Ağız Ve Diş Sağlığı Hizmetleri

Drenaj filtresi sökülüp ultrasonik banyoda temizlenmeli, paketler hazneye metal indikatör rafları kullanılarak aralarında minimum 1 cm boşluk kalacak şekilde 'kağıt-kağıda, plastik-plastiğe' kuralıyla dizilmeli ve kurutma süresi 5 dakika uzatılmalıdır.

Ünit su hatları haftalık olarak %0.05'lik gümüş stabilize hidrojen peroksit veya klor dioksit bazlı dental şoklama ajanları ile dezenfekte edilmeli, her hasta arasında su hatlarından 30 saniye boyunca boş su akıtılmalıdır (flushing).

Otoklavın buhar jeneratörü rezistansı kireç yönünden temizlenmeli, EN ISO 11140-1 standardına uygun Sınıf 5 entegratör veya Sınıf 6 emülasyon indikatörleri kullanılmalı ve biyolojik indikatör (Geobacillus stearothermophilus) ampul testi ile biyolojik doğrulama döngüsü işletilmelidir.

El aletleri termodezenfektörden çıktıktan sonra basınçlı hava tabancası ile tamamen kurulanmalı, otoklava girmeden hemen önce otomatik yağlama cihazlarında veya manüel sprey adaptörleri ile iç rulman yatakları yağlanmalı ve fazla yağ boş döngüde dışarı atılmalıdır.

Aeratör push-button kaseti sökülerek ultrasonik temizleyicide kireç çözücü solventlerle temizlenmeli ve yağlanmalıdır. Kaset tutma kuvveti kritik sınırın altındaysa (22 N altı) aeratör türbin kaseti (rotor) komple yenisiyle değiştirilmelidir.

Ünit yanındaki ve merkezi sakşın odasındaki filtre sepetleri her gün temizlenmelidir. Hatlar, protein çözücü içeren dental sakşın temizleme kimyasalları (örn: Orotol köpürmeyen dezenfektan) ile her akşam sirkülasyon yaptırılarak yıkanmalıdır.

Çevre mevzuatına uygun amalgam ayırıcı ünitelerin filtre kartuşları düzenli değiştirilmelidir. Kreşuar giderine haftada iki kez alkali bazlı, köpürmeyen dental gider dezenfektanları dökülerek alçı ve organik tortular çözülmelidir.

Tıkanan kavitron uçları ince kanal açma telleri ve kireç sökücü solüsyonlarla temizlenmelidir. Yıpranan kavitron el parçası iç O-ring contaları dental sınıf silikon contalarla değiştirilmeli ve ünit su basıncı regülatörden 2 bar seviyesine ayarlanmalıdır.

LED ucu özel kazıyıcılar ve solventle kompozit artıklarından temizlenmelidir. Radyometre ölçümü 800 mW/cm² değerinin altındaysa LED modülü veya cihaz bataryası yenilenmeli, kürleme süresi geçici olarak 20 saniyeden 40 saniyeye çıkarılmalıdır.

Hasta konumlandırılırken anterior dişlerin bite-block üzerindeki yiv içine tam olarak oturması sağlanmalı, midsagittal ve Frankfurt düzlemi lazer çizgileri hassas ayarlanarak hastanın başı sabitlenmeli ve çekim süresince yutkunmaması tembihlenmelidir.

Manüel açı verme teknikleri terk edilerek RVG çekimlerinde kesinlikle paralel teknik sağlayan şaftlı sensör pozisyonerleri (Rinn tutucular) kullanılmalı, x-ray konisi pozisyoner halkasına tam paralel konumlandırılarak dikey angülasyon hatası sıfırlanmalıdır.

CBCT çekim yazılım arayüzünden MAR (Metal Artifact Reduction) algoritması aktif hale getirilmelidir. Çekim parametrelerinde kilovolt (kVp) değeri artırılarak X-ışını penetrasyon gücü yükseltilmeli ve tarama alanı (FOV) sadece ilgili bölgeye daraltılmalıdır.

Dentin dokusu asitlendikten sonra nemli bırakılmalı (wet bonding tekniği), bonding ajanı uygulandıktan sonra hava spreyi ile hafifçe yayılarak solventi uçurulmalı ve en az 20 saniye ışınlanmalıdır. Kompozit dolgu tek seferde doldurulmamalı, maksimum 2 mm'lik tabakalar halinde (incremental teknik) yerleştirilmelidir.

