Gübre Ve Toprak Düzenleyici Üretimi

Granülatör tambur içerisindeki nem oranının ve buhar enjeksiyon basıncının dengesiz olması, bağlayıcı (binder) miktarının yetersiz kalması.

Tambur çıkışındaki granül nemi gravimetrik olarak ölçülmeli, elek analizi ile fines (toz) oranı ve iri parça (oversize) yüzdeleri kontrol edilmelidir.

Yüksek organik içerikli maddelerin (tavuk gübresi, leonardit) yanlış oranda karıştırılması ve mikrobiyal aktivite sonucu iç sıcaklığın 80°C üzerine çıkması.

Hammadde yığınlarının iç sıcaklıkları termokupl problarla sürekli izlenmeli, yığın nem oranları denetlenmelidir.

Katı hammadde formülasyon bileşenlerinin (örn. mikro element şelatları veya potasyum nitrat) su sıcaklığına göre aşırı dozajlanması ve yetersiz karıştırma.

Reaktör tankı çıkışında yoğunluk (densimetre) ve filtre tutulum oranları (mesh kalıntısı) incelenmelidir.

Kurutma silindiri iç sıcaklığının amonyum nitrat veya üre bazlı gübreler için kritik eşik değer olan 110°C'yi aşması.

Fırın egzoz gazı sıcaklıkları, baca gazı analizleri ve nihai ürün azot (N) kayıp oranları laboratuvarla doğrulanmalıdır.

Higroskopik (nem çekici) hammadde içeren toz gübrelerin silo içinde nem alarak sıkışması ve hopper çıkışını tıkaması.

Paketleme silosu alt haznesindeki akışkanlık ve titreşim motorlarının çalışma frekansları kontrol edilmelidir.

NPK veya fosfatlı gübre üretim reaktörlerinde asit ilave hızının çok yüksek olması ve serbest CO2/gaz çıkışının kontrol edilememesi.

Reaktör seviye sensörleri ve asit dozaj pompa debileri anlık olarak SCADA ekranından takip edilmelidir.

Sülfürik asit ile fosfat kayaç oranının (stokiyometrik oran) yanlış hesaplanması veya karıştırma süresinin kısa kalması.

Olgunlaşma yığınından numune alınarak toplam ve suda çözünür fosfor pentaloksit (P2O5) analizleri yapılmalıdır.

Potasyum hidroksit (KOH) veya sodyum hidroksit (NaOH) ekstraksiyon havuzlarında pH değerinin 10-12 seviyelerine çıkarılamaması.

Ekstraksiyon havuzu pH metre kalibrasyonları yapılmalı, çamur fazındaki hümik asit verim yüzdesi hesaplanmalıdır.

Metal tuzları ile şelatlama ajanı (EDTA/DTPA) molar oranlarının yanlış ayarlanması ve reaksiyon sıcaklığının düşük kalması.

Serbest (şehit olmamış) metal iyonu varlığı titrimetrik yöntemler veya AAS (Atomik Absorpsiyon Spektrometresi) ile test edilmelidir.

Buharlaştırma (evaporatör) vakum derecesinin oynaması ve aşırı doymuş (supersaturated) çözelti besleme hızının kararsızlığı.

Kristalizatör içindeki kristal boyut dağılımı elek analizi ile incelenmeli, vakum pompası basınçları kaydedilmelidir.

Granül mukavemetinin yetersiz olması, tambur elek aşınması veya antitoz yağlama (anti-dust oil coating) sisteminin devre dışı kalması.

Standard friyabilite (dağılım/direnç) test cihazı ile granül dayanımı ölçülmeli, tozuma indeksi test edilmelidir.

Kullanılan hammaddelerin (fosfat kayaçları, atık bazlı organikler) menşe kaynaklı ağır metal kontaminasyonuna sahip olması.

ICP-MS (İndüktif Eşleşmiş Plazma) cihazı ile hammadde ve bitmiş ürün ağır metal taramaları periyodik yapılmalıdır.

Reçete tartım hataları veya formülasyonda kullanılan saf su miktarının standart dışı olması.

Piknometre ile yoğunluk, iletkenlik ölçer ile EC değerleri parti bazında laboratuvarda doğrulanmalıdır.

Kükürt veya poliüretan bazlı kaplama (coating) kalınlığının homojen olmaması ve ince kaplı tanelerin toprakta hızlı salınım yapması.

Suda salınım testi (dissolution rate test) yapılarak 24 saatlik ve 7 günlük azot salınım yüzdeleri ölçülmelidir.

Kompostlama sürecinde termofilik evre sıcaklığının (55-70°C) yeterli süre boyunca (en az 15 gün) korunamaması.

Kompost yığını farklı noktalarından alınan numunelerde mikrobiyolojik patojen analizleri (ekim testleri) yapılmalıdır.

Depo içi sıcaklığın 30°C üzerine çıkması ve ambalaj nem bariyerinin yetersizliği nedeniyle ürünün faz değiştirmesi.

Depo nem/sıcaklık logları incelenmeli, torba içindeki ürünlerin sertlik dereceleri kontrol edilmelidir.

Torba ağzı tozlanması (gübre tozlarının kaynak bölgesine yapışması) ve yapıştırma çenesi sıcaklık/basınç uyumsuzluğu.

