Yat Brokerliği Ve Satış Sonrası Hizmetler

Teknenin yeterince uzun süre karada kalıp kurumaması ve boya/zehirli katman temizliği yapılmadan sörvey yapılması.

Nem ölçer (moisture meter) ile gövde kompozit laminat nem oranları taranır, zehirli boya kazınarak jelkot yüzeyi incelenir.

Klas kuruluşu (Class Society) sörveyörlerinin bayrak devir işlemleri (Flag Transfer) için talep ettiği güvenlik ve donanım sertifikalarının eksik olması.

MOA maddelerindeki 'Class and Flag' uyumluluk şartları ve mevcut sertifikaların son geçerlilik tarihleri kontrol edilir.

Deniz denemesi (Sea Trial) sırasında fark edilmeyen ana makine veya şanzıman iç arızalarının teslimat sonrasında ortaya çıkması.

Ana makine ve jeneratör yağ analizi (oil sampling) ile kompresyon test raporları incelenir.

Yüksek tutarlı yat satış bedellerinin uluslararası havalelerinde AML (Kara Para Aklama) ve KYC uyumluluk denetimlerine takılması.

Alıcı ve satıcının fon kaynağı (Source of Funds) belgeleri ve banka uyum departmanı ön onay yazıları kontrol edilir.

Teknenin bayrağı değişirken (örn. TRL dan yabancı bayrağa) transit log işlemlerinin zamanında tamamlanamaması ve gümrük cezası riski.

Gümrük idaresindeki transit log bitiş tarihleri ve marina sözleşme statüleri kontrol edilir.

Satıcının birden fazla brokerlik firmasına açık yetki vererek pazarda fiyat kirliliği ve bilgi tutarsızlığı yaratması.

MLS (Multiple Listing Service) veya pazar portallarındaki yat ilan fiyatları ve açıklamaları taranır.

Paslanmaz çelik tel halatların dıştan sağlam görünmesine rağmen iç kısımlarında tuzlu su nedeniyle korozyon ve kılcal kopma olması.

Rigging kontrolü için özel non-destructive testing (NDT) veya profesyonel riggers gözüyle tel tansiyon ve bükülme testleri yapılır.

Ticari yat ruhsatı ile alınan teknelerin turizm faaliyeti göstermeyerek özel amaçlı kullanılması ve vergi cezası doğması.

Teknenin sefer defteri (logbook), charter sözleşmeleri ve liman çıkış belgeleri denetlenir.

Yeni tekne sahibinin elektronik navigasyon, ircat ve otomasyon sistemlerine yabancı olması nedeniyle ilk seyirde kazaya sebebiyet vermesi.

Handover (Devir Teslim) protokolündeki eğitim başlıkları ve kaptan/müşteri imza föyleri kontrol edilir.

Potansiyel alıcının kapsamlı deniz denemesi talep etmesi ancak test esnasında harcanan yüksek yakıt ve pilotaj masraflarının kime ait olacağının belirlenmemesi.

MOA sözleşmesindeki 'Sea Trial Expenses' (Deniz Denemesi Masrafları) maddesi incelenir.

Tekne satıldığında mevcut marinadaki yıllık bağlama sözleşmesinin yeni sahibine devredilmemesi veya marina yönetiminin yer tahsis etmemesi.

Marina sözleşmesindeki 'Berth Transfer' (Bağlama Yeri Devri) şartları önceden irdelenir.

Pazarlama ilanlarında aşırı HDR ve geniş açı lensler kullanılarak teknenin gerçek kusurlarının (çizikler, yıpranmış döşemeler) gizlenmesi.

Fiziksel sörvey raporundaki fotoğraflar ile pazarlama portallarındaki ilan görselleri karşılaştırılır.

Eski radar, GPS ve chartplotter cihazlarının güncellenmemesi ve birbirleriyle haberleşme (NMEA) kopuklukları yaşaması.

Tüm elektronik seyir cihazları açılarak veri yolu entegrasyonu ve hata kodları test edilir.

Satıcının liman başkanlığı veya tersanelere olan borçları nedeniyle tekne üzerinde yasal icra veya ipotek bulunması.

Liman sicil kaydı (Registry of Ships) üzerinden gemi tasdiknamesi ve takyidat (ipotek/haciz) belgesi sorgulanır.

Sezon sonu satılan teknenin yeni sahibi tarafından kışlama bakımlarının (motor kışlaması, akü sökümü) zamanında yaptırılmaması nedeniyle donma hasarları oluşması.

Teknenin kışlama (winterization) kontrol listesi ve anti-freeze seviyeleri denetlenir.

Uluslararası yat satışlarında farklı para birimleri (EUR/USD) üzerinden yapılan ödemelerde banka kesintilerinin maliyeti artırması.

Escrow sözleşmesindeki para birimi ve transfer masraflarının (OUR/BEN) kim tarafından karşılanacağı maddesi kontrol edilir.

Sea trial veya teslim anında depodaki yakıt miktarının (fuel level) tahmini hesaplanması ve net litre tespiti yapılamaması.