Aljinat ve ölçü silikonları karıştırılırken oda sıcaklığında (20-22°C) distile su kullanılmalı, yaz aylarında su buzdolabında soğutularak karıştırma suy sıcaklığı düşürülmelidir. Toz ve likit üretici talimatındaki gramaj ölçülerine göre karıştırma bolünde (spatülasyon) homojenize edilmelidir.

Akrilik tozu ve likiti karıştırılırken spatül dairesel ve yavaş hareketlerle dipten yukarı doğru yürütülmelidir. Hazırlanan akrilik geçici materyali, hastanın ağzından ölçüyle çıkarıldıktan sonra içi 40°C su dolu olan ve 2 bar hava basıncı uygulayan basınçlı polimerizasyon kaplarında (akrilik tenceresi) sertleştirilmelidir.

Amalgam dolgu söküm işlemlerinde kesinlikle yüksek hacimli cerrahi aspiratör (HVE) kullanılmalı ve aeratör maksimum su soğutmasında çalıştırılmalıdır. Hastaya rubber dam (lastik örtü) takılarak artıkların yutulması engellenmeli, sökülen atıklar ağzı kapalı, içinde fiksatif veya su bulunan atık kaplarında depolanmalıdır.

Zirkonyum kuronların iç yüzeyleri simantasyon öncesinde laboratuvarda 50 mikron alüminyum oksit (Al2O3) tozu ile 2 bar basınçta kumlanmalı (sandblasting) ve MDP içerikli astar (primer) uygulanmalıdır. Simantasyon alanında mutlak izolasyon pamuk rulolar veya rubber dam ile sağlanmalı, self-adhesive rezin siman (örn: RelyX) kullanılarak simantasyon gerçekleştirilmelidir.

Tarama öncesinde diş yüzeyleri hava spreyi ile tamamen kurutulmalıdır. Yansımayı önlemek için tarayıcı ucunun anti-fog (buğu önleyici) ısıtma sistemi aktif edilmelidir. Taramaya en kararlı bölge olan oklüzal yüzeylerden başlanmalı, dil ekartör aynaları yardımıyla izole edilerek tarama kesintisiz tek hat halinde tamamlanmalıdır.

Laboratuvarda protez akriliği pişirildikten sonra modelden sökülmeden önce artikülatöre geri alınarak laboratuvar selektif mölajı (remounting) uygulanmalı ve pişirme esnasında oluşan boyutsal değişimler aşındırılarak düzeltilmelidir. Kapanış tespitinde mum duvarlar kilitli kilitli sentrik mum ısırığı ile doğrulanmalıdır.

Diş preparasyonu yapılırken tüm keskin kenar ve köşeler radüslü frezlerle yuvarlatılmalıdır. Cam seramik restorasyonlar prova edilirken asla hastaya ısırtılmamalı, simantasyon esnasında baskı kuron yerleştirme aletlerinin kauçuk uçları yardımıyla tüm yüzeye homojen ve hafif el baskısı olarak dağıtılmalıdır.

Kanal tedavisi esnasında her eğe serisi için maksimum kullanım döngüsü (kesim ömrü) takip kartlarıyla izlenmeli ve deforme eğeler hurdaya ayrılmalıdır. Endodontik motor, eğe üreticisinin belirttiği tork limitine ve otomatik geri dönüş (auto-reverse) moduna ayarlanmalıdır. Kanal içi her döngüde jel EDTA (örn: RC-Prep) ile kayganlaştırılmalıdır.

Kanal irrigasyonunda ucu açık standart enjektör iğneleri kesinlikle yasaklanmalı, yan delikli (side-vented) özel dental irrigasyon iğneleri kullanılmalıdır. İğne kanala sıkıştırılmadan çalışma boyutunun 2 mm gerisinde serbestçe hareket edecek şekilde tutulmalı ve solüsyon çok hafif aralıklı basınçla (pasif irrigasyon) enjekte edilmelidir.

Apex bulucu ölçümü öncesinde pulpa odası ve kuron kaviteleri hava spreyi ve pamuk peletlerle tamamen kurulanmalı, kanal içi sıvı seviyesi stabilize edilmelidir. Eğenin metal dolgularla temasını kesmek için eğe şaftına izole plastik stoplar takılmalı ve ölçüm periapikal röntgenle de çapraz kontrol edilmelidir.

D4 tipi yumuşak kemiklerde son turlardaki drill (kılavuz matkabı) adımı atlanmalı (under-preparation tekniği) ve kemik yoğunlaştırıcı osteotom aletleri manüel olarak kullanılmalıdır. İmplant yerleştirilirken fiziyodispenser torku 35 - 45 Ncm aralığına set edilerek primer stabilite garanti altına alınmalıdır.

