TÜRKİYE'NİN EN KAPSAMLI İŞ & İŞLETME VERİ MERKEZİ
Bobinaj Ve Elektrik Motorları Onarımı
Başlangıç Rehberi
Bu Sektör Nedir?
Bobinaj ve elektrik motorları onarımı sektörü, endüstriyel üretimden evsel cihazlara kadar geniş bir yelpazede elektromekanik sistemlerin sürekliliğini sağlayan kritik bir hizmet alanıdır. Motorların verimliliğini artırmak, arızaları gidermek ve ömürlerini uzatmak temel odak noktasıdır. Sektör, yüksek teknik bilgi ve hassas işçilik gerektiren mühendislik tabanlı bir zanaat disiplinidir. Enerji tasarrufu ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda, modern sanayinin vazgeçilmez bir destek kolu olarak faaliyet gösterir.
Kimler İçin Uygun?
Başlıca hedef kitle, elektrik motorlarının yoğun kullanıldığı imalat sanayii tesisleri, tekstil fabrikaları ve gıda işleme tesisleridir. Bunun yanı sıra, tarımsal sulama sistemlerine sahip çiftçiler ve kooperatifler önemli bir müşteri grubunu oluşturur. İnşaat sektöründeki vinç ve asansör firmaları, teknik servis gereksinimi duyan ana paydaşlardandır. Kamu kurumları, belediyeler ve su idareleri, pompa istasyonlarının bakımı için düzenli hizmet alımı yapmaktadır. Ayrıca, beyaz eşya ve küçük ev aletleri servisleri ile bireysel kullanıcılar da pazarın perakende segmentini temsil eder.
İş Modeli Nasıl Çalışır?
İş modeli, motor sarımı, rulman değişimi, mekanik revizyon ve kestirimci bakım hizmetleri üzerinden gelir elde etmeye dayanır. Değer önerisi, yeni motor maliyetine kıyasla onarımın ekonomik avantajı ve sistem duruş sürelerinin minimize edilmesidir. Ana faaliyetler arasında motor arıza tespiti, izolasyon testleri, dinamik balans ayarı ve yerinde servis hizmetleri yer alır. Gelir akışları, parça satışı, işçilik ücretleri ve yıllık bakım sözleşmeleri ile çeşitlendirilir. Müşteri sadakati, hızlı müdahale kapasitesi ve onarılan cihazlara verilen garanti süreleri ile sağlanır.
Fiziksel Alan İhtiyaçları
Atölye alanı, ağır motorların taşınması için vinç sistemlerine ve geniş giriş kapılarına sahip olmalıdır. Minimum 100-150 metrekarelik bir alan, bobinaj tezgahları, fırınlama üniteleri ve test ekipmanlarının yerleşimi için gereklidir. Konum olarak sanayi siteleri veya lojistik erişimi kolay ana arterler tercih edilmelidir. Zemin, ağır yükleri taşıyabilecek betonarme yapıda ve yağ/kimyasal sızıntılarına dayanıklı olmalıdır. Havalandırma ve toz emme sistemleri, çalışma ortamı güvenliği için kritik öneme sahiptir. Ayrıca, parçaların depolanması için düzenli bir stok alanı ve idari ofis bölümü bulunmalıdır.
Personel İhtiyaçları
İşletmede en az bir kıdemli bobinaj ustası, teknik süreçlerin yönetimi ve kalite kontrolü için temel personeldir. Motorların söküm, montaj ve mekanik aksam onarımı için deneyimli bir mekanik teknisyeni gereklidir. Elektrik ve elektronik arıza teşhisi yapabilecek, ölçüm cihazlarına hakim bir teknik personel kadroya dahil edilmelidir. İşletme ölçeğine göre, müşteri ilişkileri ve lojistik süreçleri yöneten bir idari personel verimliliği artırır. Tüm personelin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sertifikalarına sahip olması, sektörün yüksek riskli çalışma koşulları gereği zorunludur.
Başlangıç İpuçları
Ekipman Envanteri
Başlangıçta yüksek maliyetli yeni makineler yerine, ikinci el ancak bakımlı balans cihazları ve fırınlar ile sermayenizi koruyun.
