Çeltik Ve Pirinç İşleme

Yüksek nemli ham çeltiğin kurutulması sırasında hava sıcaklığının ani yüksek verilmesi veya kurutma sonrasında ani soğutma uygulanması nedeniyle tane içinde gerilme oluşması ve prinç kırılması.

Kurutma çıkış numuneleri alınarak boyuna ve enine kırık taneler (çlak) mikroskop altında incelenir; kurutma havası sıcaklık logları kontrol edilir.

Siloya yüksek sıcaklıkta ve dengesiz nemle konulan çeltikte iç havalandırmanın yetersiz kalması sonucu dış çeperlerde yoğuşma ve küflenme.

Silo içi kablo sensörleri ile sıcaklık ve nem profilleri taranır; numune problarıyla dip ve yan kısımlardaki nem oranları ölçülür.

Hasat esnasında biçerdöver tablasının yere çok yakın tutulması veya tarladaki yabancı ot yoğunluğunun yüksek olması nedeniyle çeltik içine taş, kesek ve çeltik yabancısı (örneğin darı) karışması.

Ön temizleme elek girişinde numune alınarak yabancı madde yüzdesi tartılır ve elek üstü analizi yapılır.

Soyucu lastik silindirlerin dönme hızları arasındaki farkın (differansiyel hız) bozulması veya silindirlerin farklı sertlikte (Shore A) seçilmesi.

Soyma çıkışındaki kepekli pirinç numunelerinde soyulmamış çeltik tanesi oranı (kavuzlu tane) ve silindirlerin çap ve yüzey profilleri kontrol edilir.

Kavuz emiş fanı hava debisinin ve aspirasyon ayar klapelerinin yanlış ayarlanması sonucu hafif kavuzlarla birlikte sağlıklı pirinç tanelerinin de havaya kapılması.

Kavuz toplama siklonu altındaki atık malzeme içinde sağlam ve kırık pirinç tanesi varlığı elle ve elekle kontrol edilir.

Eğim açısının veya makine salınım frekansının çeltik tanesinin boy ve yoğunluk özelliklerine uygun ayarlanmamış olması.

Makine gözlerinden (tabakalarından) alınan ara ürün numunelerinde çeltik ve kepekli pirinç oranları laboratuvar tipi ayırıcı ile test edilir.

Aşındırıcı taşların (Emery Stone) körelmesi, bıçak baskı ağırlıklarının aşırı sıkılması veya kepek emiş sisteminin tıkalı olması.

Beyazlatma çıkışındaki pirinç ürününde kırık oranı (kırık pirinç yüzdesi) ve un miktarı elek yardımıyla ölçülür.

Poliüretan merdaneler üzerinden püskürtülen su miktarının debi kontrolünün bozulması ve pirinç tanelerinin lokal olarak aşırı ıslanması.

Parlatma makinesi çıkışındaki pirinçlerin nem ve sıcaklık değerleri ile yüzey parlaklık homojenliği incelenir.

Kullanılan elek delik çaplarının pirinç kalınlığına uygun olmaması veya nişasta artığı ve tozların elek tellerini tıkaması.

Elek altı ve elek üstü ürün akış oranları tartılarak elek verimliliği ve tıkanıklık oranları saptanır.

Kamera camlarının tozlanması, arka plan (background) plakalarının kirlenmesi veya LED aydınlatma şiddetinin zamanla düşmesi.

Test modunda standart kontrol kartları kullanılarak optik kameraların ve püskürtme (ejector) valflerinin tepki süresi test edilir.

Hava hattındaki yağ ve nem tutucu filtrelerin (air dryer/filter) görevini yapmaması sonucu valf bobinlerinin içine su ve yağ kaçması.

Redd (reject) akışı içindeki sağlam pirinç oranı numune alınarak sayılır; valf test menüsünden ses ve hava çıkışları dinlenir.

Çok kafalı terazi (multihead weigher) kefelerinin üzerindeki pirinç tozlarının yük hücrelerinde (loadcell) darbe ve ağırlık yanlılığı yaratması.

Kontrol terazisi ile paketlenen torbaların gramajları periyodik olarak tartılır; sapma grafikleri incelenir.

Depolama alanları ve paketleme ünitelerinde hijyen eksikliği, ambalaj sızdırmazlığı sorunları veya hammadde depolarında yumurta kalıntılarının bulunması.

Depo ve makine hatlarında feromon tuzakları kontrol edilir; depolanan torbalarda canlı böcek/larva araması yapılır.

Taşıma fanı devrinin çok yüksek olması veya ürünün dirsek noktalarında boru çeperlerine çok yüksek hızla çarpması.

Pnömatik hat dirsekleri ve cyclone giriş açrıları aşınma yönünden kontrol edilir; nihai üründeki toz oranı ölçülür.

Hasat öncesi ani yağışlar veya kurutma aşamasında tane içi nişasta yapısının (amiloz/amilopektin dengesi) termal olarak bozulması.

Laboratuvarda pişirme testi (cooking test) uygulanarak pirincin uzama katsayısı, diri kalma durumu ve nişasta kaybı (suda bulanıklık) ölçülür.

Laboratuvar tipi numune soyma ve beyazlatma makinelerinin bıçak ve taş ayarlarının fabrika ana hattı ile standart olmaması.

Numune öğütme cihazı kalibrasyonu referans numunelerle yapılır; çıkan tam pirinç ve kırık pirinç gramajları hassas terazide karşılaştırılır.

Direkt ısıtmalı kurutma fırınlarında kullanılan pirinç kavuzu veya kömür yakma brülörlerinin eşanjör sisteminde delinme olması, yanık gazların çeltik tanelerine nüfuz etmesi.

