Hastane Yönetimi Ve Sağlık İşletmeciliği

Hekimlerin geçmiş ortalama muayene sürelerinin (slot sürelerinin) dikkate alınmaması, acil hasta kontenjanlarının esnek planlanmaması ve randevusuz (walk-in) hastaların sisteme entegre edilmesi.

HBYS (Hastane Bilgi Yönetim Sistemi) üzerinden hekim bazlı ortalama işlem süreleri, randevuya gelmeme (no-show) oranları ve poliklinik kapı önü kuyruk süreleri analiz edilmelidir.

Trijaj hemşirelerinin iş yükü nedeniyle hızlı değerlendirme yapamaması, subjektif semptom değerlendirmesi ve revize Manchester Trijaj Sistemi kriterlerinin tam uygulanmaması.

Acil servis istatistiklerinden sarı/kırmızı alan hasta dönüşüm oranları, bekleme süreleri (door-to-doctor time) ve trijaj hatalarına dair hasta şikayetleri incelenmelidir.

Hekim vizitlerinin geç saatlerde başlaması, epikriz raporlarının sistem üzerinden onaylanmasındaki bürokratik gecikmeler ve eczane/vezne çıkış onay süreçlerinin manuel yürütülmesi.

Taburculuk karar saati ile hastanın fiziksel olarak odadan çıkış saati arasındaki ortalama gecikme süresi (discharge turnaround time) departman bazlı takip edilmelidir.

Anestezi hazırlık odası süreçlerinin uzaması, hasta transfer ekibinin (taşıma personeli) geç kalması ve steril malzeme setlerinin eksik gelmesi.

İlk ameliyatların planlanan başlama saati ile cerrahi kesi (incision time) arasındaki fark log kayıtlarından denetlenmelidir.

Taburcu kriterlerini sağlayan ancak ailelerin nakil sürecini geciktirdiği veya uzun süreli bakım gerektiren (palyatif) hastaların YBÜ yataklarını işgal etmesi.

YBÜ'de yatan hastaların günlük APACHE skorları, taburculuk endikasyonları ve acil serviste YBÜ yatağı bekleyen hasta sayısı (boarding time) izlenmelidir.

Depo yönetiminde ABC/VED analizlerinin yapılmaması, talep tahminlemesinin manuel yürütülmesi ve kliniklerin (servislerin) kendilerine özel gizli stok (shadow stock) tutması.

Depo envanter turn-over (devir hızı) oranları, acil alım (spot alım) maliyetleri ve çöpe atılan miadı dolmuş ilaç oranları incelenmelidir.

Tedarikçi firmalardan gelen konsinye ortopedik implantların ameliyat sonrası manuel kaydedilmesi, kullanım bildirimlerinin yapılmaması.

Ameliyathane tüketim formları ile fatura mutabakatları ve depo fiziksel sayım sonuçları çapraz karşılaştırılmalıdır.

Benzer ambalajlı (LASA - Look-Alike, Sound-Alike) ilaçların eczane raflarında yan yana depolanması ve dijital onay mekanizmalarının bypass edilmesi.

Eczane ve klinik ilaç dolaplarındaki LASA ilaç yerleşim düzeni ve hatalı ilaç uygulama (nursing error) bildirimleri incelenmelidir.

Merkezi medikal gaz boru hatlarındaki vanaların ve fleksible bağlantı hortumlarının periyodik sızdırmazlık testlerinin aksatılması.

Merkezi gaz panellerindeki basınç sensörlerinin anlık logları ve likit oksijen tankı doluluk oranları denetlenmelidir.

Laboratuvar ana cihazlarının (analizörlerin) ihale sürecinde sadece tek bir tedarikçinin reaktiflerine uyumlu (closed system) sözleşmelerle kiralanması.

Reaktif maliyetleri piyasa birim fiyatları ile karşılaştırılmalı ve ihale şartnamesindeki 'açık sistem' uyumluluk maddeleri denetlenmelidir.

