Çelik Sanayii Ve Metalurji

Yüksek oksijen üfleme basıncı, cüruftaki aşırı serbest FeO oranları ve yetersiz magnezya (MgO) doygunluğu nedeniyle refrakter tuğlaların lokal erozyona uğraması.

Lazer astar kalınlığı ölçüm cihazı (Lining Laser) ile konverter profili taranır; cüruf analizleri ve tuğla aşınma haritaları incelenir.

Elektrot ark radyasyonunun ocağın belirli bölgelerine (delta çemberi veya su soğutmalı panellere) yoğunlaşması ve su debisinin yetersiz kalması.

Su soğutmalı panel çıkış suyu sıcaklık sensörleri ve debimetre verileri anlık olarak izlenir; termal kamera ile panel yüzey sıcaklıkları kontrol edilir.

Pota cürufunun yüksek FeO ve MnO içermesi nedeniyle, çeliği deokside etmek için atılan alüminyum tellerinin çeliğe karışmadan cüruf tarafından okside edilmesi.

Potalı fırına alma öncesi cüruf kalınlığı ve cüruf rengi/kompozisyonu spektrometre ile kontrol edilir; alüminyum ilavesi sonrası serbest oksijen ölçümü yapılır.

Vakum derecesi düşerken sıvı çelikteki çözünmüş karbon ve oksijenin ani reaksiyona girerek (CO gazı çıkışı) sıvı seviyesini hızla yükseltmesi.

Vakum odası basınç düşüş eğrileri (bar grafikleri) ve çelik sıcaklık ölçümleri takip edilir; pota serbest yüksekliği (freeboard) denetlenir.

Kalıp salınım Frekansı ile döküm hızının uyumsuz olması (negatif şerit süresinin hatalı seçilmesi) ve kalıp tozunun (mould powder) viskozite dengesinin bozulması.

Kurşun kalıp testleri ve dökülen kütük/slab yüzey kalitesi incelenir; salınım strok boyu ve frekans verileri SCADA sisteminden raporlanır.

Oksijen kesme üfleçlerinin (torch) uçlarının aşınması, gaz basınçlarının dengesiz olması ve ikincil soğutma suyunun homojen dağılmaması.

Kesim makinesi üfleç memeleri sökülerek gözle ve mastarla kontrol edilir; ikincil soğutma nozulları debi testine tabi tutulur.

Kızak borularının su soğutmalı olması nedeniyle kütüğün boruya temas eden alt yüzeylerinin diğer bölgelere göre daha soğuk kalması.

Tav fırını çıkışında termal kamera ile kütük boyuna sıcaklık profili alınır; sıcaklık farkları (delta T) milimetrik olarak haritalandırılır.

Merdane yataklarında (chock) aşırı boşluk oluşması, silindir eksenlerinin kaçık bağlanması veya hadde standı kilit somunlarının gevşemesi.

Hadde önü lazer çap ölçüm cihazları (laser gauge) verileri takip edilir; merdane boşlukları komparatör saatleri ile ölçülür.

Haddeleme yağlama emülsiyonunun yağ oranının düşük, sıcaklığının yüksek olması veya iş merdaneleri üzerindeki soğutma sprey memelerinin tıkanmasıyla lokal aşırı ısınma meydana gelmesi.

Emülsiyon tankı yağ oranı (Brix değeri), sıcaklığı ve pH seviyesi laboratuvar testleriyle kontrol edilir; sprey memelerinin püskürtme açıları gözlemlenir.

Sıkı sarılmış sac ruloların tavlama esnasında yüksek sıcaklık ve basınç altında katmanlar arasında difüzyon yaparak birbirine kaynaması.

Tavlama fırını ısıtma eğrileri (ramp-up rate) ve koruyucu gaz (hidrojen/azot) saflık dereceleri incelenir.

Galvaniz havuzundaki çinko eriyiğinin içinde askıda kalan demir-çinko intermetalik bileşiklerinin (dross) şerit yüzeyine yapışması.