Bobinaj Veri Arşivi
Onardığınız her motorun sarım verilerini (tur sayısı, tel çapı, bağlantı tipi) dijital bir veritabanında tutarak gelecekteki işleri hızlandırın.
İzolasyon Testleri
Müşteri memnuniyeti için motorları teslim etmeden önce mutlaka megger ile izolasyon direnci testi yapın ve raporlayın.
Soğutma Sistemi Kontrolü
Motor onarımında sadece sargılara değil, fan ve soğutma kanallarının temizliğine de odaklanarak motorun ömrünü uzatın.
Stok Yönetimi
En sık kullanılan tel çaplarını ve yalıtım malzemelerini (presbant, vernik) toplu alarak maliyet avantajı sağlayın.
Teknik Dokümantasyon
Üretici kataloglarını ve motor etiket değerlerini okuma konusunda uzmanlaşın; yanlış sarım motorun verimini %20 düşürebilir.
İş Güvenliği
Bobinaj atölyelerinde kimyasal vernik buharı ve metal tozları yoğundur; mutlaka profesyonel havalandırma sistemi kurun.
Garanti Politikası
Yaptığınız işe güveninizi göstermek için onarım sonrası 6 aylık işçilik garantisi vererek müşteri sadakati oluşturun.
Endüstriyel Ağ
Bölgenizdeki fabrikaların bakım müdürleri ile doğrudan iletişime geçerek acil durum onarım partneri olun.
Vernikleme Süreci
Sargıların uzun ömürlü olması için daldırma veya vakumlu vernikleme yöntemlerini kullanarak hava boşluklarını minimize edin.
Test Standı Kurulumu
Motoru müşteriye teslim etmeden önce yüksüz akım ve vibrasyon testi yapabileceğiniz basit bir test düzeneği oluşturun.
Rulman Seçimi
Motor onarımında sadece sargı değil, rulman kalitesi de kritiktir; her zaman yüksek devirli ve kaliteli rulman markalarını tercih edin.
Dijital Pazarlama
Google Haritalar'da işletmenizi 'acil motor tamiri' anahtar kelimesiyle optimize ederek yerel müşteriye ulaşın.
Atık Yönetimi
Kullanılmış vernik ve atık yağları çevre mevzuatına uygun şekilde bertaraf ederek yasal risklerden kaçının.
Sürekli Eğitim
Yeni nesil sürücülü (VFD) motorların onarımı ve parametre ayarları konusunda kendinizi güncel tutun.
Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi
Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.
Mekanik Onarım ve Montaj
Elektrik Motorlarında İndüksiyon Cihazı ile Rulman Isıtma ve Montaj Toleransları
Rulmanların şafta (mile) montajı sırasında lokal aşırı ısınmayı ve malzeme yapısının bozulmasını önlemek için pürmüz veya yağ banyosu yerine mutlaka indüksiyonlu rulman ısıtıcı kullanılmalıdır. Rulman iç bileziği maksimum 110°C sıcaklığa kadar ısıtılmalıdır; bu sıcaklığın aşılması rulman çeliğinin sertliğini kaybetmesine ve erken rulman arızasına yol açar. Isıtma işlemi sırasında sıcaklık kontrolü manyetik prob ile rulman iç bileziğinden yapılmalıdır. Isınan rulman, şaft üzerindeki yatak oturan boyuna (journal) eksenel olarak tek hamlede, boşluksuz şekilde oturtulmalı ve soğuyana kadar hafif eksenel baskı altında tutulmalıdır. Montaj öncesinde şaft mikrometre ile ölçülmeli, rulman toleranslarının (genellikle m5, k5 veya j6) uygunluğu doğrulanmalıdır.
Elektrik Motoru Onarım Karar Destek Aracı
Motorun durumu, yaşı ve arıza tipine göre onarım, yeniden sarım veya değişim önerileri sunar.
Hesaplanan Sonuçlar
Bobinaj Atölyesi İş Kapasitesi
Personel ve çalışma saatlerine göre günlük motor onarım kapasitesini hesaplar.
| Kaynak Anahtarı | Kaynak Adı | Miktar/Adet | Kapasite Modu | İşlem Süresi (Dk) | Birim Kapasite (Adet/Sa) | Throughput Kısıtı mı? |
|---|
Hesaplanan Sonuçlar
Manyetik Sac Şerit Kesim Optimizasyonu
Manyetik sac şeritlerinin minimum fire ile kesim planını oluşturur.