Prosedür, talimat ve formların revizyon numaralarının takip edilememesi, çalışanların güncel dokümanlara dijital ortamda erişememesi.

Kalite yönetim birimi tarafından rastgele seçilen kliniklerde doküman revizyon numaraları ve basılı/dijital uygunlukları kontrol edilmelidir.

Hataların cezalandırılacağı korkusuyla (cezalandırıcı kültür) sağlık personellerinin tıbbi hataları (ilaç yanlışları, düşmeler vb.) raporlamaktan kaçınması.

Yıllık olay bildirim sayıları ile yatan hasta komplikasyon oranları ve ölüm oranları istatistiksel olarak kıyaslanmalıdır.

Hasta bilekliklerinin (kırmızı/beyaz) takılmaması, ameliyathane girişinde 'Surgical Safety Checklist' (Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi) adımlarının imza için geçiştirilmesi.

Cerrahi operasyon öncesi zaman-out (durdurma) anında cerrah, aneztezist ve hemşire katılım tutanakları denetlenmelidir.

Nozokomiyal (hastane kaynaklı) enfeksiyon verilerinin mikrobiyoloji laboratuvarından manuel toplanması ve birimler arası bildirim süresinin uzun olması.

Yatan hasta bazlı metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ve VRE enfeksiyon insidans hızları takip edilmelidir.

Kan merkezinden çıkan kan ürünlerinin serviste teslim alınırken çift kişiyle kimlik çapraz kontrolünün (cross-match) yapılmaması.

Transfüzyon reaksiyon bildirim formları ve kan bankası imha/sarf oranları incelenmelidir.

Hekimlerin epikriz ve işlem kodlamalarında (SUT - Sağlık Uygulama Tebliği) hatalı tanı (ICD-10) girmesi, paket dışı işlem faturalandırma uyumsuzlukları.

SGK fatura dönemlerinde kesinti (red) oranları ve red nedenlerinin branş/hekim bazlı dağılımı analiz edilmelidir.

Sigorta şirketleri ile hastane bilgi sistemleri arasındaki provizyon entegrasyon kopuklukları ve detaylı tıbbi gerekçe raporu eksiklikleri.

Provizyon talep saati ile onay saati arasındaki ortalama bekleme süresi ve provizyon iptal oranları izlenmelidir.

Genel giderlerin (amortisman, elektrik, personel) tüm birimlere homojen dağıtılması, ameliyathane veya yoğun bakım gibi yüksek maliyetli birimlerin karlılığının yanlış hesaplanması.

Departman bazlı kâr-zarar tabloları ile birim maliyet analizleri finansal denetimden geçirilmelidir.

Cerrahların kullandığı özel sarf malzemelerinin veya ek cerrahi prosedürlerin ameliyat defterine/sisteme işlenmeden unutulması.

Cerrahi operasyon raporları (ameliyathane defteri) ile faturalandırılan sarf malzeme listeleri karşılaştırılmalıdır.

Stratejik planlama yapılmadan, sadece hekim talebiyle alınan pahalı cihazların (örn. Robotik Cerrahi, PET-CT) kapasite kullanım oranlarının düşük kalması.

Mevcut yüksek teknolojili cihazların günlük kullanım saatleri (utilization rate) ve birim amortisman maliyetleri hesaplanmalıdır.

Biyomedikal envanter yönetiminin manuel yapılması, bakım takviminin izlenememesi ve yedek parça tedarik sürelerinin uzun olması.

Biyomedikal yönetim yazılımında (CMMS) geciken bakım (overdue preventative maintenance) oranları denetlenmelidir.

Hastanede kullanılan test ve ölçüm cihazlarının (hasta simülatörleri, elektrik güvenlik test cihazları) akredite laboratuvarlarca kalibre edilmemesi.

Biyomedikal laboratuvarındaki test cihazlarının TÜRKAK onaylı kalibrasyon sertifikaları kontrol edilmelidir.

Cihazların çalışma ömrü (lifespan) sonuna gelmesine rağmen yenilenmemesi, arıza anında havuzda yedek cihaz (backup unit) bulunmaması.

