Enstrümantasyon Ve Kontrol Mühendisliği
Başlangıç Rehberi
Bu Sektör Nedir?
Enstrümantasyon ve Kontrol Mühendisliği, endüstriyel süreçlerin hassas ölçümü, izlenmesi ve otomatik kontrolü üzerine odaklanan kritik bir mühendislik disiplinidir. Bu sektör, üretim tesislerinde verimliliği artırmak, güvenliği sağlamak ve operasyonel maliyetleri optimize etmek için ileri teknoloji çözümleri sunar. Akıllı sensörlerden karmaşık dağıtılmış kontrol sistemlerine (DCS) kadar geniş bir yelpazede hizmet verilir. Endüstri 4.0 dönüşümünün merkezinde yer alarak, dijitalleşen sanayinin temel altyapısını oluşturur. Modern tesislerin sürdürülebilir ve hatasız çalışması için vazgeçilmez bir teknik yetkinlik alanıdır.
Kimler İçin Uygun?
Başta petrol ve gaz, enerji üretimi, kimya, gıda ve ilaç sanayii olmak üzere ağır sanayi tesisleri ana hedef kitleyi oluşturur. Otomotiv üretim hatları, su ve atık su arıtma tesisleri ile madencilik sektörü yoğun hizmet talebinde bulunan diğer alanlardır. Ayrıca, sistem entegratörleri, makine imalatçıları (OEM) ve kamu altyapı projeleri önemli pazar kesimleridir. Ar-Ge merkezleri ve teknoloji geliştirme bölgeleri de özel kontrol çözümleri için potansiyel müşteriler arasındadır. Sektör, operasyonel sürekliliği kritik olan tüm büyük ölçekli üretim tesislerine hitap eder.
İş Modeli Nasıl Çalışır?
Gelir modeli, anahtar teslimi otomasyon projeleri, periyodik bakım-onarım sözleşmeleri ve teknik danışmanlık hizmetleri üzerine kuruludur. Değer önerisi, tesis duruş sürelerinin minimize edilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve süreç güvenliğinin en üst düzeye çıkarılmasıdır. Yazılım lisanslama, özel kontrol panosu imalatı ve saha devreye alma hizmetleri ana faaliyet kalemleridir. Ayrıca, uzaktan izleme ve kestirimci bakım servisleri ile abonelik tabanlı sürekli gelir akışları oluşturulur. Müşterilere özel mühendislik çözümleri sunarak yüksek katma değerli bir hizmet yapısı benimsenir.
Fiziksel Alan İhtiyaçları
Sektör için ofis ortamı ile birlikte atölye ve test laboratuvarı içeren hibrit bir alan gereklidir. Kontrol panolarının montajı ve testleri için en az 150-200 metrekarelik, ESD (elektrostatik deşarj) korumalı bir atölye alanı şarttır. Konum olarak sanayi bölgelerine veya teknoparklara yakınlık, lojistik ve müşteri erişimi açısından büyük avantaj sağlar. Hassas ölçüm cihazlarının kalibrasyonu için tozsuz ve kontrollü iklimlendirmeye sahip özel bir laboratuvar alanı ayrılmalıdır. Depolama alanı, yedek parça ve enstrüman stok yönetimi için optimize edilmelidir.
Personel İhtiyaçları
Minimum kadro; bir kıdemli otomasyon mühendisi, bir saha enstrümantasyon teknisyeni ve bir proje yöneticisinden oluşmalıdır. PLC/SCADA yazılım uzmanları, sistem mimarisini kurgulamak için kritik öneme sahiptir. Saha ekibinde, elektrik ve elektronik bilgisine sahip, endüstriyel haberleşme protokollerine hakim teknikerler bulunmalıdır. Kalibrasyon ve test süreçleri için sertifikalı teknik personel istihdam edilmelidir. Ayrıca, müşteri ilişkileri ve teknik satış süreçlerini yönetecek, sektörel bilgiye sahip bir mühendislik satış temsilcisi kadroda yer almalıdır.