Hava bıçağı (air knife) çıkışındaki sac yüzeyi stroboskopik kameralarla taranır; dross kalıntılarının boyutu ve sıklığı raporlanır.

Asitle temizleme (pickling) havuzlarındaki yetersiz yağ alma veya elektrolit banyosundaki akım yoğunluğu düzensizlikleri nedeniyle kaplanmamış mikro noktasal alanlar kalması.

Pinhole dedektörü (yüksek voltaj test cihazı) ile şerit üzerindeki delikler ve kaplama kusurları elektriksel olarak taranır.

İkincil metalurji aşamasında cüruf sızması veya yetersiz argon arıtma (bubbling) süresi nedeniyle çelik içinde sert alümina inklüzyonlarının kalması.

Numune kesilerek optik mikroskop ve SEM-EDS (Enerji Dağılımlı X-Işını Spektrometrisi) ile inklüzyon boyutu ve cinsi analiz edilir.

Kaynak ısıl döngüsü sırasında (500-800°C aralığında) tane sınırları boyunca krom karbür (Cr23C6) çökelmesi ve tane sınırlarında krom fakirleşmesi oluşması.

Huey Testi veya Straub Testi (ASTM A262 standartlarına göre) uygulanarak taneler arası korozyon hassasiyeti laboratuvarda test edilir.

Astar kumunun (kuvarsit) sıkıştırma (vibrasyon) kalitesinin düşük olması, sinterleme rejiminin hatalı yürütülmesi veya hızlı termal şoklar.

Astar kalınlığı ultrasonik kalınlık ölçer ile kontrol edilir; astar toprak kaçağı izleme röleleri ve alarm logları incelenir.

Tundish çalışma astarının kurutulma süresinin yetersiz olması ve döküm öncesi çelik isabetinde ani termal şok yaşanması.

Tundish ön ısıtma brülörlerinin alev boyu, sıcaklık logları ve astar nem oranları kurutma sonrasında termokupl ile doğrulanır.

Tedarik edilen karışık hurda (A3/A4) içinde kapalı basınç tüpleri, hidrolik silindirler veya mühimmat kalıntılarının bulunması.

Hurda vinçlerinde radyoaktivite ve metalik yoğunluk tarama dedektörleri çalıştırılır; hurda sahası optik ve manyetik ön elemeden geçirilir.

Oto hurdası ve hurda demir oranındaki artış nedeniyle çelik banyosuna Cu, Sn, Cr, Ni, Zn gibi artık elementlerin (tramp elements) girmesi.

Ergitme sonrası spektrometre analizi ile bakır (Cu) ve kalay (Sn) oranları takip edilir.

Servo valflerde hidrolik yağ kirliliği (partikül birikmesi) veya akümülatörlerin azot gazı ön basıncının azalması.

Hidrolik yağ numuneleri alınarak ISO 4406 standardına göre partikül sayımı yapılır; akümülatör basınçları manometre ile kontrol edilir.

Sıcak çelik şeridin kesim hızı ile makas bıçağı dönme hızının senkronize (çevresel hız uyumu) olmaması veya bıçak kalitesinin (HSS / sert metal) yanlış seçilmesi.

Makas senkronizasyon kodlayıcıları (encoder) ve PLC hareket eğrileri osiloskop ile kontrol edilir; kesilen kütük uçları incelenir.

Blast furnace gazındaki toz oranının ani artmasıyla venturi boğazındaki su nozullarının tıkanması ve gaz temizleme veriminin düşmesi.

Venturi yıkayıcı önü ve arkası diferansiyel basınç (delta P) sensörleri izlenir; toz tutma çamur yoğunluğu ölçülür.

Regülatör istasyonlarında donma (Joule-Thomson etkisi) oluşması veya filtrelerin partiküllerle tıkanması sonucu debi düşüşü yaşanması.

Gaz regülatör çıkış basınç grafikleri SCADA üzerinden incelenir; hat içi ısıtıcıların (heater) sıcaklıkları kontrol edilir.