Hesaplanan Sonuçlar
İzolasyon Verniği İhtiyaç Hesaplayıcı
Motor sargılarının kaplanması için gerekli vernik miktarını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Motor Revizyonu Parça Listesi
Revizyon için gerekli parça sayısını ve fire oranını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Motor Onarım Atölyesi Kapasite Planlayıcı
Atölye alanına göre aynı anda güvenli şekilde çalışabilecek motor sayısını hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Motor Etiketi Baskı DPI Hesaplayıcı
Motor bilgi etiketleri ve uyarı etiketleri için uygun baskı çözünürlüğünü hesaplar.
Hesaplanan Sonuçlar
Standart Operasyonel İş Akışları
Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.
Kabul ve İlk Muayene
Atölyeye gelen motorun künye bilgileri kaydedilir. Milin elle dönüşü, dış gövde hasarları ve klemens kutusu kontrol edilir. Megger cihazı ile gövdeye kaçak (izolasyon direnci) testi yapılır.
Motorun Sökülmesi ve Bobin Temizliği
Kapaklar, fan ve rotor gövdeden ayrılır. Hasarlı bobinlerin şeması (adım, sipir sayısı, tel çapı) çıkarılır. Bobinler ısıtılarak veya kesilerek statordan sökülür, stator olukları tamamen temizlenir.
Yalıtım ve Yeni Bobinlerin Sarılması
Stator oluklarına uygun mikonit veya presbant yalıtım malzemeleri yerleştirilir. Çıkartılan şemaya uygun olarak, bobin sarım makinesinde emaye bakır tel ile yeni bobin grupları sarılır.
Bobinlerin Oluklara Yerleştirilmesi ve Bağlantı
Sarılmış bobinler stator oluklarına dikkatlice yerleştirilir ve oluk ağızları sürgülerle kapatılır. Bobin gruplarının seri/paralel veya yıldız/üçgen bağlantıları lehimlenerek veya kaynak yapılarak tamamlanır, makaronla yalıtılır.
Vernikleme ve Fırınlama (Kurutma)
Stator, izolasyon verniğine daldırılır veya üzerine vernik dökülür. Verniğin fazlası süzüldükten sonra stator, verniğin sertleşmesi ve nemin atılması için kurutma fırınında (yaklaşık 120-130°C) fırınlanır.
Montaj, Mekanik Bakım ve Son Testler
Rulmanlar kontrol edilir, gerekirse yenileriyle değiştirilir. Motor dikkatlice monte edilir. Boşta çalıştırma testi yapılarak akım değerleri, gürültü, titreşim ve ısınma durumları kontrol edilip teslimata hazır hale getirilir.
Rotor Dinamik Balans Ayarı
Motor milinin ve rotorunun yüksek devirlerde titreşim yapmasını önlemek amacıyla balans makinesine bağlanarak dinamik balans testinin yapılması ve gerekirse ağırlık eklenerek veya talaş kaldırılarak balanssızlığın giderilmesi.
Atölye İSG ve Kişisel Koruyucu Donanım Hazırlığı
Mesai başlangıcında yüksek gerilim test cihazları, fırınlar ve solvent bazlı verniklerin bulunduğu alanlarda havalandırma sistemlerinin çalıştırılması, yalıtkan paspasların kontrolü ve İSG kurallarına uygun koruyucu ekipmanların kuşanılması.
Teknik Raporlama ve Müşteri Teslimat Süreci
Onarımı tamamlanan motorun izolasyon direnci (Megger), sargı dirençleri ve boşta çalışma akım değerlerinin teknik forma kaydedilmesi, garanti belgesi ve sonraki periyodik bakım önerileri ile birlikte müşteriye teslim edilmek üzere hazırlanması.
Operasyonel Kontrol Listeleri
Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.
