (compensated volume) raporu alınmalıdır. Eğer sapma standart VCF tablosu limitlerinin dışındaysa, ATG yoğunluk şamandırası ve tank kalibrasyon tablosu (strapping table) lazer tank ölçüm metodu ile 3D taranarak güncellenmelidir.
LPG tanker tahliye pompasının mekanik salmastrasından aşırı sıvı LPG sızıntısı ve donma riski
Tahliye pompasının kuru çalıştırılması nedeniyle karbon-seramik salmastra yüzeylerinin aşırı ısınarak çizilmesi ve sızdırmazlık özelliğini yitirmesi.
Pompa şaft mili etrafındaki buzlanma ve gaz kaçak yoğunluğu dedektörle taranmalı, pompa karter yağ seviyesi muayene edilmelidir.
Sızdıran tahliye pompası işletimden izole edilerek içindeki gaz fazı solvent evaporasyonu ile tahliye edilmelidir. Pompa şaftı sökülerek çizilmiş mekanik salmastra seti (mechanical seal kit) yüksek basınç ve düşük sıcaklığa dayanıklı Silicon Carbide/Viton esaslı salmastralar ile yenilenmelidir.
Dispenser sayaç gövdesinden (metering unit) tıkırtı sesleri gelmesi ve litre hassasiyet sapması
Sayaç içindeki piston segmanlarının veya krank mili yataklarının akaryakıt içindeki mikro metal çapakları nedeniyle aşınması.
Dispenser sayaç kalibrasyon kabı (kalibre kovası) ile 10 litrelik ölçüm yapılmalı ve sapma miktarı artı/eksi yönünden saptanmalı, sayaç gövdesi vibrasyon yönünden taranmalıdır.
Dispenser hidrolik ünitesindeki aşınmış 4 pistonlu sayaç bloku sökülerek rektifiye edilmeli veya komple sayaç içi piston kiti yenilenmelidir. Sayaç kalibrasyon vidalarından resmi hat toleransı (+/-%0.5) sınırına göre ince ayar yapılarak sayaç gövdesi resmi mühür altına alınmalıdır.
Akaryakıt dispenser hortumlarında yüksek basınç altında şişme ve dış cidar çatlamaları
Hortumların araç tekerlekleri altında ezilmesi, burulma (torsion) gerilimlerine maruz kalması veya UV ışınları nedeniyle kauçuk polimer yapısının bozulması.
Hortum dış yüzeyindeki çelik örgü katmanının açığa çıkma durumu muayene edilmeli, hortum basınç altındayken çap genişlemesi kumpasla ölçülmelidir.
Şişme veya derin çatlak barındıran akaryakıt hortumları derhal hattan sökülmelidir. Yerine EN 1360 standartlarına uygun, antistatik çelik örgü takviyeli, burulmaları önleyen yaylı hortum koruma kılıfları barındıran yeni akaryakıt hortumları monte edilmelidir.
Benzin yeraltı tanklarında oktan düşmesi ve motor enjeksiyon sistemlerinde vuruntu şikayetleri
Tank içinde uzun süre bekleyen benzinin hafif hidrokarbon bileşenlerinin (bütan, pentan) nefeslik borularından buharlaşarak uçması veya tank tabanındaki suyun benzindeki etanolü faz ayrışmasına (phase separation) uğratması.
Tanktan alt, orta ve üst seviyelerden numune alınarak laboratuvarda araştırma oktan numarası (RON) ve su-etanol faz yüzdeleri test edilmelidir.
Faz ayrışmasına uğramış ve oktan yapısı bozulmuş yakıt tankı satışa kapatılmalıdır. Tank içindeki yakıt rafine edilmek veya geri dönüştürülmek üzere lisanslı tankerlerle tesisten uzaklaştırılmalı, tank cidar gövdesi kimyasal temizleme solventleri ile yıkanarak kurutulduktan sonra yeni ürün ikmali yapılmalıdır.
LPG kaçak algılama yeraltı kuyularındaki elektro-pnömatik sensörlerin sürekli arıza sinyali vermesi
Yeraltı kuyu haznelerine taban suyu dolması sonucu sensör problarının elektronik kart kutularının su altında kalarak oksitlenmesi.
LPG kuyu kapakları açılarak kuyu içi su yüksekliği ölçülmeli, sensör besleme hattı direnç sürekliliği test edilmelidir.
Kuyu içindeki birikmiş taban suyu drenaj dalgıç pompaları ile tamamen tahliye edilmelidir. Oksitlenen gaz algılama sensör probları IP68 sızdırmazlık sınıfına sahip Ex-proof korumalı yeni problarla değiştirilmeli ve kuyu cidar izolasyonları enjeksiyon poliüretan reçinelerle güçlendirilmelidir.
Reklam & Pazarlama Fikir Havuzu
İşletmenizin marka değerini artıracak, fiziksel ve dijital reklam stratejileri.
Tasarım İlham Merkezi
Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri
Logo Tasarım Örnekleri
Akaryakıt Ve Otogaz İstasyonları Logosunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Logo tasarım rehber kriterleri analiz ediliyor...
Sektörel Hesaplama ve Araç Rehberleri
Bu sektör için özel olarak geliştirilmiş ücretsiz SEO ve hesaplama araçlarıBu Sektörde Başarıya Ulaşın
Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.
Bizimle İletişime Geçin
TÜRKİYE'NİN EN KAPSAMLI İŞ & İŞLETME VERİ MERKEZİ