TÜRKİYE'NİN EN KAPSAMLI İŞ & İŞLETME VERİ MERKEZİ
Mimari Restorasyon Ve Konservasyon
Başlangıç Rehberi
Bu Sektör Nedir?
Mimari restorasyon ve konservasyon sektörü, kültürel mirasın özgünlüğünü koruyarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan multidisipliner bir alandır. Tarihi yapıların yapısal bütünlüğünü bilimsel yöntemlerle güçlendirirken, estetik ve tarihsel değerlerini muhafaza etmeyi hedefler. Bu sektör, mühendislik hassasiyeti ile sanat tarihinin estetik bakış açısını birleştiren teknik bir uzmanlık gerektirir. Geçmişin izlerini taşıyan yapıların sürdürülebilirliğini sağlamak, modern mimari pratikler ile geleneksel tekniklerin uyumunu zorunlu kılar. Sektör, hem kamu hem de özel mülkiyetteki tescilli yapıların korunması noktasında kritik bir rol oynamaktadır.
Kimler İçin Uygun?
Hedef kitle, öncelikle tarihi dokuya sahip tescilli yapıların mülkiyetine sahip olan özel şahıslar ve vakıflardan oluşmaktadır. Kamu kurumları, belediyeler ve Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi devlet organları, büyük ölçekli restorasyon projelerinin ana müşterileridir. Tarihi otel, restoran veya butik işletme sahipleri, yapılarını işlevsel hale getirmek için bu hizmete ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca, gayrimenkul geliştirme şirketleri, tarihi binaları yeniden işlevlendirme projelerinde profesyonel destek almaktadır. Mimarlık ofisleri ve mühendislik firmaları, restorasyon projelerinde alt yüklenici veya çözüm ortağı olarak hedef kitleye dahil olmaktadır. Akademik kurumlar ve müzeler, konservasyon odaklı projelerde iş birliği yapılan diğer önemli paydaşlardır.
İş Modeli Nasıl Çalışır?
İş modeli, restorasyon projelerinin projelendirilmesi, uygulama süreçlerinin yönetimi ve konservasyon danışmanlığı üzerine kuruludur. Gelir kaynakları, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlanması, uygulama taahhütleri ve periyodik bakım-onarım sözleşmelerinden elde edilir. Değer önerisi, yapının tarihsel kimliğinin korunarak modern standartlara uygun şekilde işlevselleştirilmesidir. Uzmanlık gerektiren malzeme analizi ve laboratuvar testleri, katma değerli hizmetler arasında yer alır. Proje bazlı sözleşmelerin yanı sıra, yapı sahiplerine yönelik uzun vadeli koruma ve izleme danışmanlığı sunulmaktadır. Sektörde rekabet, teknik yetkinlik, malzeme bilgisi ve yasal mevzuata hakimiyet üzerinden şekillenmektedir.
Fiziksel Alan İhtiyaçları
Restorasyon firmaları için ofis ve atölye birleşik bir çalışma alanı gereklidir. Ofis kısmı, mimari çizimlerin yapıldığı, arşivlerin tutulduğu ve toplantıların gerçekleştirildiği en az 100 metrekarelik bir alana sahip olmalıdır. Atölye alanı ise, taş, ahşap veya metal gibi malzemelerin konservasyon testlerinin yapıldığı, toz ve gürültüden izole edilmiş bir bölüm içermelidir. Konum olarak, tarihi dokunun yoğun olduğu bölgelere yakınlık, lojistik ve saha erişimi açısından büyük avantaj sağlar. Depolama alanı, tarihi yapıdan sökülen özgün parçaların güvenli muhafazası için iklimlendirilmiş bir ortam sunmalıdır. Ayrıca, saha ekiplerinin ekipmanlarını depolayabileceği güvenli bir lojistik alan şarttır.
Personel İhtiyaçları
Kadro, mimar, inşaat mühendisi, sanat tarihçisi ve restoratörlerden oluşan uzman bir ekipten oluşmalıdır. Proje müdürü, yasal mevzuat ve şantiye yönetimi konusunda deneyimli bir mimar veya mühendis olmalıdır. Restorasyon uzmanları, taş, ahşap ve kalem işi gibi spesifik alanlarda ustalık sertifikasına sahip olmalıdır. Konservasyon uzmanları, malzeme kimyası ve analiz süreçlerinde yetkinlik göstermelidir. Saha şefleri, tarihi yapıların hassasiyetine uygun uygulama tekniklerini bilen deneyimli ustalardan seçilmelidir. Ayrıca, arşivleme ve dokümantasyon süreçlerini yönetecek teknik ressamlar ve idari personel kadronun tamamlayıcı unsurlarıdır.