Kritik birimlerdeki (yoğun bakım/ameliyathane) aktif cihaz sayısı ile yedek cihaz oranları (yedeklilik katsayısı) denetlenmelidir.

Laboratuvar veya radyoloji cihazlarından gelen DICOM/HL7 verilerinin hastane bilgi sistemine (HIS) aktarılırken protokol uyuşmazlığı yaşaması.

PACS ve LIS arayüz loglarındaki veri transfer hataları ve kayıp tetkik oranları incelenmelidir.

Tüp ömrünün dolması, soğutma (helyum) sistemlerinin bakımsızlığı ve üretici firma servis (OEM) sözleşmelerinin gecikmesi.

MR/BT cihazlarının günlük çekim kapasitesi, arıza duruş süreleri (downtime) ve randevu bekleme gün sayıları izlenmelidir.

Hasta memnuniyetsizliklerinin (yemek, temizlik, hekim iletişimi vb.) tek bir havuzda toplanmaması, departmanlar arası sorumluluk atılması (bürokrasi).

Hasta hakları birimine gelen başvuru sayısı, ortalama çözüm süresi ve kapalı dosya oranları denetlenmelidir.

Uluslararası hastaların havalimanı transferi, konaklama ve tedavi süreçlerinde tercüman eksikliği ve kültürel iletişim kopuklukları.

Uluslararası hasta memnuniyet skorları (NPS - Net Promoter Score) ve operasyonel aksaklık raporları incelenmelidir.

Hastane mobil uygulamasının veya web sitesinin entegrasyon altyapısının yüksek trafik anında (sabah saatleri) çökmesi veya yavaşlaması.

Mobil uygulama sunucu yanıt süreleri (response times) ve hata (HTTP 500) logları izlenmelidir.

Yemeklerin diyetisyen reçetelerine uygun servis edilmemesi, servis sıcaklığının düşük olması ve oda temizlik personelinin yetersizliği.

Yemek atık oranları, diyet uyum hataları ve oda temizliği denetim puanları kontrol edilmelidir.

Hasta dosya ve ekranlarının yetkisiz kişiler tarafından görülebilecek yerlerde açık bırakılması, dijital verilerin yetkisiz paydaşlara sızdırılması.

Klinik içi bilgisayar oturum kilidi (screen lock) süreleri ve hasta veri erişim logları denetlenmelidir.

Ameliyathane santrallerinin (AHU) HEPA filtrelerinin dolması, pozitif basınç odalarının negatif basınca düşerek steriliteyi bozması.

Ameliyathane odaları arası basınç farkları (Pascal cinsinden), partikül sayımları ve HEPA filtre sızdırmazlık (PAO) testleri yapılmalıdır.

Enfeksiyöz, kesici-delici ve evsel atıkların personelin ihmali nedeniyle yanlış poşetlerde (kırmızı/siyah) bertarafa verilmesi.

Atık odalarındaki torba ağırlıkları ve ambalaj içi yabancı madde denetimleri yapılmalıdır.

Şebeke kesintisi anında ATS (Otomatik Transfer Anahtarı) arızası veya jeneratör yakıt/marş sisteminde bakım eksikliği.

Aylık yük testleri (load bank test) ve jeneratör senkronizasyon süreleri loglardan denetlenmelidir.

Yangın alarm panosu ile duman damperleri, asansörler ve yangın kapılarının entegrasyonunda sinyal kopukluğu olması.

Yangın senaryo testleri (simülasyonlar) yapılarak duman dedektörünün tetiklendiğinde kapıları ve asansörleri kilitleyip kilitlemediği test edilmelidir.

Ters osmoz (RO) su arıtma cihazının mebranlarının ömrünü tamamlaması nedeniyle otoklavlara iletkenliği yüksek kireçli su gitmesi.

MSÜ besleme suyunun iletkenlik (mS/cm) ve silikat seviyeleri günlük olarak laboratuvarda ölçülmelidir.