Başlangıç İpuçları
Niche Uzmanlaşma
Genel otomasyon yerine endüstriyel haberleşme protokolleri (Profinet, EtherCAT, Modbus) veya patlayıcı ortam (ATEX) enstrümantasyonu gibi spesifik alanlarda derinleşerek rekabet avantajı sağlayın.
Sertifikasyon Stratejisi
ISO 9001'in yanı sıra, saha hizmetleri için gerekli olan ISG ve yüksekte çalışma gibi zorunlu sertifikaları başlangıç aşamasında tamamlayarak kurumsal ihalelere giriş bariyerini aşın.
Ekipman Yatırımı
Başlangıçta tüm enstrümanları satın almak yerine, yüksek maliyetli kalibrasyon cihazlarını (HART communicator, basınç kalibratörleri) kiralama veya ikinci el sertifikalı ürünlerle temin ederek nakit akışını koruyun.
Teknik Dokümantasyon
P&ID (Boru ve Enstrümantasyon Diyagramları) okuma ve revizyon süreçlerinde dijitalleşmeye giderek, bulut tabanlı doküman yönetim sistemleri ile müşteri sahasındaki güncel verileri anlık takip edin.
Stratejik Ortaklıklar
PLC ve DCS üreticileriyle (Siemens, Schneider, ABB vb.) sistem entegratörü partnerlik anlaşmaları yaparak, hem teknik destek hem de marka bilinirliği avantajı elde edin.
Saha Deneyimi ve Referans
İlk projelerinizde kâr marjını düşük tutarak kritik endüstriyel tesislerde (petrokimya, gıda, enerji) referans oluşturacak başarılı pilot uygulamalara odaklanın.
Bakım ve Servis Modeli
Sadece kurulum değil, periyodik kalibrasyon ve kestirimci bakım sözleşmeleri sunarak, tek seferlik projeler yerine düzenli aylık gelir akışı (recurring revenue) oluşturun.
Siber Güvenlik Odaklılık
Endüstriyel Kontrol Sistemleri (ICS) güvenliğinin önemini vurgulayarak, müşterilerinize OT (Operasyonel Teknoloji) güvenliği konusunda danışmanlık hizmeti verin.
Stok Yönetimi
Kritik yedek parça (sensör, transmitter, kontrol vanası) tedarik zincirini yerel distribütörlerle güçlendirerek, arıza durumlarında hızlı müdahale kapasitenizi artırın.
Eğitim ve Gelişim
Ekibinizi sürekli değişen IIoT (Endüstriyel Nesnelerin İnterneti) ve yapay zeka tabanlı kestirimci bakım teknolojileri konusunda güncel tutarak katma değerli hizmetler sunun.
Proje Yönetim Metodolojisi
Karmaşık otomasyon projelerinde gecikmeleri önlemek için Agile veya Waterfall metodolojilerini sektöre uyarlayarak süreç takibini şeffaflaştırın.
Satış Sonrası Destek
7/24 uzaktan erişim ve teknik destek hattı kurarak, duruş süresini (downtime) minimize etmeyi taahhüt eden hizmet paketleri geliştirin.
Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi
Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.
Güvenlik ve Standartlar
Ex-i Devrelerde Zener Bariyer Topraklama Gereksinimleri
İçsel güvenli (Intrinsically Safe) sistemlerde Zener bariyerlerin güvenli çalışması, düşük dirençli bir topraklama hattına bağlı olmalarına bağlıdır. Bariyerin topraklama barası ile ana topraklama sistemi arasındaki direnç değeri 1 ohm'un altında olmalıdır. Topraklama kablosu, olası bir kısa devre durumunda yüksek akımı taşıyabilecek kesitte (genellikle en az 4 mm²) seçilmeli ve korozyona karşı korumalı bağlantı elemanları ile sabitlenmelidir. Periyodik olarak bu topraklama hattının sürekliliği ve direnç değeri 'megger' veya özel toprak direnci ölçüm cihazları ile doğrulanmalıdır.
Kontrol Panosu Yerleşim Planlayıcısı
Kontrol panosunda DIN rayları ve ekipmanlar için kullanılabilir dikey yerleşim aralıklarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Sensör Seçim Yardımcısı
Uygulama şartlarına göre uygun sensör ve ölçüm teknolojisini önerir.
