TÜRKİYE'NİN EN KAPSAMLI İŞ & İŞLETME VERİ MERKEZİ
Gemi Geri Dönüşümü Ve Sökümü
Başlangıç Rehberi
Bu Sektör Nedir?
Gemi geri dönüşüm sektörü, ekonomik ömrünü tamamlamış deniz araçlarının çevreye duyarlı yöntemlerle sökülerek ham maddeye dönüştürüldüğü stratejik bir endüstri koludur. Bu süreç, çelik ve diğer değerli metallerin döngüsel ekonomiye kazandırılmasını sağlayarak sürdürülebilir sanayi üretimine doğrudan katkı sunar. Sektör, yüksek mühendislik standartları ve sıkı çevresel regülasyonlar çerçevesinde faaliyet gösterir. Uluslararası denizcilik standartlarına uyum, operasyonel başarının temel taşıdır. Modern tesisler, atık yönetimi ve iş güvenliği odaklı yaklaşımlarıyla küresel denizcilik ekosisteminin vazgeçilmez bir parçasıdır.
Kimler İçin Uygun?
Gemi geri dönüşüm tesislerinin ana hedef kitlesi, ekonomik ömrünü tamamlamış gemi sahipleri ve armatörlük firmalarıdır. Ayrıca, denizcilik sektöründe faaliyet gösteren lojistik şirketleri ve gemi işletmecileri potansiyel müşteriler arasındadır. İkinci el makine ve yedek parça talebinde bulunan endüstriyel üreticiler, tesislerden çıkan ekipmanların alıcısı konumundadır. Çelik üreticileri ve dökümhaneler, geri kazanılan hurda metalin ana alıcılarıdır. Bunun yanı sıra, denizcilik sigorta şirketleri ve finansal kuruluşlar, risk yönetimi süreçlerinde bu tesislerle iş birliği yapmaktadır. Kamu kurumları ve çevre denetim otoriteleri, sektörün operasyonel süreçlerini düzenleyen ve denetleyen temel paydaşlardır.
İş Modeli Nasıl Çalışır?
İş modeli, satın alınan gemilerin parçalanarak elde edilen hurda metalin (çelik, bakır, alüminyum) piyasaya satılmasına dayanır. Gemi üzerindeki sökülebilir makine, ekipman ve yedek parçaların ikinci el piyasasında değerlendirilmesi önemli bir gelir kalemidir. Değer önerisi, atıkların çevre mevzuatına uygun şekilde bertaraf edilmesi ve değerli ham maddelerin ekonomiye geri kazandırılmasıdır. Tesisler, gemi söküm sürecinde oluşan tehlikeli atıkların yönetimi konusunda uzmanlaşarak çevresel sorumluluk üstlenir. Operasyonel verimlilik, geminin söküm süresinin minimize edilmesi ve metal geri kazanım oranının maksimize edilmesiyle sağlanır. Ayrıca, gemi sahiplerine sunulan hızlı ve güvenli söküm hizmetleri, tesisin pazar rekabetçiliğini artırır.
Fiziksel Alan İhtiyaçları
Gemi söküm tesisleri, denizle doğrudan bağlantısı olan, gelgit etkisinin düşük olduğu ve yeterli derinliğe sahip kıyı şeritlerinde konumlandırılmalıdır. Tesisin operasyonel verimliliği için en az 20.000 ile 50.000 metrekarelik geniş bir arazi alanı gereklidir. Saha, ağır iş makinelerinin ve vinçlerin hareketine uygun zemin mukavemetine sahip betonarme veya özel güçlendirilmiş zeminlerle kaplanmalıdır. Çevresel sızıntıları önlemek amacıyla, söküm alanının geçirimsiz yüzeylerle izole edilmesi ve atık su toplama sistemleriyle donatılması zorunludur. Tehlikeli atıkların geçici depolanması için özel ayrıştırılmış bölümler ve yangın güvenliği altyapısı bulunmalıdır. Konum, lojistik erişim kolaylığı ve liman hizmetlerine yakınlık açısından stratejik bir noktada seçilmelidir.
