Sulama Kanalı Ve Altyapı Borulama

Yeraltı su seviyesinin yüksek olduğu tarım arazilerinde yapılan derin kanal kazılarında tabandaki kohezyonsuz kum/çakıl zeminlerin suya doyarak taşıma gücünü yitirmesi ve borunun oturması.

Hendek tabanındaki penetrasyon direncini ve zemin suyu seviyesini (piyezometre ile) kontrol edin, taban plakası esnemesini inceleyin.

Esnek borularda (HDPE/GRP/PVC) yan dolgu malzemesinin havalı tokmağı veya vibro-tokaçla katman katman doğru sıkıştırılmaması sonucu boru kesitinin basılması.

Dolgu sıkışma oranını (Proctor testi ile %95 ve üzeri) ve boru yatay/dikey çap değişim yüzdesini kontrol edin.

Kanal güzergahındaki sert kayaların dinamitli patlatma ile kırılması sırasında oluşan sismik şok dalgalarının alt yapıya zarar vermesi.

Patlatma sismograf kayıtlarını ve yakın mesafedeki mevcut boru hatlarının ek yerlerindeki sızıntıları inceleyin.

Derin sulama kanalı kazılarında şev açısının zemin sınıfına (kil, kum, marn) uygun seçilmemesi ve iksa (shoring) desteği konulmaması.

Hendek kenarlarındaki kılcal çatlakları ve şev duraylılığını (slope stability) görsel olarak denetleyin.

Kaya zemin kazısı sonrasında hendek tabanının temizlenmemesi ve borunun doğrudan sivri kaya çıkıntıları üzerine oturması.

Boru döşenmeden önce hendek tabanını lazer tarama veya manuel gözle kontrol ederek sivri taşları tespit edin.

Plastik esaslı boruların güneş altında üst üste (çok katlı) yanlış istiflenmesi sonucu kendi ağırlığıyla kalıcı şekil bozukluğuna uğraması.

Stok sahasındaki boruların iç çaplarını dikey ve yatay eksende ölçerek eliptikleşme oranını hesaplayın.

Vinç ve forklift operasyonlarında çelik halatların doğrudan boru yüzeyine temas etmesi veya sarsıntılı nakliye yapılması.

Boruların calaskal/sapan ile kaldırıldığı noktaları ve boru uç (spigot/socket) kısımlarını inceleyin.

Boru manşonlarında kullanılan EPDM contaların güneşte veya kimyasal buharların olduğu depolarda saklanarak elastikiyetini yitirmesi.

Contaların esneme yeteneğini, çatlak oluşumunu ve sertlik (shore A) değerlerini test edin.

Saha şantiyesinde aylarca açık alanda bekletilen siyah PE boruların dış yüzeyinde oksidasyon ve mikro çatlaklar oluşması.

Borunun dış yüzey parlaklığını, kılcal çizik derinliğini ve hammadde sertifikasını kontrol edin.

Prefabrik beton boruların tır dorsesine taşınması ve indirilmesi sırasında takozlama ve bağlama hataları.

Beton boru muflu (socket) ve uç kısımlarında parça kopmalarını gözle inceleyin.

Manşonlu boruların montajında (ekskavatör veya çektirme aparatı ile) contanın yuvasından çıkarak kıvrılması ve sızdırmazlığı kaybetmesi.

Birleştirilen boru ek yerini (muflu kısmı) özel metal veya plastik kontrol kaması (feeler gauge) ile çevre boyunca kontrol edin.

HDPE boru alın kaynağı makinesinde ısıtma tabakası sıcaklığının yanlıș ayarlanması, alından traşlama düzgünlüğünün bozulması ve yetersiz baskı kuvveti.

Kaynak dikişinin dış ve iç çapak (bead) profillerini görsel olarak inceleyin, tahribatsız muayene (UT/X-ray) yapın.

Şantiye sahasında jeneratör gücünün yetersiz kalması veya jeneratör voltaj dalgalanmalarının elektrofüzyon kontrol ünitesini kilitlemesi.

Elektrofüzyon kaynak ünitesinin hata kodlarını okuyun, kaynak esnasındaki voltaj düşüşlerini gözlemleyin.

Vana ve pompa bağlantılarındaki flanş cıvatalarının çapraz değil saat yönünde sırayla sıkılması, contanın ezilmesi.

Flanş cıvatalarının sıkılıklarını tork anahtarı ile kontrol edin, aralık açıklığını kumpasla ölçün.

Toprak altına döşenen çelik ana iletim hatlarının yalıtım kaplamasının zarar görmesi ve katodik koruma anotlarının bağlanmaması.

Borunun toprak potansiyelini bakır/bakır sülfat referans elektrodu ile ölçün.

Kanal içi betonlarında hava sürükleyici katkı kullanılmaması ve kış aylarında beton gözeneklerine dolan suyun donarak genleşmesi.

Kanal kenar betonlarındaki pullanma (scaling) ve yüzey çatlaklarını inceleyin.