Başlangıç İpuçları
Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Mevzuatı
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nu ezbere bilin; projelerinizin onay süreçlerinde kurulun güncel ilke kararlarını takip etmek zaman kaybını önler.
Malzeme Analizi Laboratuvarı
Restorasyon öncesi yapıdan alınan numunelerin kimyasal ve fiziksel analizlerini yapacak bir laboratuvar ağı kurun; doğru malzeme seçimi, yapının ömrünü doğrudan etkiler.
Arşiv ve Belgeleme Disiplini
Her projenin öncesi, sırası ve sonrası için yüksek çözünürlüklü fotogrametrik belgeleme yapın; bu veriler hem yasal zorunluluktur hem de portfolyonuz için en güçlü referanstır.
Uzman Ekip Yönetimi
Restorasyon sadece mimarlık değil; taş ustası, kalemkar, ahşap restoratörü ve sanat tarihçisi gibi disiplinler arası bir ekip gerektirir; güvenilir bir usta ağı oluşturun.
Geleneksel Malzeme Tedariği
Endüstriyel malzemeler yerine yapının özgün dokusuna uygun kireç harcı, doğal taş ve geleneksel ahşap türlerini temin edebileceğiniz niş tedarikçilerle anlaşın.
İhale ve Kamu Projeleri
Kamu ihalelerine girmek için gerekli olan iş bitirme belgelerini biriktirmeye odaklanın; küçük ölçekli özel mülk restorasyonları ile referanslarınızı güçlendirin.
Dijital Modelleme (HBIM)
Tarihi yapıların restorasyonunda Tarihi Yapı Bilgi Modellemesi (HBIM) teknolojilerini kullanın; bu, karmaşık yapı detaylarını yönetmenizi ve hata payını düşürmenizi sağlar.
İş Güvenliği ve Risk Yönetimi
Tarihi yapılar statik açıdan risklidir; şantiyelerinizde restorasyona özel iş güvenliği önlemleri alın ve yapısal güçlendirme konusunda uzman mühendislerle çalışın.
Sürdürülebilirlik ve Enerji Verimliliği
Tarihi dokuyu bozmadan yapıların enerji verimliliğini artıracak modern yalıtım çözümleri üzerine uzmanlaşın; bu, günümüzün en çok talep gören restorasyon hizmetidir.
Finansal Planlama ve Hakediş Yönetimi
Restorasyon projeleri öngörülemeyen yapısal sürprizlerle doludur; bütçenizi her zaman %20-30 oranında beklenmedik gider payı ile planlayın.
Restorasyon Etiği
'Venedik Tüzüğü' gibi uluslararası koruma ilkelerini benimseyin; özgünlüğü korumak, uzun vadede sektördeki itibarınızı belirleyen en önemli unsurdur.
İletişim ve Paydaş Yönetimi
Mülk sahiplerine restorasyonun bir 'inşaat' değil, bir 'iyileştirme ve koruma' süreci olduğunu anlatmak için güçlü bir iletişim dili geliştirin.
Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi
Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.
Operasyonel Yönetim
Restorasyon Şantiyesinde Arkeolojik Buluntu Yönetimi
Şantiye sahasında herhangi bir arkeolojik buluntuya rastlanması durumunda, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gereği çalışmalar derhal durdurulmalıdır. Buluntu alanı, fiziksel müdahalelerden korunacak şekilde çevrelenmeli ve şantiye şefi tarafından en geç 24 saat içinde ilgili Müze Müdürlüğü'ne yazılı bildirimde bulunulmalıdır. Müze uzmanları inceleme yapana kadar alanda hiçbir kazı, temizlik veya yer değişikliği yapılmamalı, buluntuya dair tüm veriler şantiye defterine işlenerek tutanak altına alınmalıdır.
Restorasyon Ölçek Boyutlandırma
Rölöve ve restorasyon projelerinde gerçek ölçüleri farklı proje ölçeklerine dönüştürür.
Hesaplanan Sonuçlar
İskele Platform Aralık Planlayıcı
Cephe restorasyonunda çalışma platformlarının eşit aralıklarla planlanmasına yardımcı olur.