Doldurulan torbalara sızdırmazlık (vakum/basınç) testi uygulanmalı, kaynak bölgeleri görsel incelenmelidir.

Kapak sıkma torkunun düşük olması veya indüksiyon folyosunun (induction seal) tam yapışmaması.

Bidonlar yan yatırılarak sızdırmazlık testi yapılmalı, indüksiyon yapışma bütünlüğü kontrol edilmelidir.

Big-bag taşıma kolonlarının (loop) kalitesiz dikişle dikilmesi veya forklift operatörünün tek kolonla kaldırma yapması.

Big-bag kaldırma testleri (SWL - Safe Working Load) ve dikiş ipliği mukavemetleri kontrol edilmelidir.

Streç film sarma (stretch wrapping) gerginliğinin yetersiz olması ve palet bağlama (interlocking) düzenine uyulmaması.

Paletlerin yatay eksendeki sallantı direnci ve streç film kat kalınlığı (microns) ölçülmelidir.

Üre ve amonyum sülfat işleme hatlarındaki vanalardan, flanşlardan veya reaktör bacasından amonyak (NH3) kaçması.

Ortam gaz detektörleri (NH3 sensörleri) kalibrasyonları yapılmalı, eşik alarm seviyeleri kontrol edilmelidir.

Organik gübre tozlarının kurutma hattında statik elektrikle yüklenerek torbalı filtrelerde tutuşması.

Filtre torbalarının antistatik özellik (anti-static fiber) taşıyıp taşımadığı ve topraklama hatları megger ile ölçülmelidir.

Asit transfer pompalarının dolum esnasında otomatik durdurulamaması ve havalandırma (vent) hatlarının tıkanması.

Asit tankı radar seviye sensörleri ve taşma emniyetli alarm sistemleri test edilmelidir.

Üretim alanındaki yıkama sularının ve gübre sızıntılarının arıtma sistemine doğrudan deşarj edilmesi ve biyolojik dengenin bozulması.

Arıtma giriş suyu COD (Kimyasal Oksijen İhtiyacı) ve amonyol azotu (NH4-N) günlük parametreleri ölçülmelidir.

Torbalı filtre (baghouse) torbalarında yırtılma olması veya toz tutma veriminin düşmesi.

Baca gazı sürekli emisyon ölçüm sistemi (SEÖS) verileri ve toz tutucu fark basınçları incelenmelidir.

Aşındırıcı (abrazif) özellikteki kaya fosfat ve sert minerallerin çekiç uçlarını döverek aşındırması.

Değirmen motoru amperajı, ürün elek altı verimi ve çekiçlerin fiziksel boyları haftalık kontrol edilmelidir.

Bant gergi (take-up) vidalarının gevşemesi, tambur kaplamasının aşınması ve döküş noktalarında yanlış oluk açısı.

Bant kenar hizaları, tambur üzerindeki sürtünme yüzeyleri ve rulo döner yatakları kontrol edilmelidir.

Asitli veya bazlı gübre kimyasallarının pompa diyafram materyali (PTFE/Viton) ile uyumsuz olması ve mekanik yorulma.

Pompaların strok basış sesleri, debi ölçer (flowmeter) okumaları ve dış gövde sızıntıları incelenmelidir.

Pinyon dişli ile çevre dişli (ring gear) arasındaki eksenel hizalamanın (alignment) termal genleşme nedeniyle bozulması.

Diş temas yüzeylerindeki aşınma izleri, dişli boşluğu (backlash) ve yağlama durumu sentetik gres ile kontrol edilmelidir.

Yoğun çamur ve granül karışımının yataklama bölgesine sızarak yumuşak salmastraları parçalaması ve şaftı aşındırması.

Şaft salmastra sızıntı oranları ve bariyer su basınçları manometrelerle gözlemlenmelidir.

Açık sahada depolanan hammadde fosfat kayacının yağmur suyu alarak nem oranının %8-10 üzerine çıkması.

Hammadde kamyonlarından alınan numunelerin laboratuvarda fırın nem tayinleri (moisture analysis) yapılmalıdır.

Liman depolama ve açık sevkıyat sırasında hammaddenin basınca ve neme maruz kalarak bloklaşması.

Big-bag içi hammaddelerin sertlikleri ve akışkanlık durumları rampa kabulünde sivri çubuk testleriyle kontrol edilmelidir.

Çok küçük miktarlardaki (ppm düzeyindeki) aktif maddelerin büyük tonajlı ana karışım içerisine manuel ve yetersiz karıştırılmasıyla atılması.

Karışım içerisinden farklı noktalardan alınan numunelerde iz element (örneğin Çinko veya Demir) varyasyon katsayısı (CV %) hesaplanmalıdır.

Tedarik edilen leonarditin ocaktan çıkarılırken toprak, kil ve kayaç kalıntılarıyla karışık (safsız) olması.

Hammadde kül testi (yakma fırınında 550°C'de) yapılarak inorganik safsızlık yüzdesi saptanmalıdır.

Tedarik edilen sülfürik veya nitrik asitlerin konsantrasyon yüzdelerinin (Beome veya yüzde saflık) beyan edilenden düşük olması.

Asit tankı dolumu öncesi yoğunluk (aerometre) ve asidimetrik titrasyon analizleri laboratuvarda yapılmalıdır.