Sektör Merkezi

Baraj Ve Sulama Sistemleri İnşaatı

Baraj Ve Sulama Sistemleri İnşaatı Sektör Rehberi.

Başlangıç Rehberi

Bu Sektör Nedir?

Baraj Ve Sulama Sistemleri İnşaatı Sektör Rehberi.

Kimler İçin Uygun?

İş Modeli Nasıl Çalışır?

Fiziksel Alan İhtiyaçları

Personel İhtiyaçları

Başlangıç İpuçları

Mevzuat Kontrolü

İşletmenizi açmadan önce yerel belediyenin ruhsat şartlarını detaylıca öğrenin.

Fiyatlandırma Hassasiyeti

Güncel maliyet ve tedarik değerlerinizi kullanmanız önerilir. Sistem piyasa fiyatı tahmin etmez.

Konum Analizi

Hedef kitlenizin yoğun olduğu, yaya trafiği yüksek caddeleri tercih edin.

Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi

Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.

Test ve İzleme Yöntemleri
Enjeksiyon Perdesi (Curtain Grouting) İmalatında Lugeon Testi ve Enjeksiyon Basıncı Belirleme Yöntemi

Baraj temel kayaçlarında sızdırmazlık sağlamak amacıyla yapılacak enjeksiyon perdesi öncesinde, her 3 ila 5 metrelik kademelerde Lugeon (su basınç) testi uygulanmalıdır. Test, tekli veya çiftli packer (tıkaç) sistemi kullanılarak, kademeli olarak artan ve azalan 5 farklı basınç aşamasında (örneğin; 0.3P, 0.6P, 1.0P, 0.6P, 0.3P) gerçekleştirilir. Maksimum test basıncı (P), kayaçta hidrolik çatlatma (hydrofracturing) veya kaldırma (heaving) yaratmayacak şekilde, her metre derinlik için maksimum 0.22 bar (veya yerel kaya yapısına göre hesaplanan efektif gerilme sınırı) olarak sınırlandırılmalıdır. Test sonucunda elde edilen Lugeon değeri 1'den büyükse, su/çimento oranı 3:1'den başlayıp kademeli olarak 1:1 veya 0.8:1'e kadar düşürülen stabil enjeksiyon şerbeti ile enjeksiyon aşamasına geçilmeli; enjeksiyon, hedef basınca ulaşıldığında ve şerbet tüketimi 10 dakika boyunca 1 litrenin altına düştüğünde sonlandırılmalıdır.

Sektörel Araç

Sulama Kanalı Boyutlandırma

Kanal ve su iletim elemanlarının ölçülerini farklı ölçeklere orantılı olarak dönüştürür.

Sektörel Araç

Boru Hattı Boşluk Planlayıcı

Boru geçişleri, vana odaları ve servis boşlukları için montaj toleranslarını hesaplar.

Sektörel Araç

Beton Kaplama Malzeme Hesaplayıcı

Kanal, savak ve beton yüzeyler için kaplama malzemesi ihtiyacını hesaplar.

Sektörel Araç

HDPE Boru Kesim Optimizasyonu

Standart boru boylarından minimum fire ile kesim planı oluşturur.

Sektörel Araç

Şantiye Ekip Kapasite Analizi

Personel ve çalışma saatine göre günlük saha üretim kapasitesini analiz eder.

Sektörel Araç

Sulama Şebekesi Karar Destek Aracı

Arazi yapısı, su kaynağı ve işletme hedeflerine göre uygun sulama sistemi önerileri sunar.

Sektörel Araç

Sulama Bölgesi Kapasite Hesaplayıcı

Sulama sahasında kullanılabilir alan ve yoğunluğa göre hizmet kapasitesini hesaplar.

Standart Operasyonel İş Akışları

Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.

1
Derivasyon Tüneli ve Batardo İnşası

Akarsu yatağının kurutulması ve çalışma alanının hazırlanması için öncelikle derivasyon tüneli kazısı ve beton kaplaması tamamlanır. Ardından, nehir akışını bu tünele yönlendirmek amacıyla memba ve mansap batardoları (kofardam) inşa edilerek gövde şantiye alanı sudan arındırılır.

2
Baraj Ekseni Kazısı ve Enjeksiyon Perdesi Uygulaması

Baraj gövdesinin oturacağı aks üzerindeki gevşek zemin ve alüvyon tabakası sıyrılarak sağlam kaya temeline ulaşılır. Baraj altından su sızıntılarını önlemek amacıyla temel kayasına belirli aralıklarla sondaj yapılarak çimento şerbeti ile konsolidasyon ve perde enjeksiyonu (grouting) işlemleri uygulanır.

3
Kil Çekirdek ve Kaya Dolgu İmalatı

Sızdırmazlık elemanı olan kil çekirdek malzemesi ile bunu destekleyen filtre, geçiş ve kaya dolgu tabakaları projede belirtilen kalınlıklarda serilir. Her tabaka optimum su içeriğinde vibrasyonlu silindirlerle sıkıştırılır ve nükleer yoğunluk ölçerlerle sıkışma testleri yapılır.