Hesaplanan Sonuçlar
Tarihi Doğrama Boşluk Hesabı
Restorasyonda pencere ve kapı doğramaları için montaj toleranslarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Konservasyon Yöntemi Seçici
Yapı malzemesi, bozulma seviyesi ve koruma hedeflerine göre uygun konservasyon yaklaşımını önerir.
Hesaplanan Sonuçlar
Taş Koruyucu Malzeme Hesabı
Koruyucu emprenye veya yüzey uygulamaları için gerekli malzeme miktarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Restorasyon Parça ve Malzeme Listesi
Değiştirilecek veya onarılacak mimari elemanlar için parça listesini ve fire oranını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Restorasyon Ekip Kapasitesi
Ekip büyüklüğü ve çalışma saatlerine göre günlük restorasyon iş kapasitesini analiz eder.
| Kaynak Anahtarı | Kaynak Adı | Miktar/Adet | Kapasite Modu | İşlem Süresi (Dk) | Birim Kapasite (Adet/Sa) | Throughput Kısıtı mı? |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Standart Operasyonel İş Akışları
Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.
Mevcut Durum Analizi ve Fotogrametri
Yapının mevcut fiziksel durumu yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla belgelenir, çatlak haritaları çıkarılır ve fotogrametrik ölçümler yapılarak dijital ikiz oluşturulur.
Mevcut Durum Analizi ve Fotogrametri
Yapının tüm cepheleri ve iç mekanları yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla taranmalı, çatlak haritaları ve bozulma paftaları dijital ortama aktarılmalıdır.
Malzeme Analizi ve Numune Alımı
Yapıdan alınan taş, harç ve tuğla numuneleri üzerinde petrografik analizler yapılarak özgün malzeme bileşenleri ve bağlayıcı oranları belirlenmelidir.
Malzeme Karakterizasyonu ve Laboratuvar Testleri
Yapıdan alınan numuneler üzerinde petrografik analiz, tuz analizi ve bağlayıcı türü tespiti yapılarak özgün malzeme kompozisyonu belirlenir.
Yüzey Temizliği ve Biyolojik Arındırma
Yapı yüzeyindeki kirlilikler, tuzlanmalar ve biyolojik oluşumlar (yosun, mantar), özgün dokuya zarar vermeyecek kimyasal veya mekanik yöntemlerle temizlenmelidir.
Yüzey Temizliği ve Biyolojik Arındırma
Yapı yüzeyindeki kirlilikler, mekanik temizleme yöntemleri veya uygun kimyasal kompresler kullanılarak, özgün dokuya zarar vermeden arındırılır.
Sağlamlaştırma ve Enjeksiyon Uygulaması
Yapısal bütünlüğü bozulmuş duvar kesitlerinde, özgün malzeme ile uyumlu kireç esaslı enjeksiyon harçları kullanılarak boşluklar doldurulmalı ve stabilizasyon sağlanmalıdır.
Sağlamlaştırma ve Enjeksiyon Uygulaması
Yapısal bütünlüğü bozulmuş taş veya tuğla örgülerde, özgün malzeme ile uyumlu kireç esaslı enjeksiyon harçları kullanılarak boşluklar doldurulur ve stabilizasyon sağlanır.
Tamamlama ve Derz Uygulaması
Eksik taş veya tuğla bölümleri, özgün dokuyla uyumlu malzeme ile 'anastylosis' prensiplerine uygun olarak tamamlanmalı ve derz dolguları geleneksel yöntemlerle yapılmalıdır.
Tamamlama ve Derz Uygulaması
Eksik kısımlar, özgün malzeme ile uyumlu doku ve renkteki harçlarla tamamlanır; derz dolguları, yapının dönemine uygun teknikle ve geri döndürülebilir ilkesiyle uygulanır.
Operasyonel Kontrol Listeleri
Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.
Şantiye Günlük İSG ve Uygulama Kontrolü
%0Şantiye Günlük İSG ve Uygulama Kontrolü
%0Restorasyon Projesi İlerleme ve Raporlama Rutini
%0Restorasyon Projesi Portfolyo Güncelleme Rutini
%0Dijital Portfolyo ve İçerik Pazarlama Planı
%0Laboratuvar ve Malzeme Analiz Süreçleri
%0Konservasyon Laboratuvarı Ekipman Bakım Listesi
%0Kurumsal İletişim ve İş Geliştirme Haftalık Planı
%0Müşteri İlişkileri ve Teklif Yönetimi
%0Tarihi Yapı Periyodik Bakım ve İzleme
%0Sorun / Çözüm Kütüphanesi
Mimari Restorasyon Ve Konservasyon sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.