Tekne depolarının dip çubukları (sounding rod) veya dijital yakıt sensörleri ile ölçüm yapılır.

Satıcının duygusal nedenlerle teknesine piyasa değerinin çok üzerinde fiyat biçmesi ve brokerin portföyü satamaması.

Son dönem benzer yat satış istatistikleri (Comparable Sales) ve pazar analiz raporları hazırlanır.

Makine dairesi otomatik yangın söndürme tüplerinin hidrostatik test ve dolum sürelerinin dolmuş olması.

Söndürme tüplerinin üzerindeki etiketler ve valf basınç göstergeleri kontrol edilir.

Yurt dışındaki satıcı veya alıcının verdiği vekaletnamenin Türkiye'deki noter veya liman başkanlığı mevzuatına (Apostille şartı) uygun olmaması.

Vekaletnamenin noter onaylı tercümesi, Apostille şerhi ve yetki sınırları hukuk departmanınca incelenir.

Amerika (USCG/NMMA) veya diğer üçüncü ülke standartlarında üretilmiş teknelerin Avrupa veya Türkiye sularına ithal edilirken CE belgesinin olmaması.

Tekne imalat plakasındaki (Builder's Plate) CE markası ve belgelendirme dosyası incelenir.

Alıcının depozito ödeyerek tekneye opsiyon koydurması ancak sörvey sonrası vazgeçtiğinde kaporanın iadesi konusunda çıkan anlaşmazlıklar.

Deposit & Option Agreement metnindeki 'Refundable/Non-refundable' (İade edilebilir/edilemez) maddeleri incelenir.

Travelift operatörlerinin teknenin su altı formuna (stabilizatör, saildrive, sonar gözleri) dikkat etmeden sapan (sling) yerleştirmesi.

Karaya çekim planı (Lift Plan) üzerindeki sling işaretleme noktaları taranır.

Alıcı ve satıcının brokeri devre dışı bırakarak doğrudan anlaşmaya çalışması (Commission bypassing).

Brokerin alıcı ve satıcı ile imzaladığı yer gösterme ve aracılık sözleşmeleri denetlenir.

Sörveyörün termal kamerayı yanlış güneş ışığı açısında veya yanlış nem kalibrasyonuyla kullanması.

Termal görüntülerin nem ölçüm cihazı (pinless meter) verileriyle doğrulanıp doğrulanmadığına bakılır.

Ana teknenin satışında, teknede bulunan jet-ski, zodiac bot ve dıştan takma motorların fatura ve ruhsatlarının ana tekneye ait olmaması.

Envanter listesindeki (Inventory List) tender motor seri numaraları ve faturaları karşılaştırılır.

Satış tamamlandığında sigorta şirketinin yeni sahibin denizcilik tecrübesi veya sörvey raporu eksikliği nedeniyle poliçe onayını geciktirmesi.

Sigorta brokerliği ile koordine edilerek survey raporunun sigorta risk mühendisliğine sunulma durumu izlenir.

Alıcının ödemeyi kripto para veya yabancı fonlar üzerinden yapmak istemesi ancak AML yasaları nedeniyle noter ve bankaların kabul etmemesi.

Ödeme aracısının uluslararası finans yasalarına ve yerel banka regülasyonlarına uygunluğu incelenir.

Yabancı bayraklı teknenin Türkiye'ye giriş yaparken ilk durak olarak karantina limanına uğramaması ve ceza alması.

Teknenin GPS rotası, Blue Card (Atık Kayıt) ve ilk giriş limanı gümrük mühürleri kontrol edilir.

Fuar döneminde aynı teknenin birden fazla broker tarafından farklı fiyatlarla ilan edilmesi ve alıcıda güvensizlik yaratması.

Boat show organizatörüne verilen sergileme yetki belgeleri ve ilan portalları denetlenir.

Teknenin rıhtımda sadece boşta (no-load) çalıştırılması ve yüksek güç tüketiminde makinenin hararet yapması veya duman atması.

Load bank testi yapılarak makinenin %100 yük altında kW/HP performans grafiği incelenir.

Noterde yapılan satış sözleşmesindeki motor seri numarası veya tekne boyu bilgilerinin gemi tasdiknamesiyle çelişmesi.

Noter kontratı ile liman sicil tasdiknamesindeki teknik veriler harfiyen karşılaştırılır.

Teslim öncesi yakıt depolarının dibindeki tortuların (sludge) ve sintine sularının temizlenmemesi nedeniyle ilk seyirde filtre tıkanması.

Yakıt tankı kapakları açılarak içindeki tortu ve su seviyesi endoskopik kamera ile incelenir.

Uluslararası veya yerleşik olmayan (non-resident) alıcı/satıcı işlemlerinde aracı brokerlik komisyonunun vergilendirilmesinde yapılan muhasebe hataları.

Brokerlik komisyon faturalarının vergi dairesi ve uluslararası anlaşmalar kapsamındaki tevkifat oranları denetlenir.