Hesaplanan Sonuçlar
Pano Kapak Boşluk Hesaplayıcısı
Elektrik ve kontrol panoları için kapak toleranslarını planlar.
Hesaplanan Sonuçlar
Kablo Kanalı Kesim Optimizasyonu
Standart kanal boylarına göre kesim planını optimize eder.
Hesaplanan Sonuçlar
Pano Etiket Okunabilirlik Hesaplayıcısı
Kontrol panosu etiketlerinin okunabilirliğini kullanım mesafesine göre değerlendirir.
Hesaplanan Sonuçlar
Otomasyon Ekibi Kapasite Analizi
Mühendis ve teknisyen sayısına göre proje kapasitesini hesaplar.
| Kaynak Anahtarı | Kaynak Adı | Miktar/Adet | Kapasite Modu | İşlem Süresi (Dk) | Birim Kapasite (Adet/Sa) | Throughput Kısıtı mı? |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Kontrol Odası Yerleşim Planlayıcısı
Kontrol odasında pano ve operatör alanı kapasitesini hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Standart Operasyonel İş Akışları
Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.
Saha Enstrümanı Doğrulama
Saha cihazının çıkış sinyalini (4-20mA) referans bir kalibratör ile karşılaştırarak sapma değerlerini kaydedin.
Saha Enstrümanı Doğrulama — Kalibrasyon
Saha cihazlarının ölçüm hassasiyetini doğrulamak için sertifikalı referans kaynakları ile 5 noktalı kalibrasyon prosedürünü uygula.
Kontrol Vanası Fonksiyon Testi — Bakım
Vana aktüatörünün strok süresini ve pozisyoner tepki süresini kontrol ederek sızdırmazlık testlerini gerçekleştir.
Loop Kontrolü (Döngü Testi) — Devreye Alma
Saha cihazından DCS/PLC kontrol sistemine kadar olan sinyal iletim yolunun sürekliliğini ve hata paylarını doğrula.
ESD (Acil Kapatma) Sistemi Testi — Güvenlik
Acil durum senaryolarını tetikleyerek mantıksal blokların ve nihai kontrol elemanlarının güvenli duruşa geçişini onayla.
P&ID Güncelleme ve Raporlama — Dokümantasyon
Saha değişikliklerini P&ID şemalarına işleyerek revizyon numaralarını güncelle ve teknik uygunluk raporunu hazırla.
Fieldbus ve Haberleşme Ağı Analizi
Haberleşme hattındaki sinyal gürültüsünü, empedans değerlerini ve paket kayıplarını osiloskop veya protokol analizörü ile incele.
Akıllı Transmitter Parametre Ayarları
HART veya Foundation Fieldbus protokolü üzerinden cihazın damping, range ve alarm limitlerini proses gereksinimlerine göre yapılandır.
Sinyal İzolasyon ve Hata İzolasyonu
Sinyal hatlarındaki ground loop (toprak döngüsü) etkilerini belirlemek için izolasyon testleri yap ve parazit kaynaklarını izole et.
Yedek Parça ve Enstrüman Envanter Denetimi
Kritik enstrümanların yedek parça stoklarını kontrol et, raf ömrü dolan sensörlerin değişim planını oluştur.
Operasyonel Kontrol Listeleri
Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.
Saha Enstrümanları Kalibrasyon Takip Listesi
%0PLC ve SCADA Sistemleri Yedekleme Rutini
%0Teknik İçerik ve LinkedIn Pazarlama Planı
%0Kontrol Panosu ve Donanım Sağlık Kontrolü
%0Müşteri İlişkileri ve Proje Teklif Takibi
%0Endüstriyel Haberleşme Protokolleri Denetim Listesi
%0Saha Enstrümanları Önleyici Bakım Planı
%0Teknik Webinar ve Eğitim Pazarlama Takvimi
%0Siber Güvenlik ve Kontrol Sistemi Güncelleme Rutini
%0Sektörel Vaka Analizi (Case Study) İçerik Üretimi
%0Sorun / Çözüm Kütüphanesi
Enstrümantasyon Ve Kontrol Mühendisliği sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.