Motor Kabul ve Arıza Teşhis Kontrol Listesi
%0Bobin Sarım ve Fırınlama Operasyon Listesi
%0Teslimat Öncesi Dinamik Test ve Kalite Kontrol Listesi
%0Endüstriyel B2B Müşteri Kazanımı ve Ziyaret Rutini
%0Dijital Portfolyo ve 'Önce/Sonra' İçerik Yönetimi
%0Atölye İş Güvenliği ve Test Cihazları Kalibrasyon Rutini
%0Bakır Tel ve İzolasyon Malzemeleri Stok Kontrol Listesi
%0Yerel Sanayi Sitesi ve KOBİ Yüz Yüze Pazarlama Rutini
%0Mobil (Yerinde) Bobinaj ve Bakım Servisi Hazırlık Listesi
%0Endüstriyel Motor Koruyucu Bakım Sözleşmesi Kampanya Rutini
%0Sorun / Çözüm Kütüphanesi
Bobinaj Ve Elektrik Motorları Onarımı sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.
AC endüksiyon motoru stator sarımı sonrasında fazlar arası kısa devre (Interphase short) ve dielektrik delinme
Oluk içi izolasyon (slot liner) kağıdının boyunun kısa tutulması, bobin başı sargı form verme (shaping) sırasında yalıtım kağıdının yırtılması.
Megger (İzolasyon direnci test cihazı) ile fazlar arası ve faz-gövde izolasyon direnci 1000V DC kademesinde ölçülür.
Nomex veya polyester film slot liner kağıtları oluk dışına en az 5-8 mm taşacak şekilde kesilmeli, form verme işleminde yalıtımı zedelemeyen plastik tokaklar kullanılmalıdır.
Emaye bakır tel ile yapılan stator sarımlarında tel gerginliğinin (tension) düzensiz olması nedeniyle oluk doluluk oranının tutmaması
Bobinaj sarım makinesinin tansiyon ayar frenlerinin aşınması ve tel çekme esnasında telin ezilmesi.
Sarım sonrasında oluk içi tel sıkışması ve dışarıdan bakıldığında bobin başı form bozuklukları incelenir.
Sarım makinesi tansiyon kolları kalibre edilmeli, tel çapına uygun gerginlik yayı seçilerek tellerin paralel ve düzgün sarılması sağlanmalıdır.
Yüksek voltaj (HV) motor stator bobinlerinde delgi (corona) oluşumu ve yalıtım erozyonu
Yüksek gerilim sargı çıkışlarında iletken yarı iletken (corona shield) bantların eksik sarılması veya hava boşluklarının kalması.
Yüksek gerilim test cihazı ile kısmi deşarj (Partial Discharge - PD) ölçümleri ve tan delta testi yapılır.
HV bobinleri yarı iletken ve gerilim düşürücü bantlarla izole edilmeli, vakum basınç emprenye (VPI) süreci eksiksiz uygulanmalıdır.
Motor sargılarının emprenye (Varnish/VPI) işleminden sonra verniğin tamamen kurumaması ve iç kısımlarda yumuşak kalması
Fırın kürlenme (curing) sıcaklığının düşük olması, süre yetersizliği veya kullanılan verniğin reçine kalitesinin bozulmuş olması.
Sargı iç kısımlarından alınan numunelerde Barcol sertliği veya tırnak testi ile kürleşme kontrolü yapılır.
Emprenye fırını sıcaklık profili üretici veri kağıdına göre ayarlanmalı (örn. 130-150°C), reçine viskozitesi ve jelleşme süresi kontrol edilmelidir.
Motor sargı başlarında rezonans titreşimi nedeniyle emaye tel kopmaları
Bobin başı bağlama (lacing) ipinin gevşek bırakılması ve vernikleme ile yeterince rijit hale getirilmemesi.
Stator sargı başlarına el ile müdahale edilerek sallantı ve gevşeklik olup olmadığı kontrol edilir.
Bobin başları yüksek mukavemetli polyester kordonlar (lacing cord) sıkıca bağlanmalı, emprenye ile sargı blok halinde rijit hale getirilmelidir.
Elektrik motoru kapak yatak yuvalarında (Bearing housings) aşınma ve yatak boşıklığı (Oğulma)
Rulman kilitlenmesi (sezzing) sonucu iç veya dış bileziğin kapak yuvası içinde dönmesi ve sürtünmeyle demiri aşındırması.