Personel İhtiyaçları
Tesis yönetimi, gemi inşa mühendisleri ve çevre mühendisleri gibi teknik uzmanlardan oluşan bir kadro gerektirir. Operasyonel süreçlerde, gemi sökümünde deneyimli sertifikalı kesim operatörleri ve kaynak ustaları temel iş gücünü oluşturur. Ağır yüklerin taşınması için lisanslı vinç operatörleri ve iş makinesi sürücüleri istihdam edilmelidir. İş sağlığı ve güvenliği uzmanları, operasyonun her aşamasında denetim yapmak üzere tam zamanlı görev yapmalıdır. Tehlikeli atık yönetimi konusunda eğitimli personel, çevresel risklerin minimize edilmesinde kritik rol oynar. Ayrıca, lojistik koordinasyonu ve idari süreçleri yönetmek üzere operasyon planlama uzmanları ve idari personel kadroda yer almalıdır.
Başlangıç İpuçları
Hong Kong Sözleşmesi Uyumu
Gemi geri dönüşüm tesisinizin uluslararası standartlara uygunluğunu belgelemek için Hong Kong Sözleşmesi gerekliliklerini erkenden tamamlayın, bu küresel pazarda rekabet gücünüzü artırır.
Çevresel İzinler ve ÇED Raporu
Sektörün en kritik aşaması olan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunu, atık yönetimi ve deniz kirliliğini önleme planlarını en üst düzeyde hazırlayın.
Tehlikeli Madde Envanteri (IHM) Yönetimi
Gemi sökümüne başlamadan önce gemideki asbest, PCB ve ağır metallerin tespiti için uzman bir IHM (Inventory of Hazardous Materials) ekibiyle çalışın.
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Protokolleri
Yüksek riskli bir sektör olduğunuz için çalışanlarınızın yüksekte çalışma, kapalı alan girişi ve kesim işlemleri için özel sertifikasyonlarını zorunlu tutun.
Atık Ayrıştırma ve Geri Kazanım Zinciri
Çıkan hurda metalin yanı sıra, gemiden çıkan ekipmanların (motor, pervane, navigasyon cihazları) ikinci el piyasasında değerlendirilmesi için bir satış ağı kurun.
Lojistik ve Rıhtım Kapasitesi
Geminin karaya oturtulması (beaching) veya rıhtım operasyonları için gerekli olan vinç, kesim ekipmanı ve çekici kapasitenizi operasyonel hızınıza göre optimize edin.
Sektörel Ağ ve Broker İlişkileri
Gemi söküm piyasası brokerlar üzerinden döner; güvenilir gemi brokerları ile uzun vadeli iş birlikleri kurarak hurda gemi tedarik zincirinizi güçlendirin.
Atık Bertaraf Tesisleri ile İş Birliği
Tehlikeli atıkların (asbest, yağlı atıklar) nihai bertarafı için lisanslı atık işleme tesisleriyle sözleşmeler imzalayarak yasal sorumluluklarınızı minimize edin.
Dijital Takip Sistemleri
Söküm sürecini şeffaf yönetmek için geminin girişinden hurdanın çıkışına kadar olan süreci dijital envanter sistemleri ile takip edin.
Enerji Verimliliği ve Ekipman Seçimi
Kesim işlemlerinde kullanılan plazma ve oksijen sistemlerinde enerji verimliliği sağlayan modern teknolojilere yatırım yaparak operasyonel maliyetlerinizi düşürün.
Yerel Paydaş Yönetimi
Tesisin bulunduğu bölgedeki yerel halk ve sivil toplum kuruluşları ile şeffaf iletişim kurarak sosyal sorumluluk projeleri geliştirin.
Finansal Risk Yönetimi
Hurda metal fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı korunmak için hedging (riskten korunma) stratejileri geliştirin ve nakit akışınızı gemi alım maliyetlerine göre planlayın.
Sertifikasyon ve Denetim Hazırlığı
ISO 9001, 14001 ve 45001 gibi yönetim sistemi belgelerini alarak kurumsal kimliğinizi güçlendirin ve denetimlere her an hazır olun.
Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi
Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.
Operasyonel Standartlar
Beaching Operasyonunda Gemi Denge ve Stabilitesinin Korunması
Gemi karaya oturtulmadan (Beaching) önce, geminin mevcut balast durumu ve ağırlık merkezi (CoG) hesaplanarak 'Bathymetric Survey' verileriyle uyumlu bir söküm sekansı planlanmalıdır. Omurganın burkulmasını önlemek için gemi, gelgit (tide) hareketleri dikkate alınarak rıhtım veya slipway üzerine oturtulmalıdır. Özellikle kıç tarafın sığ suda şaft ve pervane hasarı görmemesi için trim açısı kontrollü bir şekilde ayarlanmalı, gemi karaya oturduktan sonra derhal 'Mooring' halatları ile sabitlenerek yapısal bütünlük korunmalıdır.
