Hurda Metal Ve Plastik Geri Dönüşümü

Endüstriyel veya tıbbi hurda tedariklerinde taşınan radyoaktif kaynakların demir-çelik eritme tesislerine veya geri dönüşüm sahalarına kontrolsüz girmesi.

Kantardan geçen tüm kamyonlar portal radyasyon dedektörleri (PRD) ve el tipi Geiger-Müller sayaçlarıyla taranmalıdır.

Tedarikçilerin hurda maliyetini artırmak amacıyla bakır veya alüminyum balyalarının içerisine gizli demir profiller veya zamak parçalar saklaması.

Balya içerisinden numune alımı için manyetik ayırıcılar kullanılmalı ve XRF (X-ışını floresan) tabancasıyla element analizi yapılmalıdır.

Pirinç hurdalarının alaşım türlerinin (Ms58, Ms63 vb.) birbirine karışması ve eritme ocağında istenmeyen metalurjik özellikler yaratması.

El tipi XRF spektrometre ile her parti metalin alaşım bileşenleri yüzde olarak taranmalıdır.

Konteynerlerde taşınan hurda kurşun-asit akülerin kasalarının kırılması ve sülfürik asidin toprak zemine sızması.

Akü kabul sahasındaki zemin drenajı, pH ölçümleri ve akülerin paletlenmiş durumu kontrol edilmelidir.

Ambalaj ve evsel plastik hurdaların (Plastik kırma öncesi) polimer cinslerinin harmanlanmış olması ve eritme esnasında viskozite uyumsuzluğu yaratması.

Plastik parçalara batma-yüzme (sink-float) testi veya yakın kızılötesi (NIR - Near Infrared) spektroskopi analizi uygulanmalıdır.

Kırıcının çelik bıçaklarının aşındırıcı dolgulu plastikler nedeniyle körlenmesi ve malzemeyi kesmek yerine ezmesi.

Granülatör çıkışındaki kırık plastik boyutları ve alt elek delik çaplarının durumu kontrol edilmelidir.

PP/PE şişe ve kapak kırıklarının yıkama havuzundaki su sıcaklığının ve kostik (NaOH) oranının yetersiz kalması.

Yıkanmış plastik flakelerin kül oranı (ash content) ve viskozite testleri laboratuvarda yapılmalıdır.

Santrifüj eleklerinin tıkanması veya devir hızının yetersiz kalması nedeniyle ekstrüdere giden malzemenin nemli kalması.

Kurutucu çıkışındaki plastik pulların nem ölçüm cihazı ile yüzde su oranı (hedef <%1) ölçülmelidir.

PET şişe hurda balyaları arasına karışan az miktardaki PVC şişelerin ekstrüder ısısında bozunarak hidroklorik asit (HCl) salgılaması ve ekipmanı koroze etmesi.

Kırma öncesi hat üzerinde X-ray veya optik PVC dedektörlerinin çalışırlığı test edilmelidir.

Hurda üzerindeki yağ, pas, toprak ve metalik olmayan safsızlıkların ergitme esnasında oksitlenerek yüzeye çıkması.

Ocağın cüruf alma (skimming) sıklığı ve cüruf içindeki hapsolmuş metal oranı incelenmelidir.

Ergimiş metal sıcaklığının düşük olması veya döküm oluklarının (tundish/runner) ön ısıtmasının yapılmaması.

Döküm pensesi sıcaklığı pirometre ile ölçülmeli, döküm oluklarının seramik kaplama bütünlüğü kontrol edilmelidir.

Ergimiş alüminyum banyosunun havadaki nem ile reaksiyona girerek hidrojen gazı absorbe etmesi ve dökümde gözenekler yaratması.

Solidifikasyon test kalıbı (reduced pressure test) ile külçe içindeki mikro gözenekler incelenmelidir.

Kablo kırma (granülasyon) makinelerinin havalı masa (air table) ayarlarının yanlış yapılması sonucu ince bakır tellerinin plastik atıkla (cavit) dışarı atılması.

Plastik atık (frakte) çıkışındaki toz ve granül torbaları mikroskop veya manuel elle ayıklama ile kontrol edilmelidir.

Besleme ünitesine gelen kırık plastiklerin nemli olması veya farklı erime indisli (MFI) polimerlerin karışarak ekstrüderi tıkaması.

Ekstrüder eriyik basıncı (melt pressure) sensör verileri ve motor akım (amper) dalgalanmaları izlenmelidir.

Su altı veya kafatan kesme (strand pelletizer) sisteminde su sıcaklığının yüksek olması veya granüllerin yeterince soğutulamaması.

Su soğutma havuzu çıkışındaki granül sıcaklığı ve kesme bıçağı keskinliği kontrol edilmelidir.

Masterbatch (renklendirici) katkının ana polimer ile yeterince karıştırılmaması veya ekstrüder karıştırma elemanlarının yetersiz kalması.

Üretilen granüllerin numuneleri şeffaf film çekilerek veya enjeksiyonla basılarak renk homojenliği test edilmelidir.