İç mikrometre veya komparatör saati ile kapak yatak çapı ve toleransları (H7/js6 vb.) ölçülür.
Aşınan yatak yuvaları rektifiye edilerek burç (bush) çakılmalı veya kaynak dolgu yapılarak CNC torna tezgahında orijinal ölçüsüne işlenmelidir.
Motor milinde (Shaft) yatak oturan boyunlarında (Journal) aşınma ve salgı (Runout) oluşumu
Aşırı kayış gerginliği, kaplin hizalama (alignment) hataları veya yatak yağsız kalması.
Mil pleytler arasına bağlanarak komparatör ile radyal ve eksenel salgı (Total Indicated Runout - TIR) ölçülür.
Mil boyunları sert krom kaplama (hard chrome plating) ile yenilenmeli veya talaşlı imalatla işlenip taşlanmalıdır (grinding).
Rulman montajı sırasında uygunsuz ısıtma yöntemi nedeniyle erken rulman arızası
Rulmanların açık alev, pafta, şaloma veya kontrolsüz yağ banyosu ile 120°C üzerinde ısıtılarak metalürjik yapısının bozulması.
Sökülen arızalı rulman iç bileziğinde temper renk değişimi (mavileşme) ve bilya izleri incelenir.
Rulman montajında mutlaka endüksiyonlu ısıtıcı (induction heater) kullanılmalı, sıcaklık 110°C'yi geçmeyecek şekilde termostatik kontrol sağlanmalıdır.
Elektrik motorlarında yanlış gresleme nedeniyle yatak sızdırmazlık kapaklarından gres kaçağı ve sargılara gres sıçraması
Aşırı gres basılması, gres tahliye tapalarının (grease relief valve) kapalı unutulması veya yanlış viskozitede gres seçimi.
Rulman kapakları açılarak iç kısımdaki gres doluluk oranı ve sargı başlarındaki kirlilik kontrol edilir.
Rulman boşluğunun maksimum %30-50'si kadar gres doldurulmalı, tahliye tapaları sökülerek fazla gresin dışarı atılması sağlanmalıdır.
Yüksek güçlü elektrik motorlarında rulman elektrik erozyonu (Bearing fluting / Akım geçişi)
Frekans invertörü (VFD) kullanımı nedeniyle rotor milinde indüklenen yüksek frekanslı ortak mod akımlarının (common-mode currents) rulman bilyalarından deşarj olması.
Rulman yataklarında osiloskopik akım taraması yapılır; sökülen rulman izlerinde 'washboarding' (oluklanma) aranır.
Motora yalıtımlı rulman (insulated bearing) takılmalı, mile topraklama fırçası (shaft grounding ring) veya inverter çıkışına dv/dt filtresi eklenmelidir.
Bakım ve sarım sonrası toplanan elektrik motorunda yüksek eksenel ve radyal titreşim (Vibration)
Rotor dinamik balans ayarının yapılmamış olması, kaplin ayar (alignment) hatası veya rotor milinde eksantriklik.
Vibrasyon analiz cihazı (Vibration analyzer) ile 1X, 2X devir frekanslarında hız ve ivme ölçümleri yapılır.
Rotor, dinamik balans tezgahında ISO 1940 standardına göre (örn. G2.5 sınıfı) hassas balans edilir; kaplin lazer hizalaması yapılır.
Kafesli rotorlarda (Squirrel-cage rotor) döküm alüminyum çubuklarda kırılma veya çatlak oluşumu
Termal aşırı yüklenmeler, sık kalkış-duruş (inching) yapılması veya rotor döküm kalitesindeki gözenekler.
Rotor bar akım analizi (CSA) yapılır veya stototest (growler) ile rotor kısa devre çubukları test edilir.
Hasarlı kafesli rotor bakır çubuklu rotor ile yeniden imal edilir veya rotor komple değiştirilir.
Motor soğutma fanı balanssızlığı nedeniyle yatak vibrasyonu artışı
Plastik veya döküm fan kanatlarının temizlik sırasında kırılması veya üzerlerine yabancı madde (toz/yağ birikintisi) yapışması.
Fan kapakları sökülerek kanatların bütünlüğü ve üzerinde biriken tortular kontrol edilir.