Tarihi yapı cephelerinde hidrofobik koruyucu uygulaması sonrası yüzde kabarma ve pullanma (flaking)
Tarihi taş gözenekleri içerisinde yer alan tuzların (sülfat/klorür) dışarı çıkışının yanlışlıkla uygulanan su itici (silikon bazlı) ürünler nedeniyle engellenmesi ve yüzeyin hemen altında kristalleşerek basınç yaratması.
Yüzeyden alınan tuz analiz sonuçlarının (iyon cromatografisi) incelenmesi, taş içerisindeki rutubet oranının nem ölçer ile tespiti.
Tuzların (desalinasyon) kompres kil maskeleri ile yapıdan uzaklaştırılması, film tabakası oluşturmayan nefes alabilir (silikat veya organik silikon ester bazlı) konsorvanlar kullanılması.
Tarihi yığma duvar enjeksiyonunda çimento esaslı şerbetlerin yapıya zarar vermesi
Özgün horasan harçlı ve yumuşak dokulu taş duvarlara yüksek mukavemetli ve çözünür tuz (alkali) içeren Portland çimentolu enjeksiyon harcı basılması.
Duvar içi boşlukların endoskopik kamera ile incelenmesi, özgün harç ve enjeksiyon karışımının kimyasal/mineralojik uyumluluk testleri.
Portland çimentosu kullanımının durdurulması, tamamen kireç bazlı veya hidrolik kireç (NHL) ve pozzolanik katkılı, özgün duvara uyumlu enjeksiyon harçlarının formüle edilmesi.
Tarihi ahşap hatıl ve karkas sistemlerde tahta kurdu ve mantar (kahverengi çürüklük) zararları
Yapının uzun süre çatısız kalması veya drenaj yetersizliği nedeniyle ahşap nem oranının %20'nin üzerine çıkması ve biyotik zararlıların üremesi.
Pilodyn cihazı ile ahşabın çürüme derinliğinin ölçülmesi, stereomikroskop altında kurt yollarının ve mantar misellerinin incelenmesi.
Çürümenmiş ahşap kısımların cerrahi olarak temizlenmesi, epoksi reçine takviyeleri veya 'scarf joint' (kıç bini) yöntemiyle özgün ahşaba uyumlu parça değişimi, fungisit/insektisit emdirilmesi.
Geleneksel ahşap tavan ve dolap kapaklarında kuruma kaynaklı çatlama ve çarpılma
Restorasyon sonrasında iç mekan ısıtma sistemlerinin (klima/kombi) ani çalıştırılmasıyla nispi nemin (RH) hızla düşmesi.
Ortam termo-higrograf cihazı ile bağıl nem değişimlerinin ve ahşap denge neminin takip edilmesi.
Ortam neminin kontrollü şekilde %50-60 seviyelerine getirilmesi, ahşap arkalarına esnek kayar çıtalar eklenmesi ve keten tohumu yağı/balmumu ile emprenye edilmesi.
Tarihi duvar resimlerinde (fresko/seko) dökülme ve boya katmanının kalkması
Duvar sıvası ile taşıyıcı duvar arasındaki aderansın zayıflaması, nem hareketleri ve tuz kristalleşmesi.
Ultraviyole (UV) ışık ve kızılötesi (IR) reflektografi ile boya tabakasındaki bozulmaların ve eski müdahalelerin haritalandırılması.
Akrilik reçine bazlı (örneğin Paraloid B72) solüsyonlarla yüzeyin geçici tespiti (facing), sıva arkası enjeksiyonu ile duvarla bütünleştirilmesi.
Üstü boya ile kapatılmış kalem işlerinin (nakış) ortaya çıkarılması sırasında özgün boyaya zarar verilmesi
Mekanik kazıma sırasında yanlış keski veya el aletleri kullanılması, üst kat boya ile alttaki özgün boya tabakasının sertlik farkının gözetilmemesi.
Stratigrafik (katman) analizi için mikroskop altında kesit alınarak boya katman sırasının tespit edilmesi.
Mekanik kazımanın bistüri ve büyüteç eşliğinde çok hassas yapılması, kimyasal yumuşatıcıların kontrollü (test edilerek) denenmesi.