Diferansiyel Basınç (DP) Transmiterinde Impuls Hattı Gazlaşması Nedeniyle Yanlış Seviye Ölçümü
Kriyojenik veya yüksek sıcaklıkta buhar kazanlarında, transmiter impuls hatlarındaki sıvının buharlaşması ya da yoğuşarak gaz cepheleri oluşturması.
Transmiter yüksek ve alçak basınç (HP/LP) tarafındaki valfler kapatılarak blow-down (tahliye) vanalarından hat içi sıvı/gaz kontrolü yapılmalıdır.
Impulse hatları tekrar doldurularak (priming) sıvı ile dengelenmeli, hat izolasyonları ve heat tracing (ısıtıcı izleme) sistemleri gözden geçirilmelidir.
Termokupl (TC) Ölçümlerinde Soğuk Nokta Kompenzasyon Hatası ve Sıcaklık Kayması
Uzatma kablolarının (extension cables) yanlış tipte seçilmesi, polarite tersliği veya transmitter terminal bloğunda lokal sıcaklık değişimleri.
Multimetre ile millivolt cinsinden termokupl çıkış gerilimi ölçülmeli, terminal blok sıcaklığı referans prob ile kıyaslanmalıdır.
Doğru tipte kompanzasyon kabloları kullanılmalı, polarite bağlantıları düzeltilmeli ve terminal bloğu ısı kaynaklarından izole edilmelidir.
Basınç Transmiterinde Aşırı Basınç (Overpressure) Nedeniyle Diyafram Kalıcı Deformasyonu
Proses esnasında oluşan ani basınç darbeleri (water hammer) veya test basınçlarının transmiter max range sınırını aşması.
Transmiter sıfır (zero) noktası kalibre edilmeye çalışılmalı; sıfır ayarı tutmuyorsa diyaframın fiziksel durumu endoskopla incelenmelidir.
Transmiter sökülerek diyafram kontrol edilmeli, aşırı basınca dayanıklı model ile değiştirilmeli ve hat önüne snubber (darbe sönümleyici) takılmalıdır.
Pt100 (RTD) Sıcaklık Sensöründe Kendi Kendine Isınma (Self-Heating) Hatası
Transmiter uyarı akımının (excitation current) çok yüksek seçilmesi veya 2 telli bağlantı direncinden kaynaklanan hata.
Sensör akım değeri üretici katalog değerleriyle kıyaslanmalı, 3 veya 4 telli bağlantı sistemine geçiş uygunluğu incelenmelidir.
Ölçüm devresi 3 veya 4 telli (3-wire / 4-wire) bağlantı konfigürasyonuna dönüştürülmeli ve uyarı akımı düşürülmelidir.
Termowell İçerisindeki Sıcaklık Sensörünün Akış Kaynaklı Titreşmeyle Kırılması
Akışkan hızının (velocity) termowell'in Von Karman girdap frekansı sınırlarını aşarak rezonansa girmesi ve yorulma kırılması yaratması.
Proses akış hızı ve viskozitesi hesaplanmalı, kırılan termowell boyu ve çapı standartlarla kıyaslanmalıdır.
Termowell çapı artırılmalı, boyu kısaltılmalı veya girdap kırıcı (wake frequency collar / resonance sleeve) tasarımlı termoweller kullanılmalıdır.
Elektromanyetik Debimetrede (Magmeter) İç Yüzeyde Kaplama Nedeniyle Hatalı Okuma
İletken sıvının içindeki partiküllerin veya yağların elektrotlar üzerinde yalıtkan bir tabaka oluşturması.
Debimetre elektrot dirençleri ölçülmeli, elektrotların temizlik durumu görsel olarak endoskopla kontrol edilmelidir.
Debimetre hattan sökülerek elektrotlar uygun solvent veya asit ile temizlenmeli, kendi kendini temizleyen (ultrasonik/kazıyıcılı) elektrotlara geçilmelidir.
Coriolis Kütlesel Debimetrede Sıfır Noktası (Zero Point) Kayması
Borulama gerilmeleri (piping stress), ölçüm tüplerinde tortu birikmesi veya montaj esnasında flanşların zorlanarak sıkılması.