Fan kanatları temizlenmeli, kırık veya deforme olan fanlar değiştirildikten sonra gerekirse balans cıvataları ile statik balans yapılmalıdır.
Büyük tip elektrik motorlarında hava aralığı (Air gap) düzensizliği ve manyetik çekim kuvveti dengesizliği
Stator gövdesinin deforme olması, kapakların flanş yuvalarına eksantrik oturması veya milin sehim yapması.
Hava aralığı sentili (feeler gauge) ile rotor ve stator arasından 4 farklı noktadan ölçülür.
Kapak konum pimleri (dowel pins) kontrol edilmeli, stator içi honlanarak veya kapak yuvaları düzeltilerek hava aralığı eşitlenmelidir.
Motor ayaklarının (Motor feet) zemine düzgün oturmaması nedeniyle 'Soft Foot' (Yumuşak Ayak) arızası
Şase tabanının eğri olması, şim (shim) kalıplarının hatalı yerleştirilmesi veya ayak civatalarının gevşemesi.
Ayak altı boşlukları sentil ile kontrol edilir veya dial gösterge ile ayak kaldırma testi yapılır.
Doğru kalınlıkta paslanmaz çelik şimler kullanılarak ayak altı desteklenmeli ve civatalar tork anahtarı ile çapraz sıkılmalıdır.
DC motor komütatörlerinde (Kollektör) fırça altlarında aşırı kıvılcım (Sparking) ve ringlenme
Fırça baskı yay basıncının yetersiz olması, fırıncık (brush holder) konumunun nötr eksenden kayması veya mika yalıtımlarının yukarı çıkması.
Komütatör yüzeyi optik olarak incelenir; mil salgısı ve fırıncık mesafeleri kumpasla ölçülür.
Komütatör elmas taş ile tornalanarak taşlanmalı (undercutting), mika araları derinleştirilmeli, kömür fırçalar ve yay tansiyonu yenilenmelidir.
AC motor sargılarında turnlar arası kısa devre (Turn-to-turn short) arızasının standart megger ile tespit edilememesi
Düşük gerilimli megger testlerinin sadece toprağa karşı izolasyonu ölçmesi, birkaç sarım arasındaki kısa devreyi düşük voltajda göstermemesi.
Surge Tester (Darbe Test Cihazı) ile sargılara yüksek gerilim darbesi uygulanarak faz empedans dalgaları karşılaştırılır.
Surge test cihazı ile dalga boyu eğrileri (waveform) kıyaslanmalı, turnlar arası kısa devre olan bobin grubu sökülerek yeniden sarılmalıdır.
Motor sargı dirençlerinde (Resistance) fazlar arasında dengesizlik (Imbalance) tespiti
Sarım sırasında fazlardan birinde ek yapılması, tel çapının yanlış seçilmesi veya kısa devre sarım olması.
Mikro-ohmmetre (Kelvin köprüsü) ile her üç fazın sargı dirençleri miliohm hassasiyetle ölçülür.
Direnç sapması %2'den fazla olan sargılar incelenmeli, hatalı bobinler sökülerek reçeteye uygun tel ve sarım tur sayısı ile yenilenmelidir.
Sincap kafesli rotorlarda bar sürekliliğinin 'Growler' cihazı ile test edilmesinde kör nokta kalması
Rotor üzerine konan demir testere bıçağının titreşmemesi veya growler manyetik alanının küçük gelmesi.
Rotor yavaşça döndürülerek test bıçağının her çubuk üzerinde gösterdiği titreşim reaksiyonu izlenir.
Endüstriyel tip AC growler cihazı kullanılmalı veya termal kamera ile motor boşta çalıştırılarak rotor çubuk ısınma farkları taranmalıdır.
Yüksek nemli ortamda çalışan motorlarda düşük izolasyon direnci (Polarization Index - PI düşüklüğü)
Sargı aralarına nem ve karbon tozlarının hapsolması, vernik tabakasının çatlaması.
10 dakikalık Megger testi ile Polarization Index (PI = R10min / R1min) hesaplanır (PI < 2 ise nemlidir).