Kurutma silosu çıkışındaki çeltik numuneleri koku testine tabi tutulur; brülör baca gazı analizörleri ile yanma verimi kontrol edilir.

Yüksek nemli çeltiğin silo konik çelik ceperlerine yapışması ve dikey akışın kesilerek silo içinde boşluk (ratholing) oluşturması.

Silo tahliye kapakları açıldığında ürün akışının kesilmesi ve seviye sensörlerinin hatalı sinyal vermesi gözlemlenir.

Çeltik içindeki yabancı uzun sap ve otların besleme klepesi arasına sıkışarak vals üzerine giden hammadde perde kalınlığını bozması.

Soyma makinesi akım (amper) saatleri izlenerek dalgalanmalar tespit edilir; besleme haznesi gözle kontrol edilir.

Siklon gövde saclarında abrazif kavuz hareketinden ötürü aşınma delikleri oluşması veya siklon alt hava kilitli klepesinin (rotary valve) arızalanması.

Siklon egzoz bacasından dışarıya uçuşan kabuk parçacıkları gözlemlenir; hava kilitli klepenin sızdırmazlığı kontrol edilir.

Trieur silindiri (cep sacı) gözenek çaplarının çeltik ve kırık pirinç boyutlarına göre yanlış seçilmesi veya devir hızının uyumsuz olması.

Trieur üstü ve altı çıkan ürünler laboratuvar eleklerinde kontrol edilerek ayırma verimliliği yüzde olarak hesaplanır.

Tablo hareketini sağlayan eksantrik mil yataklarının (rulmanların) aşınması veya denge ağırlıklarının (kontrver ağırlık) gevşemesi.

Makine gövdesindeki salınım genliği ve akustik ses seviyesi titreşim ölçüm cihazı ile analiz edilir.

Beyazlatma esnasında tanelerin elmas taş ile elek teli arasına sıkışması, sert yabancı cisim (taş/metal) girmesi veya elek kalitesinin düşük olması.

Beyazlatma atık kepeği içinde metal veya pirinç tanesi parçaları aranır; elek sepeti gözle incelenir.

Kullanılan şebeke suyundaki kireç ve tortuların püskürtme memelerini (nozul) tıkaması ve pirincin bir kısmının kuru, bir kısmının aşırı ıslak kalması.

Parlatma haznesindeki sprey memelerinin debi testleri yapılır; püskürtme fan açıları incelenir.

Plansifter askı çubuklarının esnemesi, ahşap/metal kasa contalarının deforme olması veya presleme mandallarının gevşemesi.

Çalışma sırasında kasa birleşim yerlerine el ile kontrol yapılır veya un/pirinç tozu birikintileri gözlemlenir.

Tesis içindeki bağıl nem oranının yüksek olması ve optik kabin içi sıcaklık dengesinin bozulmasıyla kamera camlarında yoğuşma oluşması.

Optik kabin iç sıcaklığı ile dış ortam sıcaklığı kıyaslanır; kamera ekranında bulanıklık uyarıları kontrol edilir.

Titreşim motoru frekans invertörünün arızalanması veya oluk yüzeyindeki statik elektrik/toz birikimi nedeniyle pirinç akış hızının düşmesi.

Titreşim tepsisi üzerindeki ürün akış hızı ve tabaka kalınlığı kamera besleme alanından izlenir.

Çene sıcaklığının yanlış ayarlanması, yapıştırma teflon bandının yıpranması veya ambalaj naylonunun iç katman kalınlık tolerans dışı olması.

Paketlenen torbaların yapıştırma dikişleri çekme testine tabi tutulur; teflon bantlar gözle incelenir.

Kullanılan streç film gerdirme (pre-stretch) oranının yanlış ayarlanması veya çuvalların kaydırmaz bant (hot-melt) kullanılmadan istiflenmesi.

Palet sarsıntı testleri yapılır; streçleme gerginliği ve çuval aralarındaki sürtünme katsayısı incelenir.

Asansör tahrik tamburunun (kasnak) kaplamasının aşınması, gerdirme civatalarının gevşemesi veya kovalara aşırı ürün yüklenmesi.

Asansör hız sensörleri (tachometer) kontrol edilir; alt ve üst kapaklar açılarak kova cıvataları ile kayış tansiyonu incelenir.

Farklı çeltik çeşitlerinin (örn. Baldo, Luna, Osmancık) depolama veya taşıma hatlarında birbirine karışması ve laboratuvar numune alımında temsil kabiliyetinin düşük olması.

Spektrofotometrik veya görsel tanecik boy-en oran analizi ile numuneler test edilir.

Laboratuvar nem tayin cihazının optik veya direnç sensörlerinin fabrika ortamındaki sıcaklık ve tozdan etkilenerek kalibrasyonunu yitirmesi.

Etüv yöntemi (kurutma fırını referans testi) ile laboratuvar nem ölçüm cihazı sonuçları karşılaştırılır.

Kepek ve un tozlarının nemle birleşerek aspirasyon borularının dirseklerinde birikmesi ve statik basıncın düşmesi.

Aspirasyon hatlarının emiş ağızlarındaki anemometre hız ölçümleri yapılır; boru iç yüzeyleri endoskopik olarak incelenir.

Kavuzun içinde bulunan yüksek orandaki silika (SiO2) bileşenlerinin kazan yanma sıcaklığında ergiyerek ızgara boruları üzerinde camlaşması (cüruflanma).

Kazan baca sıcaklıkları ve buhar basınç grafikleri izlenir; ızgara temizliği görsel olarak kontrol edilir.