Hat tamamen durdurulup (no flow) vana kapatılarak debimetrenin okuduğu değer sıfır ile karşılaştırılmalıdır.
Borulama destekleri (supports) kontrol edilerek gerilimler alınmalı, hat içi temizlik yapılarak sıfır kalibrasyonu (zero calibration) tekrarlanmalıdır.
Ultrasonik Seviye Sensöründe Yanıltıcı Echo (False Echo) Alınması
Tank içindeki karıştırıcı kanatlarının, merdivenlerin veya kaynak dikişlerinin ultrasonik sinyali yansıtarak yanlış seviye göstermesi.
Sensör eko haritası (echo profile / envelope curve) HART komunikatör veya yazılım ile ekrandan izlenmelidir.
Yazılım üzerinden yanlış eko bastırma (False Echo Suppression / Mapping) fonksiyonu aktif edilmeli ve sensör konumu engellerden uzaklaştırılmalıdır.
Radar Seviye Transmitterinde Düşük Dielektrik Sabitli Sıvılarda Sinyal Kaybı
Ölçülen sıvının dielektrik sabitinin (epsilon < 2) çok düşük olması (örn: LPG, hidrokarbonlar) ve mikrodalga dalgalarını yansıtamaması.
Sıvı cinsi ve dielektrik sabiti tablosu incelenmeli, sinyal-gürültü oranı (SNR) kontrol edilmelidir.
Düşük dielektrik sabitine uygun yüksek frekanslı (örn: 80 GHz) radar sensörleri seçilmeli veya kılavuzlu dalga radarı (GWR) kullanılmalıdır.
Girdaplı (Vortex) Debimetrede Buhar Hattında Titreşim Kaynaklı Sahte Pals Sayımı
Tesisat üzerindeki mekanik pompaların veya kompresörlerin yarattığı boru titreşimlerinin vortex blöf çubuğunu etkilemesi.
Debimetre akış yokken sinyal çıkışı (pals/analog) kontrol edilmeli, boru vibrasyon frekansı ölçülmelidir.
Boru hattına ilave mesnetler (supports) eklenerek titreşim sönümlenmeli, debimetre dahili dijital filtreleme (noise filtering) parametreleri artırılmalıdır.
Pnömatık Kontrol Valfinde Ölü Bölge (Dead Band) ve Pozisyon Hatası
Valf salmastrasının aşırı sıkılması, valf mili (stem) bükülmesi veya akıllı pozisyonerin nozullarının tıkanması.
Giriş sinyali (4-20mA) ile mil hareketinin başlangıç anı karşılaştırılmalı (strok testi), hysteresis grafiği çıkarılmalıdır.
Salmastra somunları gevşetilip yeniden torklanmalı, pozisyoner pnömatik nozulları temizlenip otomatik kalibrasyon (autostroking) yapılmalıdır.
Kriyojenik Kontrol Valfinde Sızdırmazlık Elemanlarının (Soft-Seat) Donması ve Kaçak
Kriyojenik akışkan sıcaklığı nedeniyle PTFE/Kel-F contaların esnekliğini yitirmesi ve valf seat yüzeyine tam oturmaması.
Valf kapalı konumdayken çıkış hattındaki sıcaklık artışı veya kaçak miktarı basınç testiyle ölçülmelidir.
Metal-metal sızdırmazlık yüzeyine sahip özel kriyojenik valfler kullanılmalı, valf gövdesine uzun boyunlu (extended bonnet) bonnet eklenmelidir.
Motorlu Vanalarda (Motorized Valve) Tork Anahtarının (Torque Switch) Sürekli Atması
Valf milinin kireçlenmesi, limit anahtar pozisyonlarının yanlış ayarlanması veya dişli kutusunda mekanik sıkışma.
Manuel kol ile valf çevrilerek mekanik direnç ve tork anahtarı açma/kapama ayarları kontrol edilmelidir.
Mekanik aksam temizlenip greslenmeli, limit ve tork anahtarı set değerleri üretici kılavuzuna göre yeniden ayarlanmalıdır.