Motor kurutma fırınında 80-90°C'de 24-48 saat kurutulmalı, ardından daldırma emprenye ve koruyucu vernik (anti-tracking varnish) atılmalıdır.
Dalgıç pompa motorlarında (Submersible motor) su altı çalışma sırasında stator sargısına su girmesi
Mekanik salmastra (Mechanical seal) arızası, O-ring contaların deforme olması veya kablo giriş rakorundan sızıntı.
Motor içi doldurulan özel dielektrik soğutma sıvısının (motor yağı) rengi ve su içeriği kontrol edilir.
Mekanik salmastra grubu karbon-seramik yüzeyleriyle yenilenmeli, O-ringler değiştirilmeli ve sargılar vakumlu fırında kurutularak suya dayanıklı dalgıç reçinesiyle emprenye edilmelidir.
Frenli elektrik motorlarında (Brake motors) fren balatasının sıyrılması ve motorun kalkışta kilitlenmesi
Fren elektromıknatıs bobin arızası, hava aralığının (air gap) bozulması veya fren balatasının aşınarak diske yapışması.
Fren bobin direnci ölçülür ve mekanik el ile fren bırakma (manual release) kolu denenir.
Fren hava aralığı sentil ile ayarlanmalı, yanık fren bobini yeniden sarılmalı ve aşınan balata diski değiştirilmelidir.
Güç transformatörlerinde (Transformer) sarım izolasyon yağı içinde gaz birikmesi ve delinme
Transformatör içinde aşırı ısınma, lokal kısa devreler veya trafo yağının dielektrik dayanımının (breakdown voltage) düşmesi.
Trafo yağından numune alınarak delinme gerilimi testi (ASTM D877) ve DGA (Çözünmüş Gaz Analizi) yapılır.
Trafo yağı filtre edilmeli veya tamamen değiştirilerek vakum altında kurutulmalı, sargılardaki kısa devreler giderilmelidir.
Ex-proof (Alev sızdırmaz) motorların onarımı sonrasında alev yolllarında tolerans aşımı
Kapak yüzeylerinin tornalanması sırasında alev yolu (flamepath) genişlik ve aralık toleranslarının standartlara (EN 60079) uymaması.
Alev yolları uzunlukları ve aralıkları sentil ve kumpas ile ATEX normlarına göre ölçülür.
Ex-proof motorların kapak ve mil toleransları standart dışı işlenmemeli, gerekirse metal kaplama ile orijinal ölçüler korunmalıdır.
Servo motorların tamir ve sarımı sonrasında enkoder (Encoder) hizalama (Alignment) hatası
Söktürme ve sarım esnasında optik veya magnetik enkoder konumunun mekanik eksenden kayması.
Osiloskop ile enkoder sinyalleri (A, B, Z kanalları) ile motor Kutup fazları arasındaki açı (Commutation offset) incelenir.
Üretici yazılımı ve osiloskop yardımıyla enkoder faz açısı milimetrik olarak sıfırlanmalı ve mekanik kilitlenmelidir.
Yanmış stator sargılarının sökülmesi (Stripping) sırasında oluk demirlerinde (Silicon steel sheets) kısa devre ve lokal kaynak oluşumu
Sargıların yakılması (burn-out) sırasında fırın sıcaklığının 400°C üzerine çıkarılarak sac paket izolasyon laklarının yanması.
Söküm sonrası stator demir paketi üzerinde saclar arası kısa devre kontrolü (Epstein testi veya çekiç/lamba testi) yapılır.
Yakma fırını sıcaklığı max 350°C ile sınırlandırılmalı, saclar arası kısa devreler zımpara ve özel izole edici laklarla (interlaminar varnish) onarılmalıdır.
Büyük çaplı motor millerinin sökülmesinde hidrolik çektirme kullanılırken mil merkez deliklerinin ezilmesi
Çektirme pensesinin veya mil merkezleme tapasının (center hole) uygun olmaması, aşırı hidrolik basınç uygulanması.
Mil uçlarındaki vida dişleri ve merkezleme havşaları (center holes) gözle kontrol edilir.
Hidrolik çektirme ayakları mil yüzeyine zarar vermeyecek şekilde tasarlanmalı, ısıtma yöntemleri (indüksiyon çektirme) hidrolik baskıyla birlikte kullanılmalıdır.