Evsel atık (ambalaj) kökenli plastiklerin yapısındaki gıda artıkları ve organik maddelerin ekstrüzyon sıcaklığında bozunarak koku yapması.

Üretilen plastik granüllerden numune alınarak koku (sniff test) ve uçucu organik bileşik (VOC) analizleri yapılmalıdır.

Torba filtre (baghouse) ünitesinin yırtılması veya temizleme havası (jet-pulse) basıncının yetersiz kalması.

Baca gazı sürekli emisyon ölçüm sistemleri (CEMS) verileri ve torba filtre basınç farkı (delta P) izlenmelidir.

Baskılı plastiklerin ısıtılması sırasında mürekkep ve katkı maddelerinin buharlaşarak atmosfere karışması.

Fabrika içi hava kalitesi ve baca gazı organik karbon (TOC) ölçümleri yapılmalıdır.

Plastik yıkama sularına karışan deterjan, etiket tutkalları ve gıda atıklarının suyun kirlilik yükünü (COD/BOİ) artırması.

Arıtma tesisi giriş ve çıkış sularında günlük COD laboratuvar testleri yapılmalıdır.

Metal işleme tesislerinden gelen yağlı talaşların sızdırmazlık önlemi alınmadan açık alanda bekletilmesiyle toprak kirliliği oluşması.

Tehlikeli atık geçici depolama sahasındaki sızdırmazlık havuzları ve ulusal atık taşıma formları (MOTAT) denetlenmelidir.

Pres içerisine atılan kalın sacların veya döküm parçaların piston kapasitesini aşarak keçeleri patlatması.

Balya presi hidrolik basınç saatleri ve silindir mil yüzeylerindeki çizikler kontrol edilmelidir.

Sahada dağınık halde bulunan keskin metal çapakları, vida ve levha kenarlarının iş makinelerinin lastiklerini delmesi.

Saha içi zemin temizlik rutinleri ve iş makinelerinin lastik durumları günlük kontrol edilmelidir.

Kantır platformu altına hurda tozlarının dolması veya load cell (yük hücresi) bağlantılarının darbe alması.

Sertifikalı test ağırlıkları ile kantar doğruluk testi (lineerlik testi) yapılmalıdır.

Hurda metal veya plastik balyalarının deniz yolu konteynerine gelişi güzel istiflenmesi ve ağırlık merkezinin kayması.

Konteyner tartım fişi (VGM - Verified Gross Mass) ve yük içi ağırlık dağılımı kontrol edilmelidir.

Sanayi hurdaları veya askeri hurda atıkları arasında inert olmayan basınçlı tüplerin veya patlayıcıların tesise girmesi.

Hurda alımında optik ve metal dedektör taramaları yapılmalı, kapalı tüplerin vanaları kontrol edilmelidir.

Açık veya kapalı sahalarda yığınlar halinde depolanan plastik hurda balyalarının güneş ışığı veya kıvılcım (statik/kaynak) nedeniyle tutuşması.

İtfaiye hidrant sistemleri, yangın havuzları ve duman dedektörlerinin çalışırlığı test edilmelidir.

Personelin keskin kenarlı hurda metalleri (sac, tel, teneke) çıplak elle veya yetersiz koruyucu ekipmanla ayıklaması.

İşçilerin çelik burunlu ayakkabı, kesilmez eldiven ve gözlük kullanımı denetlenmelidir.

Farklı kaynaklardan gelen plastiklerin homojen harmanlanmaması nedeniyle enjeksiyon veya şişirme makinelerinde akışkanlık sorunu yaşanması.

MFI test cihazı ile granül numunelerinin erime akış hızı (g/10 dk) ölçülmelidir.

Hurda alüminyum ergitmesinde demir içerikli parçaların (vida, civata) yeterince ayıklanmaması.

Spektrometre analizinde Fe oranının (% maks limit) aşılıp aşılmadığı denetlenmelidir.

Plastiğin içerisindeki mineral dolgu maddelerinin (kalsiyum karbonat vb.) veya yanmayan inorganik kirlerin arındırılamaması.

Kül fırınında (muffle furnace) plastik numunesi 600°C'de yakılarak kalıntı ağırlığı oranlanmalıdır.

Bıçakların aralık (clearance) ayarının yanlış yapılması veya çelik kalitesinin işlenen bakır/alüminyum kablolara uygun olmaması.

Kablo kırma bıçaklarının aralarındaki boşluk sentil ile ölçülmelidir.

Hidrolik silindir keçelerinin kaçırması veya hidrolik yağ filtresinin tıkanarak valf basıncını düşürmesi.

Makas hidrolik sistem basıncı manometre ile ölçülmeli, yağ seviyesi kontrol edilmelidir.

Geri dönüştürülen plastiklerdeki cam elyaf veya mineral katkıların aşındırıcı (abrasive) etkisiyle vida uçlarının erimesi.

Ekstrüder kovan iç çapı ile vida dış çapı arasındaki aşınma boşluğu mikrometre ile ölçülmelidir.