Gemi Hurda Metal Kazanım Hesaplayıcı
Sökülecek geminin tonajı ve malzeme dağılımına göre tahmini metal geri kazanım miktarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Gemi Söküm Süre ve İş Gücü Planlayıcı
Gemi boyutu ve ekip kapasitesine göre söküm süresi ile operasyon yoğunluğunu analiz eder.
| Kaynak Anahtarı | Kaynak Adı | Miktar/Adet | Kapasite Modu | İşlem Süresi (Dk) | Birim Kapasite (Adet/Sa) | Throughput Kısıtı mı? |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Gemi Söküm Sahası Kapasite Hesaplayıcı
Söküm alanının ölçülerine göre aynı anda işlenebilecek gemi ve ekipman kapasitesini hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Gemi Parça ve Malzeme Envanter Listesi
Söküm öncesi çıkarılacak parçalar, malzemeler ve fire oranlarına göre envanter planı oluşturur.
Hesaplanan Sonuçlar
Gemi Metal Kesim Optimizasyon Hesaplayıcı
Çelik profil ve metal parçaların kesim planında malzeme kaybını azaltmaya yardımcı olur.
Hesaplanan Sonuçlar
Söküm Yüzey Temizleme Malzeme Hesaplayıcı
Gemi söküm sonrası yüzey temizleme ve kaplama işlemleri için gerekli malzeme miktarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Gemi Tehlikeli Atık Yönetim Planlayıcı
Söküm sırasında oluşabilecek atık miktarlarını ve depolama ihtiyaçlarını planlamaya yardımcı olur.
Hesaplanan Sonuçlar
Standart Operasyonel İş Akışları
Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.
Gemi Gazdan Arındırma (Gas-Free) İşlemi
Gemi söküm tesisine yanaşmadan önce, tanklarda ve kapalı alanlarda bulunan yanıcı, patlayıcı veya zehirli gazların tahliye edilerek 'Gazdan Arındırılmış' sertifikasının alınması.
Tehlikeli Madde Envanteri (IHM) Kontrolü
Gemi üzerindeki asbest, PCB, ağır metaller ve diğer tehlikeli atıkların yerlerinin belirlenmesi ve söküm planına göre işaretlenmesi.
Sıvı Tahliyesi ve Bertarafı
Gemideki yakıt, yağ, sintine suyu ve diğer kimyasal sıvıların sızdırmazlık önlemleri alınarak vakum sistemleriyle boşaltılması ve lisanslı tesislere gönderilmesi.
Blok Kesim ve İndirme
Gemi gövdesinin, önceden belirlenmiş kesim planına uygun olarak oksijen-asetilen veya plazma kesim yöntemleriyle bloklar halinde ayrılması ve vinçlerle kıyıya alınması.
Geri Dönüşüm ve Ayrıştırma
Kıyıya alınan metal blokların ve ekipmanların türlerine göre (demir, çelik, bakır, alüminyum) ayrıştırılması, temizlenmesi ve geri dönüşüm tesislerine sevkiyatı.
Gemi Güvenlik ve İskele Bağlantısı
Gemi karaya oturtulduktan sonra, güvenli erişim için iskele kurulumu yapılır ve gemi gövdesinin stabilizasyonu için destek ayakları yerleştirilir.
Asbest ve Zararlı Madde İzolasyonu
IHM raporuna göre tespit edilen asbestli bölgeler, söküm öncesi özel koruyucu ekipmanlar ve negatif basınçlı izolasyon üniteleri ile kapatılır.
Ekipman ve Makine Dairesi Sökümü
Gemi motorları, jeneratörler ve diğer ağır mekanik aksamlar, vinç yardımıyla yerinden sökülerek parçalara ayrılmak üzere atölye sahasına taşınır.
Metalik Atık Sınıflandırma ve Sevkiyat
Ayrıştırılan demir, çelik, bakır ve alüminyum gibi metaller, kalite ve alaşım türlerine göre sınıflandırılarak geri dönüşüm tesislerine gönderilmek üzere stoklanır.
Operasyonel Kontrol Listeleri
Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.