Atölye içi kimyasal yıkama havuzlarında kullanılan solventlerin iş güvenliği ve yangın riski oluşturması
Parlama noktası düşük yanıcı solventlerin açık havuzlarda kullanılması ve havalandırma yetersizliği.
Yıkama havuzu çevresindeki gaz konsantrasyonu ve Ex-proof armatürler denetlenir.
Yanıcı solventler yerine çevre dostu, su bazlı ve yüksek parlama noktalı ultrasonik yıkama kimyasalları kullanılmalıdır.
Ağır tonajlı motorların atölye içi vinçle taşınmasında sapanlama (Rigging) hataları nedeniyle devrilme riski
Ağırlık merkezinin (Center of gravity) yanlış hesaplanması ve uygun olmayan sapanlar kullanılması.
Kaldırma öncesi sapan açıları ve kilitli kancaların güvenliği kontrol edilir.
Sapanlama mühendislik kurallarına göre yapılmalı, çift kanca veya dengeleme traversleri (spreader beam) kullanılmalıdır.
Kurutma ve emprenye fırınlarında solvent buharı birikmesi nedeniyle patlama riski
Fırın egzoz havalandırma fanlarının arızalanması veya taze hava değişim debisinin yetersiz kalması.
Fırın baca gazı akış sensörleri ve interlocking emniyet sistemleri test edilir.
Fırınlar ex-proof fanlar ve otomatik gaz kesme sensörleriyle donatılmalı, havalandırma olmadan ısıtma devreye girmemelidir.
Onarımı tamamlanan motorun boşta çalışma testinde (No-load test) aşırı akım çekmesi
Sargı tur sayısının orijinalinden az olması, sarım şemasının (kutup bağlantısının) yanlış yapılması veya hava aralığının homojen olmaması.
Pensampermetre ile boşta çalışma akımları fazlar bazında ölçülür ve etiket değeriyle karşılaştırılır.
Sarım şeması ve tur sayıları kontrol edilmeli, kutup grupları bağlantıları (seri/paralel) yeniden gözden geçirilmelidir.
Motor test standında yüksek gerilim (Hi-Pot / Dielectric withstand) testi sırasında sargılardan atlama (Flashover) olması
Emprenye verniğinin sargı çıkış terminallerinde kalın kalması veya nem kalıntısı.
Hi-pot test cihazı ile kademeli voltaj artırılarak kaçak akım izlenir.
Terminaller temizlenmeli, motor tekrar kurutulmalı ve Hi-pot testi standart voltaj değerlerinde (örn. 2Ux + 1000V) tekrarlanmalıdır.
Onarım raporlarında (Test report) müşteri verilerinin eksik veya yanlış kaydedilmesi
Atölye girişinde motor etiketi (Nameplate) bilgilerinin tam okunamaması veya kayıtların manuel tutulması.
Çıkış raporu ile motor üzerindeki orijinal etiket değerleri karşılaştırılır.
Dijital atölye yönetim yazılımı kullanılmalı, motor girişinde etiket fotoğrafı çekilerek sisteme barkodlu kayıt açılmalıdır.
Yük altında test edilen (Load test) motorlarda sıcaklık artışının (Temperature rise) sınıf limitlerini aşması
Yetersiz soğutma fanı debisi, bakır tel kesitinin ince seçilmesi nedeniyle yüksek direnç kaybı (I2R losses).
Pt100 veya termokupl sensörlerle sargı sıcaklık artışı (Delta T) izlenir.
Tel kesitleri hesaplanarak artırılmalı, soğutma fanı çapı veya devri optimize edilmeli, izolasyon sınıfı (F veya H) gereksinimleri karşılanmalıdır.
Reklam & Pazarlama Fikir Havuzu
İşletmenizin marka değerini artıracak, fiziksel ve dijital reklam stratejileri.
Tasarım İlham Merkezi
Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri
Logo Tasarım Örnekleri
Bobinaj Ve Elektrik Motorları Onarımı Logosunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Logo tasarım rehber kriterleri analiz ediliyor...
Bu Sektörde Başarıya Ulaşın
Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.
Bizimle İletişime Geçin