Tarihi yapı korkuluklarında ve strüktürel demirlerde aktif korozyon (demir kanseri)
Atmosferik kükürt dioksit ve nemin demir yüzeyindeki klorür iyonlarıyla birleşerek demir oksit klorür (akaganeit) oluşturması.
XRF analizi ile demir alaşımındaki elementlerin ve pas tabakasındaki klorür oranının belirlenmesi.
Aktif korozyon ürünlerinin mekanik olarak (mikro kumlama veya ultrasonik iğneli tabanca) temizlenmesi, tannik asit bazlı pas dönüştürücü ve koruyucu balmumu (Renaissance Wax) uygulanması.
Kurşun çatı kaplamalarında oksidasyon ve delinme
Asit yağmurları ve altındaki ahşap kaplamanın salgıladığı organik asitlerin (özellikle meşe ağacı asitleri) kurşunla reaksiyona girmesi.
Kurşun levha alt yüzeyinde beyaz/gri tozlaşma ve çukurcuk korozyonunun görsel kontrolü.
Ahşap alt yapının alkali bariyer örtülerle yalıtılması, zarar gören kurşun levhaların argon TIG kaynağı veya bindirme yöntemiyle onarılması.
Tarihi yığma kemer ve tonozlarda kilit taşı kayması ve çatlaklar
Yanal itme kuvvetlerinin mesnetler (ayaklar) tarafından karşılanamaması veya oturan temellerde diferansiyel oturma yaşanması.
Çatlak üzerine cam kılcal (tel) ihtar fişleri (geoteknik nişan) takılarak hareket takibi yapılması.
Özgün dokuya zarar vermeyen gizli paslanmaz çelik gergi çubukları (tie rods) veya karbon fiber takviye polimer (CFRP) şeritlerle gerdirme yapılması.
Deprem etkisindeki yığma duvarlarda koli (köşe) ayrışması ve burkulma
Karşılıklı duvar örgüleri (tağar) arasında bağlayıcı hatılların (ahşap/taş) bulunmaması veya çürümesi.
Ultrasonik dalga hızı veya radar (GPR) ile duvar içi örgü yapısının tespiti.
Duvarların enjeksiyonla tümlenmesi, paslanmaz ankrajlarla karşılıklı duvarların birbirine bağlanması (stitch) ve gizli hatıl oluşturulması.
Tarihi kalıntıların rölöve çizimlerinde karmaşık geometriler nedeniyle eksiklik
Manuel şerit metre ve nivo ölçümlerinin düzensiz ve serbest formlu (organik) tarihi dokularda yetersiz kalması.
Çizim paftaları ile sahada taranan alanların çakıştırma (overlap) oranlarının incelenmesi.
Yersel Lazer Tarama (TLS) ve Fotogrametri (Structure from Motion) yöntemleriyle bulut nokta (point cloud) verisi alınıp ortofoto üretilmesi.
Restitüsyon raporunda dönemsellik (evreleme) çelişkileri
Yapının farklı yüzyıllarda geçirdiği eklemelerin (fazların) stratigrafik analizi yapılmadan tek dönemli gibi yorumlanması.
Duvar birleşim derzlerinin (kesişme noktalarının) malzeme ve işçilik farkı açısından incelenmesi.
Mimari eleman analizi ve arşiv belgeleri (tapu, seyahatname, gravür) ışığında yapı evrelerinin katmanlar halinde ayrıştırılarak restitüsyon şemalarının çizilmesi.
Tarihi yapı zeminlerinde kapiler (kılcal) nem yükselmesi ve tuz kusması
Drenaj hattının olmaması veya tıkanması nedeniyle toprak altındaki suyun duvar kılcal damarları yoluyla yukarı çekilmesi.
Cem mermer test cihazı veya kalsiyum karbit yöntemiyle duvar nem profilinin (rutubet derinliğinin) çıkarılması.
Yapı çevresinde taş duvar tabanına kadar açık drenaj hendekleri açılması, geotekstil ve çakılla sarılı perfore drenaj borusu döşenmesi, nefes alabilir horasan sıvalar yapılması.
Tarihi çatı eteklerinde yağmur suyunun cepheye akarak taş yüzeyleri eritmesi
Yağmur oluklarının (dere) yetersiz eğimde olması, yapraklarla tıkanması veya eksik iniş boruları.
Yağlı yağmur havalarında çatı derelerinden su taşma noktalarının gözlemlenmesi.