Kontrol Valflerinde Kavitasyon Nedeniyle Gövde Erozyonu ve Ses
Valf çıkış basıncının sıvının buharlaşma basıncının altına düşmesi ve ardından kabarcıkların patlayarak şok dalgası yaratması.
Valf üzerinden geçen akustik gürültü seviyesi (db) dinlenmeli, valf trim iç kısımlarında çukurcuk aşınmaları incelenmelidir.
Anti-kavitasyon trimleri (multi-stage cages) kullanılmalı, basınç düşüşü birden fazla valfe (kademe kademe) bölünmelidir.
Pnömatik Aktüatörlü Valflerde Yay Geri Dönüş (Spring Return) Mekanizmasında Takılma
Yayın kırılması, yay yuvasında paslanma oluşması veya hava besleme basıncının yayın yayılma kuvvetini yenememesi.
Hava besleme kesilerek yayın valfi güvenli konuma (Fail-Safe) getirme süresi ve mekanik hareket kontrol edilmelidir.
Aktüatör sökülerek yay grubu paslanmaz tiplerle değiştirilmeli, FRL regülatör basıncı artırılmalıdır.
HART Protokollü Transmiterde Dijital Haberleşme Kopması (Modem Bağlantı Hatası)
Hattın empedansının 250 ohm minimum direnç şartını sağlamaması veya uzun kablolarda kapasitif yüklerin yüksek olması.
Loop (çevrim) direnci ohmmetre ile ölçülmeli, HART modem bağlantı noktaları incelenmelidir.
Devreye uygun 250 ohm HART direnci seri olarak eklenmeli, iletişim kabloları blendajlı tip ile değiştirilmelidir.
Foundation Fieldbus H1 Ağında Segment Aşırı Akım ve Cihaz Düşmesi
Segment üzerindeki güç kaynağı (Power Conditioner) akım limitinin aşılması veya fieldbus kablosunda kısa devre.
Fieldbus diagnostik cihazı (bus monitor) ile segment akımı ve hata paketleri ölçülmelidir.
Güç kaynağı kapasitesi artırılmalı veya yük bölüştürülerek yeni segment oluşturulmalı, kısa devre olan cihaz hattan ayrılmalıdır.
Profibus PA Ağına Bağlı Cihazlarda DP/PA Link Üzerinden Veri Okunamaması
Baudrate uyumsuzluğu veya Tiyatro (spur) hat uzunluklarının izin verilen maksimum sınırları aşması.
DP/PA coupler ve link modüllerinin LED durumları ile Profibus konfigurasyon dosyaları kontrol edilmelidir.
Spur hat uzunlukları kısaltılmalı, terminatör dirençleri kontrol edilmeli ve GSD dosyaları güncellenmelidir.
Modbus TCP/IP Enstrümantasyon Ağında Paket Gecikmesi ve Timeout
Ağ anahtarında (Switch) aşırı broadcast trafiği veya IP adres çakışması.
Ping süreleri izlenmeli, ağ anahtarı yönetim ekranından port istatistikleri incelenmelidir.
Yönetilebilir (managed) switchler kullanılmalı, VLAN segmentasyonu yapılarak ağ trafiği optimize edilmelidir.
WirelessHART Saha Ağında Paket İletim Başarı Oranının Düşmesi
Araya giren büyük metalik yapılar (tanklar, borular) veya Wi-Fi ağları ile 2.4 GHz frekans çakışması.
Gateway yazılımı üzerinden RSSI (sinyal gücü) ve çit (mesh) bağlantı yolları haritası incelenmelidir.
Yönlendirici (router) cihazlar eklenerek mesh ağı güçlendirilmeli, 2.4 GHz kanal planlaması çakışmaları önleyecek şekilde düzenlenmelidir.
4-20 mA Akım Çevriminde (Loop) Multimetre ile Ölçüm Yaparken Kalibrasyon Sapması
Multimetrenin iç direncinden (burden voltage) ötürü loop çevrim direncini etkilemesi veya transmiter span ayarının kayması.
Loop calibrator ile transmiter çıkış akımı doğrudan seri bağlanarak doğrulanmalıdır.
Düşük iç dirençli profesyonel kalibratörler kullanılmalı, transmiter sıfır (4mA) ve span (20mA) ayarları kalibrasyon banyosunda/kaynağında tazelenmelidir.