Kemik preparasyonu esnasında fiziyodispenser devri maksimum 800 rpm sınırına ayarlanmalı ve steril serum fizyolojik soğutma sıvısı debisi minimum 50 ml/dak seviyesine kilitlenmelidir. Cerrahi drill uçlarının kullanım sayıları takip edilmeli, 10-15 osteotomi döngüsü sonrasında drill uçları yenilenmelidir.

Mandibular kanala yakın gömülü dişlerde cerrahi öncesi mutlaka CBCT ile 3 boyutlu risk analizi yapılmalıdır. Kemik kaldırma ve diş saklama (kök separasyonu) işlemlerinde geleneksel cerrahi turlar yerine, yumuşak doku ve sinire zarar vermeyen, sadece kemiği kesen Piezo cerrahi (ultrasonik kemik kesme cihazı) sistemleri tercih edilmelidir.

Flap hazırlığı esnasında doku kalınlığı dengeli tutulmalı ve periost serbestleştirilerek gerilimsiz flap kapatma tekniği uygulanmalıdır. Dikiş materyali olarak mikrocerrahi uyumlu 5-0 veya 6-0 monofilaman (örn: polipropilen) ipler seçilmeli, düğümler dokuyu büzmeyecek şekilde gerilimsiz düğümlenmelidir.

Klinik yazılımında her tedavi türü için dinamik blok randevu sistemi (blok zaman yönetimi) tanımlanmalıdır. Örneğin; tek kanal tedavisi için 45 dakika, implant cerrahisi için 60 dakika zaman blokları kilitlenmeli, vardiya aralarına acil hastalar için 15 dakikalık 'tampon zaman' (buffer time) dilimleri yerleştirilmelidir.

Sözlü bilgilendirmeye ek olarak, her hastanın dental otomasyon sistemindeki profiline entegre post-op bakım videoları ve dijital talimatlar SMS/WhatsApp üzerinden otomatik gönderilmelidir. Şeffaf plak takibinde hasta mobil takip uygulamaları devreye alınarak hastanın günlük 22 saatlik plak takma süresini uygulamaya girmesi teşvik edilmelidir.

Beyazlatma işlemine başlanmadan önce tüm kole abrazyonları ve emay çatlakları geçici akışkan kompozitlerle kapatılmalıdır. Işıkla sertleşen likit gingival bariyer diş etine en az 1 mm taşacak şekilde hassas uygulanmalı ve beyazlatma sonrasında diş yüzeylerine 10 dakika boyunca potasyum nitrat ve sodyum florür içerikli dental hassasiyet giderici jeller (desensitizer) tatbik edilmelidir.

Pedodonti kliniklerinde yüksek frekans gürültüsü çıkaran standart aeratörler yerine, devri ayarlanabilir elektrikli mikromotor kırmızı kuşak piyasemenler (daha sessiz kesim) tercih edilmelidir. İleri derece dental fobisi olan çocuklarda 'anlat-göster-uygula' tekniği yetersiz kaldığında klinik içi Azot Protokolü (Azot Protokoksit / Nitöz Oksit sedasyonu - gülme gazı) altyapısı aktif edilerek konforlu tedavi yürütülmelidir.

Klinik içi tüm atık istasyonları uluslararası renk kodlarına (Kırmızı: Tıbbi Atık, Sarı: Kesici-Delici Alet Kutusu, Mavi: Geri Dönüşüm, Siyah: Evsel Atık) göre yeniden tasarlanmalı ve kovaların üzerine hangi materyalin atılacağını gösteren piktogramlı görsel levhalar asılmalıdır. Personele altı ayda bir sertifikalı tıbbi atık yönetimi eğitimi zorunlu tutulmalıdır.

Enjektör iğnelerinin kapağına elle geri takılması (recapping) kesinlikle yasaklanmalıdır. İğne uçları ünit başındaki enjektör ucu sökme aparatları veya tek el tekniği (scoop tekniği) ile çıkarılmalı, sarı kesici-delici alet kutuları 3/4 doluluk seviyesine ulaştığında üst kapakları geri dönüşümsüz olarak kilitlenip tıbbi atık toplama personeline teslim edilmelidir.

Karanlık oda konvensiyonel banyo üniteleri tamamen tasfiye edilerek RVG ve dijital fosfor plak (PSP) tarayıcı sistemlerine geçilmelidir. Geçiş sürecinde biriken atık fiksaj sıvıları kesinlikle lavaboya dökülmemeli, sızdırmaz lisanslı kimyasal atık bidonlarında toplanarak çevre bakanlığı onaylı bertaraf tesislerine endüstriyel atık beyanıyla teslim edilmelidir.