Basınçlı sulama boru hatlarında sürgülü vanaların çok hızlı kapatılması veya pompa tripleri nedeniyle oluşan basınç dalgaları.

Hat üzerindeki manometrelerdeki ani basınç sıçramalarını ve kör tapalardaki esnemeleri inceleyin.

Regülatör kapakları açıldığında yüksek hızla akan suyun enerji kırıcı havuzları aşarak kanal tabanını ve şevleri oyması.

Enerji kırıcı havuzun (stilling basin) boyunu, dişli eşiklerin durumunu ve mansap tabanını inceleyin.

Çay veya dere yataklarının altından geçen ters sifonların düşük hız bölgesinde askıda katı maddelerin dibe çökelmesi.

Sifon giriş ve çıkış kotlarındaki su seviyesi farkını (yük kaybını) ve sifon dip çökeltisini ölçün.

Sulama kanalına gelen ot, yaprak ve plastik atıkların su alma ızgaralarını kapatarak debiyi düşürmesi.

Izgara önü ve arkasındaki su seviye farkını (water head loss) ölçün.

Kanal kapaklarının kılavuz kızaklarına yabancı madde dolması veya mil (spindle) dişlilerinin korozyona uğraması.

Kapak kaldırma mekanizmasının torkunu ve conta basma yüzeylerindeki sızıntıları kontrol edin.

Basınçlı hatlardaki havanın atılması sırasında sudaki minerallerin valf nozulunda kuruyarak kristalleşmesi.

Hava vanalarının kapaklarını sökerek şamandıra ve nozul deliklerindeki kireçlenmeyi inceleyin.

Büyük çaplı kelebek vanaların kapatılması sırasında aşırı zorlanma ve redüktör dişlilerinin sıyrılması.

Vana milinin dönebilirlik açısını, redüktör kol boşluğunu (backlash) kontrol edin.

Elektromanyetik debimetre sensörlerinin bulunduğu sayaç çukurunun yeraltı suları veya yağmurla dolması.

Debimetre pit (çukur) içindeki su seviyesini ve sensör gövdesinin IP koruma sınıfını inceleyin.

Pilotta yer alan kılcal boruların tıkanması veya PRV pilot yayının yanlış ayarlanması.

PRV çıkış basıncındaki osilasyonları manometre üzerinden gözlemleyin.

Borulama hatlarının test basıncına (işletme basıncı x 1.5) getirilmesi sırasında hat içinde unutulan hava cepleri veya yetersiz ankoraj blokları.

Test pompasındaki basınç düşüş grafiğini inceleyin, hat boyunca terleme veya ek yerlerinden kaçak arayın.

Montaj sırasında boru içinde unutulan tahta takoz, eldiven, taş ve inşaat atıklarının hat sonundaki vanaları kilitlemesi.

Flushing (yıkama) suyunun çıkış noktasındaki eleklerde biriken kalıntıları kontrol edin.

İçme suyu veya tarımsal sulama hatlarının devreye alınmasında kullanılan hipoklorit miktarının standart dışı (yüksek veya düşük) olması.

Hat sonu sularında serbest klor oranını (ppm) kolorimetrik kit ile ölçün.

Ultra sesli (ultrasonic) veya mekanik sayaçların montaj kuralına (düz boru mesafesi 10D/5D) uyulmadan bağlanması.

Sayaç giriş ve çıkışındaki düz boru mesafelerini projeyle ve üretici kılavuzuyla karşılaştırın.

Cazibeli sulama hatlarının döşenmesinde lazer terazi cihazlarının sehpa oturmalarının zemin titreşimiyle oynaması.

Döşenen boruların iç kotlarını nivo ile kontrol ederek proje profiliyle kıyaslayın.

3 metreden derin kanal kazılarında iksa tahkimatı yapılmadan personelin boru kaynağı veya conta kontrolü için hendeğe girmesi.

Şantiye İSG defterini, iksa sertifikalarını ve günlük kazı güvenliği denetim raporlarını inceleyin.

Yerleşim yeri içinden veya tarla yollarından geçen sulama kanalı inşaatlarında gece aydınlatması ve levhalandırma eksikliği.

Şantiye çevresindeki flaşörlü lambaların, ikaz bantlarının ve yön levhalarının gece görüş durumunu kontrol edin.

Ekskavatör ve kanal kazıcıların şantiyedeki boru indirme operasyonları sırasında geri manevra kör noktaları.

İş makinelerinin kamera sistemlerini, geri vites ikaz seslerini ve sesli uyarı sensörlerini test edin.

Şantiye kamyonlarının ve iş makinelerinin tarım arazilerinden izinsiz geçmesi ve mevcut tarlaiçi drenajları kırması.

Şantiye güzergahı dışındaki toprak ezilmelerini ve köylü şikayet tutanaklarını inceleyin.

Beton mikseri yıkama sularının ve iş makinesi bakım atık yağlarının direkt sulama kanallarına veya dere yataklarına verilmesi.

Şantiyedeki beton mikseri yıkama çukurlarını ve atık depolama sahalarını denetleyin.