Engelli Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri

Engelli bireyin mobilizasyon kısıtlılığı nedeniyle aynı pozisyonda uzun süre kalması, havalı yatak basınç ayarının yanlış yapılması ve yetersiz protein beslenmesi.

Braden risk değerlendirme skalası günlük olarak güncellenmeli, sakrum, topuklar ve sırt bölgeleri eritem (kızarıklık) yönünden kontrol edilmelidir.

Beslenme esnasında yatak başı açısının 30-45 derecenin altında tutulması veya bolus beslenme sonrasında erken yatırılması.

Beslenme pompası akış hızı, mide rezidü miktarı ve yatak başı açı derecesi açı ölçer ile kontrol edilmelidir.

Sterilizasyon protokollerine tam uyulmaması, el hijyeni ihlalleri veya yetersiz sıvı alımı.

İdrar rengi, bulanıklığı, koku durumu ve ateş takibi günlük olarak izlenmeli, idrar kültürü periyodik alınmalıdır.

Antiepileptik ilaçların saatinde verilmemesi, ani doz atlanması veya tetikleyici çevresel uyaranlar (yanıp sönen ışıklar).

İlaç yönetim sistemi (MAR - Medication Administration Record) kayıtları ve nöbet takip formları incelenmelidir.

Diyetisyen tarafından belirlenen kıvamlandırma (nectar, honey thick) talimatlarına uyulmaması ve bireyin uygunsuz yemek yemesi.

Yemek saatlerinde bakım personeli refakat durumu ve gıda kıvam testleri (IDDSI standartları) gözlemlenmelidir.

Düzenli pasif ROM egzersizlerinin yapılmaması ve doğru ortopedik pozisyonlama (splint/atel) cihazlarının kullanılmaması.

Gonyometre ile eklemlerin fleksiyon ve ekstansiyon açıları haftalık olarak ölçülmelidir.

Standart tip tekerlekli sandalyelerin bireyin anatomik ölçülerine (oturma derinliği, sırt yüksekliği) uygun olmaması.

Oturma analizi yapılarak pelvik tilt, simetri ve omurga eğrilikleri fizyoterapist tarafından değerlendirilmelidir.

Paralel bar veya askı sistemlerinin (body weight support) güvenlik kilitlerinin kontrol edilmemesi ve bireyin denge kaybı.

Yürüme robotu ve paralel bar emniyet kemerleri, fren sistemleri kullanılmadan önce test edilmelidir.

Havuz suyu klor, pH ve filtrasyon değerlerinin yasal limitlerin dışına çıkması, havuz öncesi duş protokolünün ihmal edilmesi.

Günlük serbest klor ve pH ölçümleri otomasyon sistemi ve manuel test kiti ile günde 3 kez yapılmalıdır.

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin duyusal oda ekipmanlarına (parlak ışık, yüksek ses, titreşim) maruz kalma süresinin uzun tutulması.

Bireyin duyusal profil (Sensory Profile) envanteri incelenerek seans süreleri gözlemlenmelidir.

Anksiyete, iletişim kuramama (früstrasyon) veya psikiyatrik bozuklukların alevlenmesi.

Davranış takip formları (ABC - Antecedent, Behavior, Consequence) doldurularak tetikleyiciler tespit edilmelidir.

Ortak yaşam alanlarında (yemekhane, atölye) bireyler arası kişisel alan ihlalleri ve dürtü kontrol bozuklukları.

Ortak alanlardaki kamera kayıtları ve bakım personeli refakat logları incelenmelidir.

Non-verbal (sözel olmayan) engelli bireylerin ağrı, açlık veya tuvalet ihtiyacını ifade edememesi.

Bireyin huzursuzluk anındaki vücut dili, yüzde solgunluk ve terleme bulguları bakım personeli tarafından taranmalıdır.

Zihinsel veya motor beceri kısıtı olan bireylerin kesici/delici aletler veya ahşap işleme makineleriyle çalışırken denetlenmemesi.

Atölye içindeki ekipmanların koruyucu kılıfları ve acil durdurma butonları kontrol edilmelidir.

Demans veya zihinsel yetersizliği olan bireylerin merkezin dış kapı güvenliğini aşarak dışarı çıkması.

Gece ve gündüz vardiyalarında kapı güvenlik kameraları ve elektronik geçiş sistemleri (turnike/şifre) denetlenmelidir.

Tekerlekli sandalye veya yatalak durumdaki bireylerin dikey tahliye (merdiven kullanımı) sırasında asansörlerin devre dışı kalması.

Acil durum eylem planı (yangın senaryoları) ve tahliye rampaları/sığınak alanları (safe refuge areas) denetlenmelidir.

Bireyin tuvalette düşmesi durumunda çektiği acil alarm ipinin kopmuş olması veya sinyalin resepsiyona düşmemesi.

Tuvalet içi acil durum ipleri çekilerek sesli ve ışıklı uyarı panolarının çalışıp çalışmadığı günlük test edilmelidir.