Kritik Proses Analizörlerinde (pH/İletkenlik) Prob Kirlenmesi Nedeniyle Kalibrasyon Tutmama
pH cam probu veya iletkenlik elektrotları üzerinde organik/inorganik tortu birikmesi ve referans jelin zehirlenmesi.
Prob slope (eğim) değeri analizör ekranından kontrol edilmeli (normalde %90-105 olmalı).
Problar özel temizleme solüsyonlarında (asit/enzim bazlı) yıkanmalı, eğim düşüklüğü devam ederse prob yenisiyle değiştirilmelidir.
Basınç Kalibratöründe (Dead Weight Tester) Hidrolik Yağ İçinde Hava Kalması
Ölü ağırlık test cihazına (pistonlu basınç ölçer) yağ doldurulurken hava kabarcıklarının hapsolması.
Piston hareket hassasiyeti ve basınç altında çökme hızı gözlemlenmelidir.
Sistem tamamen boşaltılarak deaerated (havası alınmış) özel hidrolik sıvı ile yeniden doldurulmalı ve sistem blöf edilmelidir.
Kuru Blok Kalibratöründe (Dry Block Calibrator) Isı Dağılım Homojenliği Hatası
Soket (insert) deliği ile içine konulan termokupl/RTD prob çapı arasında hava boşluğunun (tolerance clearance) fazla olması.
Referans hassas prob ile insert içindeki farklı deliklerin sıcaklık değerleri kıyaslanmalıdır.
Prob çapına tam uygun toleransta özel delinmiş insert adaptörleri kullanılmalı ve termal ısı transfer macunu sürülmelidir.
On-line Gaz Kromatografında (GC) Taşıyıcı Gaz (Carrier Gas) Saflık Düşüşü
Helyum taşıyıcı gaz tüpünün saflık derecesinin yetersiz kalması veya hat içi nem tutucu (moisture trap) filtrenin doyması.
Kromatogram piklerinde gürültü (baseline noise) ve kolon çıkış basınçları kontrol edilmelidir.
Ultra yüksek saflıkta (%99.999) taşıyıcı gaz tüpü kullanılmalı, moleküler elek ve oksit tutucu filtreler (traps) yenilenmelidir.
Ex-Proof Bölgede (Zone 1) Kablo Rakorundan (Cable Gland) Gaz Sızıntısı
Yanlış tipte kablo rakoru seçilmesi, zırhlı kablo (armoured cable) zırhının rakor tarafından doğru sıkılamaması veya lastik contanın eskimesi.
Rakor tipi ile Ex standardı (Ex-d / Ex-e) ve kablo çapı uyumluluğu sahada kontrol edilmelidir.
Saha şartlarına uygun Ex-d veya Ex-barrier tip sertifikalı rakorlar kullanılmalı, conta ve zırh sıkıştırma torkları uygulanmalıdır.
İçsel Güvenli (Intrinsically Safe - Ex-i) Devrede Zener Bariyer Aşırı Akım Hatası
Saha tarafındaki cihazda kısa devre oluşması veya yanlış besleme gerilimi uygulanması nedeniyle zener bariyer sigortasının atması.
Bariyer çıkış gerilimi ve sigorta direnci multimetre ile kontrol edilmelidir.
Saha kısa devresi giderilmeli, patlamış dahili sigortalı zener bariyer yenisiyle değiştirilmelidir.
Alev Sızdırmaz (Flameproof - Ex-d) Enstrüman Gövdesinde Korozyon ve İplik Sıkışması
Agresif kimyasal ortamda kullanılan Ex-d kapak dişlilerine uygun korozyon önleyici (anti-seize) gres sürülmemesi.
Kapak açma/kapatma torku zorlanma durumu ve diş yüzeyindeki korozyon incelenmelidir.
Dişler temizlenerek Ex sertifikalı özel anti-seize bileşik ile yağlanmalı, hasarlı kapaklar değiştirilmelidir.
Potansiyel Dengeleme (Equipotential Bonding) Eksikliği Nedeniyle Statik Elektrik Arkı
Metal enstrüman gövde kasalarının saha ana topraklama barasına bağlanmamış olması.