Bakır veya çinko oluk sistemlerinin kapasiteye uygun olarak yeniden tasarlanması, gizli derelerin su yalıtım membranlarıyla yenilenmesi.
Koruma Kurulundan (Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu) onay alınmadan hilti ile müdahale yapılması
İnşaat sahasındaki uygulayıcıların ve şeflerin koruma mevzuatına (2863 sayılı Kanun) aykırı olarak acil müdahale adı altında izinsiz yıkım/kırım yapması.
Kurul onaylı uygulama projeleri ile şantiyedeki imalatların karşılaştırılması.
İşin durdurulması, Koruma Kurulu'na durumun bildirilmesi, uzman arkeolog ve restoratör denetiminde suç tutanağı/tespit tutanağı tutularak projesine uygun revizyon yapılması.
Restorasyon şantiyesinde arkeolojik buluntuya rastlanmasına rağmen çalışmaya devam edilmesi
Temel kazısı veya drenaj kazısı sırasında çıkan sikke, seramik veya mimari parça gibi bulguların iş makinesi operatörü tarafından fark edilmemesi.
Kazı çıkan toprakların elekten geçirilip geçirilmediğinin ve arkeolog refakati durumunun sorgulanması.
Kazı çalışmalarının acilen durdurulması, Müze Müdürlüğü'ne haber verilmesi ve uzman arkeolog gözetiminde kurtarma kazısı yapılması.
Tarihi tuğla duvarlarda donma-çözülme (frost damage) kaynaklı ufalanma
Yüksek gözenekliliğe sahip tuğlaların içine hapsolan suyun donarak hacim genişletmesi (yaklaşık %9) ve içten patlatması.
Tuğla yüzeylerindeki pul pul dökülmelerin ve mikroskobik çatlakların stereomikroskopla incelenmesi.
Sağlamlaştırıcı (etil silikat bazlı) emprenye uygulanması, aşırı hasarlı özgün olmayan tuğlaların sökülerek orijinal boyut ve harç özelliklerinde üretilen harman tuğlasıyla değiştirilmesi (yenileme/tamamlama).
Tarihi taş yüzeylerinde biyolojik kolonizasyon (yosun, liken, bakteri) oluşumu
Gölge kalan, sürekli rutubetli ve organik atık biriken cephelerde bitkisel organizmaların kök salarak taşı mekanik ve kimyasal olarak parçalaması.
Biyolojik tabakanın kalınlığının ve türünün mikrobiyolojik ekimle tespiti.
Biyosit (kuaterner amonyum bileşikleri) uygulaması, düşük basınçlı sıcak su buharı (Jotun/Jos sistemi) ile temizlik ve sonrasında koruyucu biyo-engelleyici sürülmesi.
Tarihi bindirme (ahşap yığma/hımış) duvarlarda dolgu malzemesi kerpiçlerin erimesi
Hımış yapıların ahşap karkas aralarındaki kerpiç dolguların dış cephe sırasının dökülmesiyle yağmur suyuna doğrudan maruz kalması.
Duvar içi karkas ile kerpiç dolgu birleşimlerindeki boşlukların endoskopla kontrolü.
Özgün samanlı ve killi toprak oranına sadık kalınarak hazırlanan harçla kerpiç blokların tümlenmesi, nefes alabilir kireç bazlı dış sıva yapılması.
Tarihi ahşap pencere doğramalarının hava sızdırması ve ısı köpüğü oluşturması
Yıllar içinde ahşabın çalışması (büzülmesi) nedeniyle kanat ve kasalar arasında geniş boşluklar oluşması.
Doğrama etrafındaki hava akımlarının duman kalemi veya termal kamera ile tespit edilmesi.
Özgün doğrama sökülmeden, ahşap fitil kanalları açılarak gizli silikon contalar yerleştirilmesi, çürüyen alt basamakların epoksi veya ahşap aşılama (graffiti) ile onarılması.
Horasan sıvalı yüzeylerde harç ayrışması ve kovanlaşma (hollow spaces)
Sıvanın altındaki taş duvardan kopması (fiziki darbe, deprem veya nem nedeniyle bağlayıcılığını yitirmesi).
Çekiçle hafifçe vurulduğunda çıkan tok ses yerine boş (kovan) sesin dinlenmesi (stetoskopik kontrol).