Günlük İSG ve Saha Güvenliği Kontrol Listesi
%0Haftalık Gemi Söküm İlerleme ve Raporlama Rutini
%0Dijital Pazarlama ve Kurumsal İletişim Haftalık Planı
%0Çevresel Uyumluluk ve Atık Yönetimi Denetim Listesi
%0Pazar Analizi ve Satış Stratejisi Aylık Checklisti
%0Gemi Envanter ve Hurda Stok Takip Çizelgesi
%0Uluslararası Müşteri İlişkileri ve İhale Takip Listesi
%0Ekipman Bakım ve İş Makineleri Kontrol Listesi
%0Tehlikeli Madde Tahliye ve Bertaraf Kontrolü
%0Sektörel Fuar ve Konferans Hazırlık Checklisti
%0Sorun / Çözüm Kütüphanesi
Gemi Geri Dönüşümü Ve Sökümü sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.
Tehlikeli Madde Envanterinde (IHM - Inventory of Hazardous Materials) Gizli Asbest Cepleri
Geminin yaşlı ve çoklu bayrak/tadilat geçmişine sahip olması nedeniyle IHM Part I raporunda yer almayan kablo kanallarında veya perde izolasyonlarında gizli beyaz/kahverengi asbest kalması.
Söküm öncesi şüpheli izolasyon bölgelerinden akredite laboratuvarlar aracılığıyla mikroskobik (PLM/SEM) numune analizi yapılmalıdır.
Asbest içeren bölgeler negatif basınçlı karantina (containment) altına alınmalı, uzman asbestos removal ekibi tarafından ıslak çalışma yöntemiyle sökülerek çift kat sızdırmaz torbalarda bertarafa gönderilmelidir.
Yakıt Tanklarında Gazdan Arındırma (Gas-Free) Sonrası Cıpta (Sludge) Altı Gaz Sıkışması
Double bottom (çift dip) yakıt tanklarının dip kısımlarında biriken kalın posa (sludge) tabakasının altında hapsolan hidrokarbon gazlarının yıkama sırasında serbest kalması.
Portable multi-gas detector ile tank boşluklarında LEL (Patlama Sınırı), O2 ve toksik gaz (H2S/CO) ölçümleri derinlemesine tekrarlanmalıdır.
Tanklar sıcak buhar ile yıkanmalı, kimyasal solventlerle çözündürülmeli, ex-proof havalandırma fanları ile sürekli taze hava basılarak tamamen gas-free sertifikası alınmalıdır.
Sintine ve Slop Sularının Tahliyesinde Çevresel Sızıntı Riski
Geminin karaya oturtulması (beaching) veya rıhtıma alınması sırasında sintine sistemindeki valflerin kaçırması veya transfer pompası hortumunun patlaması.
Transfer hatları basınç testine sokulmalı, sahil bağlantı manifoldu altındaki sızdırmazlık havuzları kontrol edilmelidir.
Geminin etrafına deniz kirliliğini önleyici barier (oil boom) serilmeli, transfer hatları flanşlarına damlama tepsileri konulup lisanslı vakum tankerleriyle eş zamanlı çekilmelidir.
PCB (Poliklorlu Bifeniller) İçeren Elektrik Transformatörlerinin Söküm Tehlikesi
Eski tip gemi elektrik sayaçları ve transformatör soğutma sıvılarında bulunan PCB'lerin söküm sırasında cilde temas etmesi veya buharlaşması.
Elektrik donanım etiketleri incelenmeli ve yağ numuneleri PCB test kitleriyle taranmalıdır.
PCB içeren üniteler sökülmeden önce sızdırmaz özel varillere alınmalı, personelin nitril eldiven ve gaz maskesi (AbeK filtresi) kullanımı zorunlu kılınmalıdır.
Ozon Tabakasını İncelten Maddelerin (ODS - Freon Gazları) Geri Kazanım Hatası
Klima ve soğutma sistemlerindeki R22 gibi freon gazlarının atmosfere salınması veya geri kazanım (recovery) cihazlarının düşük verimle çalışması.
Recovery tüp basınçları ve geri kazanılan gaz miktarlarının log defterleri denetlenmelidir.
Sertifikalı ODS geri kazanım üniteleri kullanılmalı, gazlar vakumlanarak basınçlı lisanslı tüplere doldurularak imha tesisine sevk edilmelidir.
Beaching (Karaya Oturtma) Manevrasında Gemi Omurgasının (Keel) Burkulması
Gel-git (tide) hesaplarının ve kıyı topoğrafyasının yanlış analiz edilmesi nedeniyle geminin pruva kısmının kum/kaya yığınına dengesiz oturması.
