Hava Taşımacılığı Ve Kargo Hizmetleri

Uld (Unit Load Device) içine yüklenen kargoların ağırlık merkezinin (Center of Gravity) hesaplanmadan ve simetrik istiflenmeden palet ağı ile sabitlenmesi.

Kargo rampasında her ULD için hazırlanan imha formlarındaki brüt ağırlık ve kontur (contour) sınırları yükleme listesiyle (Loadsheet) karşılaştırılmalıdır.

Göndericinin lityum piller, kimyasallar veya basınçlı kapları standart genel kargo olarak beyan etmesi ve kabul personelinin DGR (Dangerous Goods Regulations) kontrol listesini eksik uygulaması.

Kargo kabul noktasında X-ray taramaları, kimyasal etiketler ve gönderici beyannameleri (Shipper's Declaration for Dangerous Goods) IATA kurallarına göre detaylı incelenmelidir.

Kuru buz veya aktif soğutmalı konteynerlerin (Active ULD) tarmac (uçak altı apron) sahasında uzun süre açıkta bekletilmesi ve ısı sensör pil ömürlerinin tükenmesi.

Data logger (veri kaydedici) cihazlarının uçuş sonundaki sıcaklık grafikleri ve aktarma istasyonundaki bekleme süreleri (dwell time) denetlenmelidir.

Göndericinin IATA Live Animals Regulations (LAR) standartlarına uymayan dar veya yetersiz hava delikli kafesler kullanması ve kargo kabul memurunun bunu gözden kaçırması.

Kafes içindeki hayvanın rahatça dönme, ayağa kalkma ve yatma mesafeleri LAR standart cetvellerine göre ölçülmelidir.

Kıymetli maden, mücevher veya nakit para taşıyan VAL kargolarının transfer aşamasında zırhlı araç veya silahlı koruma prosedürlerine uyulmadan genel kargo sahasında bekletilmesi.

VAL kargolarının terminale giriş saatinden uçak kapısına teslimine kadarki CCTV güvenlik kayıtları ve devir teslim tutanakları incelenmelidir.

High-loader (kargo yükleme platformu) operatörünün hidrolik kolları uçağın kargo kapısı eşiğine (Cargo Door Sill) çarparak yapısal hasar vermesi.

Yükleme öncesi high-loader lastik takozları ve hidrolik seviye sensörleri kontrol edilmeli, uçak gövde koruma tamponları (padding) yerleştirilmelidir.

Uçağın kargo ambarı tabanındaki mekanik kilitlerin (stop locks) arasına tiftik, toz veya kırık kargo parçalarının doluşması.

Yükleme öncesi ambar içi kilit mekanizmaları manuel olarak yukarı kaldırılıp yay tansiyonları test edilmelidir.

Apron trafiğinde kargo taşıyan dolly trenlerinin hız sınırını aşması veya manevra alanlarında pilot görüş açısı dışında kalması.

Apron hız ihlalleri radar/telemetri sistemlerinden taranmalı, dolly çeki demiri kilit mekanizmaları incelenmelidir.

Geniş gövdeli olmayan uçakların alt ambarlarına (bulk compartments) kargoların ağla veya kilitli kayışlarla sabitlenmeden yığılması.

Uçuş öncesi kargo ambarı filelerinin (Cargo nets) gerginliği ve kancalarının sağlamlığı yükleme sorumlusu tarafından kontrol edilmelidir.

Sıvı kimyasal içeren ambalajların rampa operasyonunda düşürülerek delinmesi ve ambar alüminyum zeminini korozyona uğratması.

Döküntü anında (Spill Response) kargo ambarı zemin kaplamaları ve koku emisyonları kontrol edilmelidir.

Uçağın kalkışına dakikalar kala (Last Minute Changes - LMC) bazı kargoların uçağa yüklenememesi veya fazladan kargo eklenmesiyle ağırlık merkezinin kayması.

LMC bildirim formları ile uçuş kule/dispatch sistemindeki nihai yakıt ve yük dağılım verileri çapraz karşılaştırılmalıdır.

Kargo yükleme sırasının (Loading Sequence) arkadan öne doğru yanlış planlanması nedeniyle uçağın kuyruk üzerine devrilmesi.

Yükleme planı (Loading instruction) sıra numaraları ve uçak şase ağırlık sensörleri denetlenmelidir.

Uzun menzilli kargo uçuşlarında aşırı yakıt alınması nedeniyle maksimum kalkış ağırlığı (MTOW) sınırına takılarak kargo kapasitesinin (payload) düşürülmesi.

Rotalardaki alternatif meydan hava durumu, rüzgar tahminleri ve yakıt planlama (Fuel Burn) logları incelenmelidir.

Okyanus aşırı kargo rotalarında tehlikeli madde veya canlı hayvan taşıyan uçakların acil iniş yapabileceği alternatif meydanların (ETOPs Alternate) yeterince planlanmaması.

Uçuş planındaki ETOPS giriş noktaları ve diversion (yönlendirme) süreleri uçuş harekat merkezi tarafından denetlenmelidir.

Yüksek rakımlı veya aşırı sıcak yaz günlerindeki havalimanlarından kalkışta hava yoğunluğunun düşmesi nedeniyle motor itiş gücünün azalması.

Kalkış pisti boyu, pist eğimi, QNH ve dış ortam sıcaklığı (OAT) performans hesap tablolarına işlenmelidir.

Göndericinin konşimento (Air Waybill - AWB) üzerindeki beyanı ile kargo içeriğindeki ticari eşyanın cins, adet veyaimalatçı ülke (COO) olarak uyuşmaması.

Gümrük muayene memurlarının X-ray tarama sonuçları ile AWB açıklamaları fiziki olarak karşılaştırılmalıdır.