Mimari tasarım aşamasında 1:12 eğim kuralına uyulmaması ve kaygan zemin kaplaması seçilmesi.

Rampaların eğim açıları terazi/lazer ölçüm cihazıyla kontrol edilmeli, zemin sürtünme katsayısı test edilmelidir.

Sedye/Engelli asansörlerinin periyodik bakımının aksatılması veya elektrik kesintisinde UPS (kesintisiz güç) devreye girmemesi.

Asansör yıllık tescil muayeneleri, kurtarma operasyon talimatları ve jeneratör devreye girme süreleri kontrol edilmelidir.

Zihinsel ve bedensel engelli bireylerin oda sıcaklığındaki değişimi fark edip bildirememesi, termostatların arızalanması.

Yatak odalarındaki ortam sıcaklıkları (ideal 22-24°C) merkezi otomasyon sistemi ile takip edilmelidir.

Mutlaktan servise geçiş aşamasında porsiyon etiketleme sisteminin olmaması ve dağıtım personelinin hata yapması.

Yemek tepsileri üzerindeki diyet renk kodları ve isim kartları dağıtım öncesi kontrol edilmelidir.

Pişirilen yemeklerin servis saatine kadar uygun sıcaklıkta (63°C üstü veya 4°C altı) saklanmaması.

Benmari ve soğuk dolap içi sıcaklıkları HACCP log defterine saatlik kaydedilmelidir.

Bireylerin kendi kendine yemek yiyememesi ve bakım personelinin besleme seanslarında yeterli zaman ayıramaması.

Bireylerin haftalık vücut ağırlığı takibi (tartı) yapılarak antropometrik ölçüm formları işlenmelidir.

Gluten, fıstık veya süt alerjisi olan bireylerin yemeklerinin aynı mutfak ekipmanlarıyla hazırlanması.

Mutfak hazırlık alanlarında alerjen gıda ayrım alanları ve kesme tahtası renk kodları denetlenmelidir.

Yatağa bağımlı veya bilişsel kısıtı olan bireylerin susuzluk hissini iletememesi ve su teklif edilmemesi.

Günlük sıvı alım-çıkım (input-output) formları hemşireler tarafından eksiksiz doldurulmalıdır.

Kilitli ilaç dolaplarının anahtarının yetkisiz kişilerde bulunması veya reçete edilen ile uygulanan doz arasında uyumsuzluk olması.

İlaç teslim defteri (narkotik defteri) ile fiziki stok miktarları her vardiya değişiminde sayılmalıdır.

İlaç buzdolabının kapısının açık kalması veya termostat ayarının bozulmasıyla donma derecesine düşmesi (+2°C ila +8°C dışı).

Buzdolabı içi max/min dijital termometre dereceleri günlük olarak kontrol edilmelidir.

Hemşirelerin yoğun vardiya temposunda manuel ilaç hazırlaması (unit-dose sisteminin olmaması) ve dikkat dağınıklığı.

Olay bildirim formları ve ilaç hata oranları kalite komitesi tarafından analiz edilmelidir.

Bakım personelinin enfekte eldiven, enjektör ve bandajları siyah poşete atması (bilinçsizlik).

Kat kat çöp kovalarındaki poşet renkleri (kırmızı tıbbi atık, mavi/siyah evsel) denetlenmelidir.

Minimum stok seviyelerinin (reorder point) takip edilmemesi ve tedarik zincirinde gecikme yaşanması.

Depo envanter listesindeki kritik sarf malzemelerinin stok miktarları haftalık sayılmalıdır.

Ağır fiziksel bakım yükü, düşük ücret politikası ve psikolojik olarak yıpratıcı çalışma koşulları.

Personel devir hızları (turnover rate) ve insan kaynakları çıkış mülakatları analiz edilmelidir.

Transfer esnasında (yataktan sandalyeye) yanlış ergonomik duruş sergilenmesi ve ekipman kullanılmaması.

Personel transfer esnasındaki bel bükme ve kaldırma hareketleri iş güvenliği uzmanınca gözlemlenmelidir.

Gece vardiyası çalışan sayısının yetersiz olması ve uzun kesintisiz çalışma saatleri.

Gece devriye saatleri ve koridor kamera kayıtları habersiz denetimlerle kontrol edilmelidir.

İşe alım sürecinde engelli psikolojisi ve hak temelli bakım yaklaşımı konusunda oryantasyon eğitimlerinin verilmemesi.

Bireylere yönelik kullanılan kaba hitaplar veya iletişim şikayetleri kayıtları incelenmelidir.

Kullanılmış insülin/kan alma iğnelerinin kutuya atılırken kapaklarının kapatılmaya çalışılması veya uygun atık kutusu kullanılmaması.

Yaralanma raporları ve tıbbi atık kutusu konumları (her odada olup olmadığı) denetlenmelidir.