Baca gazı sıcaklığının çiy noktasının altına düşmesi (asit yoğuşması) nedeniyle torbaların üzerinde nemli demir oksit çamuru birikmesi ve filtrelerin tıkanması.

Torba filtre giriş gazı sıcaklıkları ve baca gazı nem sensörleri takip edilir; basınç farkı (delta P) değerleri gözlenir.

Çelikhane cürufunun içeriğindeki serbest kalsiyum oksitin (f-CaO) atmosferik nem ile reaksiyona girerek kalsiyum hidroksite dönüşmesi ve cüruf yığınlarında patlama/şişme yapması.

Cüruf sahasındaki yığınların hacimsel değişimleri, yaşlanma (aging) süreleri ve serbest CaO kimyasal analiz oranları takip edilir.

Çelik kalitesine ait fiziksel parametrelerin (özgül ısı, termal iletkenlik, viskozite) model veritabanına yanlış girilmesi veya pirometre okuma hataları.

Model simülasyon çıktıları ile gerçek saha ölçümleri (sıcaklık, hız, kuvvet) karşılaştırılarak kalibrasyon katsayıları incelenir.

Inverter (sürücü) kartlarında yazılım parametre uyuşmazlığı veya enkoder kablolarında elektromanyetik gürültü (EMC) paraziti oluşması.

Sürücü hata kayıtları (fault logs) ve enkoder sinyal grafikleri osiloskop ile incelenir; motor akımları izlenir.

Aşırı tonajlı sıvı çelik kepçelerinin taşınması sırasında dişli yüzeylerine binen dinamik şok yükleri ve yağlama yağı viskozitesinin düşmesi.

Dişli kutusu yağı numuneleri alınarak demir ve aşınma metalleri (Fe, Cu, Cr) spektrometrik yağ analizine tabi tutulur; endoskopi ile diş yüzeyleri incelenir.

Kanca hidrolik valf bloklarında sızıntı, hidrolik hortumların radyan ısıdan dolayı deforme olması veya pompa debisinin yetersiz kalması.

Vinç kancası yük altındayken hidrolik silindir kilit valfleri ve basınç düşüş testleri (leakage test) yapılır.

Ultrasonik test (UT) probu ile levha yüzeyi arasındaki temasın zayıf olması veya kalibrasyon referans bloklarının yanlış seçilmesi.

Otomatik UT köprüsü üzerindeki su püskürtme nozulları ve osilatörler kontrol edilir; standart referans kalibrasyon blokları ile test doğrulanır.

Yüzeydeki tufal (scale) tabakasının tamamen temizlenmemiş olması veya manyetik akı yoğunluğunun yetersiz kalması.

Flok testleri ve manyetik alan şiddeti (Gaussmetre) ölçümleri yapılır; numune yüzey hazırlığı incelenir.

Yüksek sıcaklık döngüleri ve mekanik genleşmeler nedeniyle fırın silika tuğla derzlerinde açılma olması ve ham gazın yanma odasına sızması.

Kok fırını batarya duvarları pirometre ile taranır; baca gazı O2 ve CO oranları sürekli gaz analiz sistemleriyle takip edilir.

Söndürme suyu musluklarının tıkanması ve ahşap/beton baca tutucu lamellerinin (baffle) aşınarak işlevini yitirmesi.

Söndürme kulesi çıkışındaki su damlacıkları ve partikül emisyon ölçümleri çevre laboratuvarı raporlarıyla kontrol edilir.

Yüksek frekanslı kaynak akımının aşırı yüksek verilmesi veya squeeze (sıkıştırma) merdanelerinin basıncının yetersiz kalarak çeliği yakması (overheating).

Kaynaklı boru dikişine girdi testi olarak nital dağlama ve optik mikroskop incelemesi yapılır; burr (çapak) yapısı kontrol edilir.

Mandrel çubuğunun yüzey kalitesinin bozulması, yağlama grafitinin homojen püskürtülememesi veya çubuk sıcaklığının aşırı yüksek olması.

Mandrel çubukları tezgah çıkışında görsel ve optik olarak incelenir; grafit püskürtme nozullarının debisi kontrol edilir.