Enstrüman gövdesi ile toprak barası arasındaki direnç ohmmetre ile ölçülmelidir (max 1 ohm olmalı).
Bakır örgü bara ile potansiyel dengeleme hattı çekilerek tüm enstrüman gövdeleri ortak toprağa bağlanmalıdır.
Alev ve Gaz Algılama Sisteminde (F&G) IR Dedektörün Körleşmesi
Optik lens yüzeyinde toz, yağ veya boya birikmesi nedeniyle kızılötesi ışınların sensöre ulaşamaması.
Dedektör lens yüzeyi görsel olarak incelenmeli, test filtresi ile optik test yapılmalıdır.
Lens yüzeyi özel alkolsüz solüsyonla temizlenmeli, otomatik optik test (self-test) fonksiyonu çalıştırılmalıdır.
2 Wire (İki Telli) Transmiter Loop Devresinde Gerilim Çökmesi
Güç kaynağı (SMPS) kapasitesinin yetersiz kalması veya kablo mesafesinin uzun olması nedeniyle direnç düşüşü yaşanması.
Transmiter terminal girişindeki gerilim ölçülmeli (minimum 12V-14V DC olmalı).
Kablo kesitleri artırılmalı, güç kaynağı kapasitesi (amper) yükseltilmeli veya loop powered sinyal izolatörü eklenmelidir.
Analog Sinyal Hatlarında (4-20mA) Toprak Döngüsü (Ground Loop) Paraziti
Saha cihazının ve kontrol panosu giriş kartının ayrı topraklama noktalarına bağlı olması nedeniyle arada potansiyel fark oluşması.
Sinyal artı/eksi hatları ile toprak arasında AC/DC kaçak gerilimler multimetre ile taranmalıdır.
Sinyal hattına galvanik izolatör (signal isolator) takılarak saha ile kontrol panosu elektriksel olarak ayrılmalıdır.
Enstrümantasyon Panosunda Yıldırım Düşmesi Sonrası Analog Kart Girişlerinin Yanması
Saha açık alan hatlarına gelen aşırı gerilim darbelerinin (surge) parörşör (surge protector) ile sönümlenememesi.
PLC/DCS analog giriş kartı kanal dirençleri ve varistörlerin fiziksel durumları incelenmelidir.
Giriş hatlarına hızlı tepki veren koaksiyel ve sinyal tipi aşırı gerilim koruyucular (surge protection devices) monte edilmelidir.
Pano İçi Sinyal Kablolarında Elektromanyetik Girişim (EMI) ve Sinyal Titremesi
Zayıf akım sinyal kablolarının 380V güç kablolarıyla aynı klemens kanalından ve yanyana döşenmesi.
Osiloskop ile analog sinyaldeki 50Hz şebeke frekansı parazit genliği ölçülmelidir.
Sinyal kabloları çift blendajlı (twisted pair shielded) kablolarla değiştirilmeli, güç kablolarından fiziksel olarak ayrılmalıdır.
UPS Çıkışındaki Kesintisiz Güç Kaynağı Dalgalanması Nedeniyle Enstrümanların Reset Atması
UPS akü grubunun ömrünü tamamlaması veya statik transfer anahtarı (STS) geçişlerinde gerilim çökmesi (brownout).
UPS çıkış gerilimi ve dalga formu (pure sine wave) osiloskop ile test edilmelidir.
UPS aküleri yenileriyle değiştirilmeli, kritik enstrümanlar online çift çevrim (double conversion) UPS üzerinden beslenmelidir.
Reklam & Pazarlama Fikir Havuzu
İşletmenizin marka değerini artıracak, fiziksel ve dijital reklam stratejileri.
Tasarım İlham Merkezi
Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri
Logo Tasarım Örnekleri
Enstrümantasyon Ve Kontrol Mühendisliği Logosunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Logo tasarım rehber kriterleri analiz ediliyor...
Bu Sektörde Başarıya Ulaşın
Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.
Bizimle İletişime Geçin
TÜRKİYE'NİN EN KAPSAMLI İŞ & İŞLETME VERİ MERKEZİ