Boşluklu alanlara ince uçlu enjektörler aracılığıyla akışkan kireç bazlı bağlayıcı harç (grout) basılarak sıvanın duvara yeniden yapıştırılması.
Mermer elemanlarda asit yağmurları nedeniyle yüzey kaybı (karbonatlaşma/sulfatlaşma)
Kalker esaslı mermerlerin havadaki SO2 gazıyla reaksiyona girerek alçı taşına (jips) dönüşmesi ve pul pul dökülmesi.
Mermer yüzeyindeki siyah kabukların (black crust) kimyasal ve mineralojik analizi.
Amonyum karbonat kompresleri ile siyah kabuğun dönüştürülmesi, lazer temizleme (Nd:YAG) ile hassas tabaka kaldırma ve kalsiyum stearat bazlı koruma uygulanması.
Tarihi bronz anıtlarda ve heykellerde bronz hastalığı (cuprous chloride corrosion)
Bronz içindeki klorürlerin nem ve oksijenle reaksiyona girerek yeşil, kabarık ve tozutan aktif odaklar oluşturması ve metni yemesi.
Heykel yüzeyindeki açık yeşil, çukurcuklu aktif korozyon odaklarının büyüteçle tespiti.
Aktif odakların mekanik olarak kazınması, gümüş nitrat testi ile klorür kalmadığından emin olunması, benzotriazol (BTA) inhibitör banyosu ve akrilik vernik/balmumu kaplanması.
Tarihi demir kapı ve pencere parmaklıklarında dövme demir ek yerlerinin kopması
Dövme demirin içindeki cüruf kalıntılarının korozyonla şişmesi ve sıcak dövme kaynak yerlerinden ayrılması.
Parmaklık birleşim noktalarındaki pas basıncının ve ayrılma oranının incelenmesi.
Parçaların sökülerek gazaltı veya elektrik ark kaynağı yerine, geleneksel ocak kaynağı (forge welding) tekniğiyle onarılması.
Tarihi minarelerde düşey şakulden sapma (eğilme) ve gövde çatlakları
Zemin taşıma gücünün yetersizliği, temel su alması veya rüzgar/deprem yüklerinin eksantrik moment yaratması.
Robotik total station ile minare şakulünün (düşey eksen sapmasının) aylık periyotlarla izlenmesi.
Zemin enjeksiyonu ile temel altının sağlamlaştırılması, minare gövdesine karbon fiber sargı veya içeriden paslanmaz çelik öngörgermeli halat takviyesi yapılması.
Tarihi kemer ayaklarında (payanda) oturma ve dönme hareketleri
Kemerin aktardığı yatay kuvvetlerin ayakları dışarı doğru itmesi (itki kuvveti) ve temeldeki kaymalar.
Çatlak açıklık ölçer (crack meter) ile ayaklardaki ayrılma artışının izlenmesi.
Payandaların dış kısımlarına gizli çelik veya horasan dolgulu destek duvarları yapılması, zemin altı jet-grout veya mikro kazık uygulaması.
Kazı alanından çıkarılan mimari blokların (taşların) tasnif ve envanter karmaşası
Stylobat, arşitrav ve sütun başlığı gibi parçaların kazı sırasında konum (koordinat) verisi alınmadan kaldırılması.
Blokların üzerindeki envanter numaralarının fotogrametrik 3D modellerle eşleşip eşleşmediğinin kontrolü.
Her bloğa kalıcı barkod/RFID etiket takılması, GPS tabanlı taş envanter veri tabanı (GIS tabanlı anstolit) oluşturularak lapidaryumda (taş eserler deposunda) konumlandırılması.
Restorasyon projesinde eksik bırakılan özgün mimari izlerin inşaat sırasında yok edilmesi
Rölöve aşamasında sıva altı okumalarının (stratigrafik sondajların) yeterince yapılmaması.
İnşaat esnasında duvar sıvaları söküldükçe ortaya çıkan niş, iz ve hatılların belgelenip belgelenmediği.
Sıva sökümleri sırasında bir restoratör denetiminde her katmanın duvar yüzeyi ortofoto planlarına işlenmesi, acil revizyon projesi hazırlanması.
Tarihi yapı bodrum katlarında kanalizasyon geri tepmesi ve taşkın
Şebeke hatlarının yetersiz kalması ve bodrum kat kotunun ana kanalizasyon kotundan düşük olması.
Bodrum kat zeminindeki su basma kotlarının rögarlarla olan seviye farkının nivo ile ölçülmesi.