Kargonun daha önce fabrikada kimyasal gübre, tarım ilacı veya patlayıcı madde üretilen tesislerde depolanmış olması nedeniyle ETD dedektörlerinin pozitif tepki vermesi.

İz dedektörü (ETD - Explosive Trace Detection) uyarı veren kargolar ikincil tarama odasında detaylı el aramasına alınmalıdır.

Aktarma (Transit) merkezinde depolama veya araç değişi sırasında gümrük mühürlerinin kontrol edilmemesi veya yetkisiz müdahale.

Transit AWB üzerindeki mühür numaraları ile depoya giriş ve çıkıştaki fiziksel mühürler karşılaştırılmalıdır.

Gönderici veya alıcı firmanın OFAC, Birleşmiş Milletler veya AB ambargo listelerinde yer almasına rağmen sistem filtresine takılmadan kabul edilmesi.

Kargo rezervasyon aşamasında parti unvanları uluslararası tarama motorlarından (Screening software) geçirilmelidir.

Binlerce parselin elektronik veri (EDI) bildirimlerinin eksik, hatalı veya düşük kıymette (under-valuing) girilmesi.

Gümrük veri sistemindeki red oranları ve posta kargo terminali bekleme süreleri denetlenmelidir.

Paketlenmemiş, çuvallı veya askılı (Garment-on-Hanger) kargoların rulo konveyör aralarına sıkışarak hat durdurması (Jamming).

Konveyör hatlarındaki fotosel sensörler, acil durdurma butonları ve motor termikleri kontrol edilmelidir.

Forklift veya reach-truck operatörlerinin depolama raflarına yerleştirirken veya alırken alüminyum ULD tabanlarına darbe vurması.

Depoya girip çıkan ULD'lerin taban ve köşe profillerindeki ezilmeler optik tarayıcılarla denetlenmelidir.

Acil operasyon yoğunluğunda personelin gelen kargoyu sisteme işlenen raftan farklı bir rafa koyması (Misplacement).

Fiziki depo sayımı (cycle count) ile WMS stok raporları karşılaştırılarak fark (variance) oranları hesaplanmalıdır.

Gelen transit kargoların uçaktan uçağa aktarım alanında (Transfer area) yer kalmaması ve istif yığılmaları.

Transfer alanındaki ortalama kalış süresi (dwell time) ve alan doluluk oranları operasyon ekranından izlenmelidir.

Otomatik yüksek raf vinçlerinin üzerindeki optik barkod okuyucuların tozlanması veya raf etiketlerinin yırtılması.

Stacker crane hata logları ve raf etiketlerinin okunabilirlik oranları incelenmelidir.

Ağır ULD trenlerini çeken tug araçlarının fren balatalarının aşınması veya hidrolik hortumlarında basınç kaçağı oluşması.

Günlük rampa başı araç kontrol formlarında (Pre-operation check) fren mesafesi ve hidrolik sıvı seviyeleri test edilmelidir.

Soğuk kış şartlarında açık apron sahasında çalışan akülü ekipmanların şarj döngülerine uyulmadan yarı yolda şarj edilmesi (Memory effect).

Akü hücre voltajları ve şarj istasyonu amperaj raporları teknik atölye tarafından denetlenmelidir.

Freighter uçakların içindeki elektrikli bilye ve rulo motorlarının (Power Drive Units - PDU) ağır palet sürtünmesiyle yanması.

PDU motorlarının akım çekişleri (amperaj) ve dişli kutularının serbest dönme dirençleri kontrol edilmelidir.

Kargo uçağının elektrik sistemine bağlanan eski tip dizel GPU'ların regülatör kartlarının arızalanması ve hassas avinoyikleri tehlikeye atması.

GPU çıkış soketindeki voltaj (115V AC, 400Hz) osiloskop veya kalibre ölçüm cihazıyla doğrulanmalıdır.

Aşırı soğuk havalarda açık alanda kalan kargo yükleme araçlarının hidrolik yağının viskozitesini yitirmesi ve valflerin donması.

Hidrolik yağın düşük sıcaklık akışkanlık derecesi ve su emme oranları atölyede test edilmelidir.

Alıcının kargoyu teslim alırken ambalaj hasarını tutanağa geçirmemesi ancak günler sonra içindeki kırık ürün için tazminat talep etmesi.

Teslimat anındaki imza tutanakları, CMR konşimentoları ve hasar ihbar süreleri (Montreal Konvansiyonu kuralları) incelenmelidir.

Aktarma merkezlerinde barkod okutulmadan bırakılan kargoların SITA (MHS) mesajlaşma sisteminde kaybolması.

SITA telex mesajları (ON Hand / Missing Cargo reports) ve dünya genelindeki kargo arama (Tracing) logları taranmalıdır.

Hava kargo şirketinin taahhüt ettiği 'Next-Day Delivery' sürelerinin uçuş iptalleri nedeniyle aşılarak müşteri sözleşme cezaları (SLA Penalties) doğurması.

SLA gerçekleşme oranları ile geciken konşimento sayıları müşteri bazlı raporlanmalıdır.

Göndericinin yüksek değerli kargo için 'Declared Value for Carriage' (Taşıma İçin Beyan Edilen Kıymet) bedelini düşük bildirmesi ve hasar durumunda tazminat alamaması.

AWB üzerindeki sigorta ve kıymet beyan haneleri ile ticari faturalar karşılaştırılmalıdır.

Alıcının gümrükte vergiyi ödememesi veya ürünü reddetmesi nedeniyle iade kargonun menşe ülkeye dönüşünde yüksek demurrage ve navlun maliyeti oluşması.

İade kargo bildirimleri ve alıcı iletişim logları müşteri hizmetleri tarafından denetlenmelidir.