Rıhtım bathymetric (su altı derinlik) haritaları ve gel-git (tide tables) tabloları hidrografik olarak kontrol edilmelidir.
Tersane çekek alanı balçık ve çakıldan arındırılarak yumuşak yastıklama (slipway bedding) yapılmalı, gemi yüksek gel-git anında kontrollü ve römorkör desteğiyle yanaştırılmalıdır.
Winç ve Halat Sistemlerinin Beaching Sırasında Aşırı Gerilme ile Kopması
Geminin kıyıya yanaşma hızının (approach speed) yüksek olması ve sahildeki sabitleme demirleme (mooring) halatlarının tonaJ sınırını aşması.
Çelik halatların çekme kapasiteleri (SWL) ve hidrolik sahil vinçlerinin fren valfleri test edilmelidir.
Yüksek mukavemetli sentetik halatlar veya kalın çelik halatlar çoklu tamburlara paylaştırılmalı, gemi hızı denizden römorkörlerle frenlenmelidir.
Yüzer Havuz (Floating Dock) Sökümlerinde Balast Denge Kaybı
Yüzer havuzda sökülen devasa blokların asimetrik kesilmesi nedeniyle havuzun (pontonun) meyil yapması ve devrilme tehlikesi yaratması.
Havuz balast tankı seviyeleri ve inclinometer (eğim ölçer) verileri anlık izlenmelidir.
Söküm sekansı (weight distribution plan) mühendislik departmanınca simüle edilmeli, ağırlık merkezi dengesi için balast suyu pompaları otomatik çalıştırılmalıdır.
Gemi Kıç Tarafının Sığ Suda Oturarak Pervane/Şaft Hasarı Görmesi
Geminin kıç (stern) kısmının su altı eğimine dikkat edilmeden kıyıya çok erken temas ettirilmesi ve pervane pallerinin ezilmesi.
Su altı dalgıç kameraları ile pervane, şaft ve dümene ait açıklıklar kontrol edilmelidir.
Önce pruva karaya oturtulmalı, kıç taraftaki su derinliği hidrografik ölçümlerle takip edilerek kontrollü batırma yapılmalıdır.
Rıhtım Kesiminde (Quayside Dismantling) Ağır Parçaların Deniz Üzerine Düşmesi
Yüzer vinç veya sahil vinçlerinin kaldırma yarıçapı (radius) dışındaki ağır blokları kesmeye çalışması.
Vinç yük diyagramları (load charts) ile kesilecek bloğun ağırlık hesabı karşılaştırılmalıdır.
Bloklar kesilmeden önce hassas ağırlık hesapları yapılmalı, kapasite üstü parçalar daha küçük alt bloklara bölünüp (sub-blocks) sökülmelidir.
Kapalı Mahallerde (Enclosed Spaces) Oksijen Kaynağı Sırasında Karbonmonoksit Zehirlenmesi
Havalandırması zayıf ambar ve dip tanklarında oksijen asetilen hamlacı (torch) ile kesim yapılırken tüketilen O2 ve salınan CO gazının birikmesi.
Çalışma öncesi ve sırasında portatif gas detector ile sürekli havadaki O2 (%19.5 altı) ve CO seviyeleri ölçülmelidir.
Sürekli taze hava basan ex-proof fanlı körüklü hortum sistemleri kurulmalı, çalışanlar temiz hava solunum maskeleri ile desteklenmelidir.
Yağ Kalıntılı Tanklarda Sıcak Çalışma (Hot Work) Nedeniyle Patlama
Boşaltılmış akaryakıt veya slop tanklarında mikroskobik yağ filmlerinin oksijen kesim kıvılcımı ile temas ederek parlaması.
Sıcak çalışma izin belgesi (Hot Work Permit) öncesi son gaz serbestlik (gas-free) analizi tazelenmelidir.
Tank içi sertifikalı köpükleme ve yüksek basınçlı yıkama ile tamamen arındırılmalı, kıvılcım sıçrama alanlarına yanmaz battaniyeler serilmelidir.
Tüp Depolama ve Gaz Dağıtım Hatlarında Geri Tepme (Flashback) Patlaması
Oksijen ve Propan/Asetilen tüp manifoldlarında geri tepme emniyet ventillerinin (flashback arrestors) olmaması veya bakımının yapılmamış olması.
Tüp çıkış regülatörleri ve hamlacı bağlantılarındaki emniyet ventilleri basınç testine sokulmalıdır.