Bodrum çıkışına otomatik çekvalf (non-return valve) ve acil durumtağrili pis su tahliye (dalgıç) pompa istasyonunun kurulması.
Tarihi yapı zeminlerinde döşeme altı havalandırmasının yetersizliği nedeniyle ahşap kiriş çürümesi
Zemin döşemelerinin (taş veya ahşap) betona gömülmesi veya temel havalandırma menfezlerinin (mazgal) kapatılması.
Döşeme altı boşluklarındaki (sub-floor) bağıl nem oranının ve hava sirkülasyonunun anemometre ile tespiti.
Zemin döşemelerinin uygun yerlerine pirinç veya döküm havalandırma menfezleri açılması, temel duvarlarında karşılıklı hava akımını sağlayacak rölöveye uygun mazgal pencerelerin oluşturulması.
Şantiyede çalışan ustaların geleneksel yapım tekniklerini bilmemesi nedeniyle standart dışı imalat yapması
İhalelerde en düşük teklif veren standart inşaat firmalarının seçilmesi ve işi bilen geleneksel yapı ustalarının (taş yonucusu, marangoz) istihdam edilmemesi.
Şantiyede üretilen horasan harcının ve taş yonu işçiliğinin özgün örneklerle kıyaslanması.
İhale şartnamelerine 'Geleneksel Yapı Ustası Sertifikası' zorunluluğu eklenmesi, iş başı örnek (mock-up) imalatı yaptırılarak Koruma Kurulu uzmanlarına onaylatılmasıktan sonra seri imalata geçilmesi.
Restorasyon proje müellifi ile şantiye şefi arasında uygulama kararlarında anlaşmazlık
Projede çizilen detayların şantiye gerçekliğiyle (statik açılardan) uyuşmaması ve tarafların yetki sınırlarının çatışması.
Şantiye defterine yazılan talimatlar ile uygulama projesinin çelişki derecesinin kontrolü.
Tarihi Eser Uygulama Müşavirliği veya Bilim Kurulu (Danışma Kurulu) oluşturularak kararların ortak tutanakla (şantiye teknik komitesi) alınması.
Tarihi yapı taşlarında kuş pisliği (guano) birikmesi ve kimyasal bozunma
Yapının üst kotlarında güvercinlerin yuvalanması ve ürik asidin taş karbonat yapısını çözmesi.
Cephedeki guano kalıntılarının pH derecesinin ve taşta yarattığı oyulmaların analizi.
Kuşların konmasını engelleyici paslanmaz iğne/tel sistemleri veya sesli caydırıcılar takılması, mevcut pisliklerin buharlı hassas temizlikle arındırılması ve taş yüzeyinin sağlamlaştırılması.
Tarihi ahşap kündekari kapı veminberlerde parça kopmaları ve kuruma çatlakları
İklimlendirme olmayan cami veya müzelerde bağıl nem dalgalanmalarının geçmeli (çivisiz) ahşap parçaları sıkıştırması.
Kündekari geometrisindeki sekizgen ve yıldız parçalarının oynamışlık derecesinin kontrolü.
Parçaların mikroskop altında bal mumu ve reçine karışımlarıyla sabitlenmesi, eksik kısımların aynı yaş ve türdeki tarihi ahşapla (kroşe yöntemiyle) tamamlanması.
Kurşun beyazı içeren tarihi duvar resimlerinin kararması
Ortamdaki hidrojen sülfür (H2S) gazının boyadaki kurşun pigmenti ile reaksiyona girerek siyah kurşun sülfüre dönüşmesi.
Kararan boya tabakalarının XRF veya Raman spektroskopisi ile element analizi.
Havadaki H2S gazını filtreleyen ortam filtreleri kullanılması, kontrollü oksidasyon (örneğin hidrojen peroksit solüsyonu ile dikkatli silme) ile siyah kurşun sülfürün tekrar beyaz kurşun sülfata (veya karbonata) dönüştürülmesi.
Reklam & Pazarlama Fikir Havuzu
İşletmenizin marka değerini artıracak, fiziksel ve dijital reklam stratejileri.
Tasarım İlham Merkezi
Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri
Logo Tasarım Örnekleri
Mimari Restorasyon Ve Konservasyon Logosunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Logo tasarım rehber kriterleri analiz ediliyor...
Bu Sektörde Başarıya Ulaşın
Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.
Bizimle İletişime Geçin