Tüm gaz hatlarına hem tüp tarafında hem de hamlac tarafında çift emniyetli geri tepme ventilleri takılmalı, hortumlar kelepçelenmelidir.
Yüksek Katlı Üstyapı (Superstructure) Kesiminde Dengesiz Yıkılma
Gemi köprü üstü ve yaşam mahalli (accommodation) kesilirken taşıyıcı kolonların simetrik olmaksızın kesilmesi.
Yarım kalan konstrüksiyonun statik yük dağılımı ve rüzgar direnci mühendislerce incelenmelidir.
Kesim sırası üst katlardan alta doğru planlanmalı, kesilen zayıf kolonlar geçici çelik çaprazlarla desteklenmelidir.
Kurşun Boyalı Saçların Kesiminde Endüstriyel Zehirlenme
Gemi dış saçlarında ve güverte kaplamalarında bulunan kurşun bazlı boyaların oksijen kesimi sırasında zehirli kurşun oksit dumanı yayması.
Soluma bölgesi hava örnekleme pompaları ile kurşun partikül konsantrasyonu laboratuvarda analiz edilmelidir.
Çalışanlara PAPR (motorlu üflemeli) P3 filtreli tam yüz maskeleri verilmeli, kesim yapılacak bölge boyadan taşlanarak arındırılmalıdır.
Uzun Erişimli Yıkım Ekskavatörünün (High Reach Excavator) Devrilmesi
Ekskavatörün yumuşak sahil balçığı üzerine konumlandırılması veya boom (kol) maksimum açıkken ağır sac bloğunu yana çekmesi.
Makine palet altı zemin taşıma kapasitesi ve makine denge sensörleri kontrol edilmelidir.
Çalışma sahasına çelik dağıtıcı plakalar (matting) serilmeli, ekskavatör hidrolik ayakları (outriggers) tam açılmalı ve kapasite sınırları aşılmamalıdır.
Hidrolik Makas (Shear) Ağızlarının Aşınması ve Sıkışma
Gemi kalın çelik profillerinin kesiminde ekskavatör hidrolik makas bıçaklarının (shear blades) körleşmesi ve aşırı tork çekmesi.
Makas ağız boşlukları (gap) kumpasla ölçülmeli, hidrolik yağ basınçları manometre ile okunmalıdır.
Körleşen kesici ağızlar sökülerek sert dolgu kaynağı ile yenilenmeli ve taşlanarak ayarlanmalı, hidrolik yağ filtresi değiştirilmelidir.
Mobil Vinçlerin Ağır Makine Dairesi Bloklarını Kaldırırken Halat Kopması
Main engine (ana makine) veya jeneratör bloklarının ağırlığının beyan edilen tonajı aşması veya sapanların (slings) keskin kenarlara sürtünmesi.
Sapanların güvenlik katsayıları (genellikle 7:1) ve keskin köşelerde köşe koruyucu (edge protector) kullanımı denetlenmelidir.
Sertifikalı poliüretan veya çelik sapanlar kullanılmalı, keskin çelik köşelere ahşap/kauçuk takozlar yerleştirilerek yük dengelenmelidir.
Manyetik Kaldırıcıların (Electro-Magnet) Enerji Kesintisinde Sac Düşürmesi
Jeneratör arızası veya kablo kopması nedeniyle elektromıknatısın ani güç kaybetmesi ve havadaki sac bloğun personelin üzerine düşmesi.
Elektromıknatıs acil durum akü yedekleme sistemleri (battery backup) ve besleme kabloları test edilmelidir.
Mıknatıs sistemlerine kesintisiz UPS ve akü grubu entegre edilmeli, yük altında çalışma esnasında alt bölgede personel bulundurmama kuralı uygulanmalıdır.
Paletli Yükleyicilerin Saç Parçaları Üzerinde Lastik/Palet Yarılması
Söküm sahasındaki keskin çelik artıklarının ve hurda sacların temizlenmeden bırakılması.
Saha içi temizlik rotaları ve iş makinelerinin palet pabuçları günlük incelenmelidir.
Saha sürekli mıknatıslı süpürücüler (magnetic sweepers) ve kepçeli iş makineleriyle temizlenmeli, çelik artıkları ayrıştırma alanına taşınmalıdır.
Cam Elyaf (Fiberglass / GRP) Gemilerin Kesiminde Toz İnhalasyonu
FRP/GRP yapılı balıkçı veya askeri gemilerin kesim diskleriyle (abrasive cutters) kesilirken cam elyaf tozlarının havaya karışması.
Kesim sahasında respiratör maske kullanımı ve lokal vakumlu toz toplama sistemleri denetlenmelidir.
Kesim ıslak (su püskürtmeli) yapılmalı, çalışanlar toz sızdırmaz tulumlar ve P3 maskelerle korunmalı, atıklar özel sızdırmaz konteynerlerde depolanmalıdır.
Kürsü ve Sintine Yağlarının Arıtma Çamurlarında Bertaraf Krizi
Gemi söküm tesisinde oluşan yoğun yağlı atıksuların arıtma tesisi kapasitesini aşması ve çamur birikmesi.
Arıtma çamuru analizi (TCLP testi) ve lisanslı bertaraf firması sevk evrakları denetlenmelidir.
Tesiste kimyasal çöktürme ve yağ sıyırıcı (skimmer) üniteleri artırılmalı, tehlikeli atıklar lisanslı çimento fabrikalarına veya bertaraf tesislerine gönderilmelidir.
Kablo Kanallarında (Cable Trays) Gizli Yangınların Çıkması
Kilometrelerce uzunluktaki PVC/rubber kaplı kablo demetlerinin oksijen kesimi sırasında sıçrayan kıvılcımlarla tutuşması ve duman üretmesi.
Kesim yapılan bölgenin arkasındaki kablo şaftları ve bitişik mahaller kontrol edilmelidir.
Kablo yolları kesimden önce alev geciktirici spreylerle ıslatılmalı, yangın söndürme tüpleri ve hortumları her kesim noktasında hazır bulundurulmalıdır.
Yangın Söndürme Suyu Basıncının Sahada Yetersiz Kalması
Tersane yangın hidrant hattı ana pompasının elektrik kesintisi nedeniyle durması ve şebeke basıncının düşmesi.
Hidrant basınç saatleri ve dizel yedek yangın pompası otomatik devreye girme testi yapılmalıdır.
Dizel motorlu yedek yangın pompası kurulmalı, sahil güvenlik havuzlarından beslenen bağımsız su depoları (water reservoir) oluşturulmalıdır.
Kuru Yük Gemisi Ambarlarında Tahıl Tozu ve Kalıntıları Nedeniyle Parlama
Eski dökme yük gemilerinin ambar diplerinde kalan organik tahıl kalıntılarının sıcak havada fermante olarak gaz üretmesi ve kıvılcımla parlaması.
Ambar içi organik atık kokusu ve alt tabaka kalıntıları incelenmelidir.
Sıcak çalışma yapılmadan önce ambarlar tazyikli su ve deterjanla tamamen yıkanmalı, organik kalıntılar arındırılmalıdır.
Yüksekten Düşme Kazaları (Açık Ambar Ağızları ve Merdivenler)
Söküm aşamasındaki gemilerde korkulukların, kapakların ve ara kat döşemelerinin (tween deck) sökülmüş olması nedeniyle oluşan boşluklar.
Ambar ağızları, merdiven boşlukları ve iskele kenarlarındaki emniyet ağları (safety nets) kontrol edilmelidir.
Tüm tehlikeli boşluklar standart korkuluklarla çevrilmeli, personele tam vücut emniyet kemeri (full body harness) ve yaşam hattı (lifeline) zorunlu kılınmalıdır.
Ağır Metal ve Boya Tozu Solunum Yoluyla Meslek Hastalıkları
Zımparalama, kumlama (blasting) veya boya kazıma işlemlerinde solunum koruyucu ekipman kullanılmaması.
Periyodik odyometri ve akciğer grafisi (pa grafi) tarama sonuçları izlenmelidir.
Tozlu sahalarda toz maskesi (FFP3) kullanımı denetlenmeli, kumlama işleri kapalı ve havalandırmalı kabinlerde veya uzaktan kumandalı robotlarla yapılmalıdır.
Gürültü Kirliliği ve İşitme Kaybı (Akustik Travma)
Hidrolik makaslar, havalı kırıcılar (pneumatic hammers) ve jeneratörlerin yarattığı yüksek desibel (85 dB üstü) sesler.
Sahadaki gürültü haritası (dosimetre ölçümleri) çıkarılmalıdır.
Çalışanlara kulak tıkacı ve kulaklık (earmuffs) sağlanmalı, gürültülü alanlarda çalışma süreleri rotasyonlu olarak sınırlandırılmalıdır.
Gece Söküm Operasyonlarında Yetersiz Aydınlatma Nedeniyle Kazalar
24 saat esasına göre çalışan tesiste gece vardiyasında gölge kalan kesim noktalarının ve ambarların karanlık olması.
Projektörlerin aydınlatma şiddeti (lux metre ile) ve seyyar ex-proof aydınlatmalar kontrol edilmelidir.
Saha hat boyu yüksek direklerde güçlü LED projektörlerle aydınlatılmalı, seyyar el fenerleri yerine şarjlı kafa lambaları dağıtılmalıdır.
Ağır Sac Blokların Devrilmesi Nedeniyle Ezilme Kazaları
Kesilen devasa sac blokların yere düzensiz istiflenmesi veya takozların yetersiz kalmasıyla kayması.
Stok sahasındaki hurda blokların istif yüksekliği ve taban takoz dayanımı denetlenmelidir.
Sac bloklar maksimum 2 metre yüksekliğe kadar dengeli takozlanmalı, istif alanına yaya ve küçük araçların girmesi yasaklanmalıdır.
Hurda Sacların İçinde Gizli Patlayıcı/Askeri Mühimmat Kalıntısı
Hurda olarak sökülen askeri gemilerin (fırkatey töm/çıkarma gemileri) silah sistemleri veya sintinelerinde mühimmat kalması.
Askeri gemi sökümlerinde ordu denetim kurulu ve bomba imha uzmanları eşliğinde arama (sweep) yapılmalıdır.
Gemiler sökülmeden önce askeri yetkililerce detaylı arınma belgesi verilmeli, şüpheli metal parçalar metal dedektörleriyle taranmalıdır.
Demir-Çelik Fabrikalarına Giden Hurdalarda Radyaktif Kirlilik
Gemilerde kullanılan bazı seyrüsefer cihazlarında veya radyoaktif paratonerlerde radyoaktif kaynak (Co-60, Cs-137) bulunması.
Tersane kapısından çıkan her hurda kamyonu portal radyoaktif dedektörlerinden (gamma/neutron) geçirilmelidir.
Kapılara sabit radyoaktif portal dedektörleri kurulmalı, alarm durumunda TAEK/NDK protokolleri derhal işletilmelidir.
Non-Ferrous (Demir Dışı) Metallerin Karışması ve Değer Kaybı
Bakır, pirinç, alüminyum ve paslanmaz çelik (stainless steel) kablo ve boru hurda parçalarının adi demir hurdasıyla karıştırılması.
Ayrıştırma sahasındaki metal atıkların spektrometre ve mıknatıs testleri denetlenmelidir.
Saha personeline metal sınıflandırma eğitimi verilmeli, demir dışı metaller (non-ferrous) kaynağında ayrı renkli konteynerlerde toplanmalıdır.
Kablo Yakma Yoluyla Bakır Elde Etme Sırasında Çevre Kirliliği
Yasa dışı olarak plastik kaplı kabloların tesiste açıkta yakılarak içindeki bakır telin çıkarılmaya çalışılması ve toksik dioksin gazı yayılması.
Tersane içi duman çıkışları ve atık kablo depolama alanları çevre mühendislerince denetlenmelidir.
Kablo yakma kesinlikle yasaklanmalı, mekanik kablo soyma makineleri (cable strippers) veya granülasyon hatları kullanılmalıdır.
Oksijen Kesiminde Cüruf (Slag) Birikimi ve Çelik Kalite Bozulması
Oksijen-gaz kesimi sırasında metal kenarlarda aşırı cüruf (curt) yapışması ve eriyik metal kalıntılarının eritme fırınındaki tenör oranını düşürmesi.
Çelik fabrikasına sevk edilen hurda sacların cüruf ve boya arındırma oranları kontrol edilmelidir.
Kesilen saclar üzerindeki cüruflar mekanik çekiçler veya kazıyıcılarla temizlenmeli, çelik kalitelerine göre (DMLS/HMS) balyalanmalıdır.
Reklam & Pazarlama Fikir Havuzu
İşletmenizin marka değerini artıracak, fiziksel ve dijital reklam stratejileri.
Tasarım İlham Merkezi
Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri
Logo Tasarım Örnekleri
Gemi Geri Dönüşümü Ve Sökümü Logosunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Logo tasarım rehber kriterleri analiz ediliyor...
Bu Sektörde Başarıya Ulaşın
Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.
Bizimle İletişime Geçin