4
Ana İletim Hattı ve Sanat Yapıları İmalatı

Baraj su alma yapısından tarım arazilerine uzanan ana iletim hattı için CTP veya HDPE boru hendek kazıları yapılır. Borular hendek içine indirilerek kaynak veya manşonlarla birleştirilir. Hat üzerinde yer alan vana odaları, vantuzlar, tahliye yapıları ve yol geçişleri gibi sanat yapılarının betonarme imalatları tamamlanır.

5
Su Tutma, Sızdırmazlık ve Basınç Testleri

Derivasyon tüneli giriş kapakları kapatılarak baraj gölünde kontrollü su tutma sürecine başlanır ve gövde sızıntı ölçümleri piyezometreler ile izlenir. Eş zamanlı olarak, tamamlanan sulama şebekesi boru hatlarına kademeli olarak su verilerek sızdırmazlık ve hidrostatik basınç testleri gerçekleştirilir.

6
Hidromekanik Ekipmanların ve Cebri Boruların Montajı

Dip savak, dolu savak kapakları, cebri borular, sürgülü vanalar ve kelebek vanaların şantiyeye nakli, korozyon koruması, kaynaklı/flanşlı birleşimleri ve sızdırmazlık testlerinin yapılması.

7
Baraj Güvenliği Enstrümantasyon ve İzleme Sistemleri Kurulumu

Baraj gövdesi, temeli ve yamaçlarına piyezometre, inklinometre, oturma pilyeleri, sızıntı suyu ölçüm setleri ve sismografların yerleştirilmesi, kablolama ve veri toplama merkezine entegrasyonu.

8
Tersiyer Boru Hatları ve Sanat Yapıları (Hidrant) İmalatı

Ana iletim hattından sonra tarla içi su dağıtımını sağlayacak tersiyer boruların (PE/PVC) döşenmesi, hidrantların, vantuzların, basınç kırıcıların ve tahliye vanalarının montajı.

9
İşletme-Bakım El Kitaplarının Hazırlanması ve Geçici Kabul Süreci

Tesisin işletmeci kuruluşa (DSİ veya Sulama Birliği) devri için as-built projelerin hazırlanması, işletme-bakım kılavuzlarının sunulması, işletme personelinin eğitimi ve geçici kabul heyeti incelemeleri.

Operasyonel Kontrol Listeleri

Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.

Şantiye Günlük İSG ve Çevre Güvenliği Kontrol Listesi

%0
Baraj gövdesi ve kazı alanlarındaki heyelan/göçük risklerinin kontrol edilmesi
Çalışma sahasındaki su tahliye pompalarının çalışır durumda olduğunun teyit edilmesi
İş makinelerinin kör nokta uyarı sistemlerinin ve geri vites ikaz sirenlerinin kontrolü
Kişisel koruyucu donanımların (baret, yelek, emniyet kemeri) eksiksiz kullanıldığının denetlenmesi
Şantiye içi geçici servis yollarının toz indirgeme ve zemin stabilizasyon durumunun kontrolü

Haftalık Ağır İş Makinesi ve Ekipman Bakım Listesi

%0
Ekskavatör, dozer ve kaya kamyonlarının hidrolik sistem sızıntı kontrollerinin yapılması
Beton santrali ve transmikserlerin mekanik aksamlarının aşınma durumunun incelenmesi
Enjeksiyon ve sondaj makinelerinin basınç göstergelerinin kalibrasyon kontrolü
Jeneratörlerin yakıt, yağ ve soğutma sıvısı seviyelerinin kontrol edilerek yedeklenmesi
Haftalık makine çalışma saatlerinin kaydedilmesi ve periyodik bakım zamanı gelenlerin servise bildirilmesi

Kamu İhaleleri ve B2B Pazarlama Haftalık Takip Listesi

%0
DSİ (Devlet Su İşleri) ve ilgili kamu kurumlarının ihale ilanlarının günlük taranması
Devam eden baraj ve sulama projelerine ait drone çekimlerinin ve ilerleme fotoğraflarının arşivlenmesi
Potansiyel alt yüklenici ve partner firmalarla haftalık iş geliştirme görüşmelerinin yapılması
Şirket web sitesindeki 'Tamamlanan Projeler' referans sayfasının teknik detaylarla güncellenmesi
Sektörel fuar, kongre ve sempozyum katılım takviminin gözden geçirilmesi

Baraj Gövde Betonu Döküm Öncesi Kalite Kontrol Listesi

%0
Kalıp sistemlerinin sızdırmazlık, mukavemet ve terazi kontrollerinin yapılması
Demir donatı sıklığı, paspayı mesafeleri ve temizliğinin projeye uygunluğunun onaylanması
Derz bantlarının (waterstop) yerleşimi ve kaynak yerlerinin sızdırmazlık kontrolü
Beton döküm sıcaklığı ve kürleme için gerekli su tanklarının/fıskiyelerinin hazır bulundurulması
Laboratuvar ekibinin slump testi ve numune alımı için hazır olduğunun teyit edilmesi

Sulama Kanalları ve Boru Hattı Sızdırmazlık Testi Kontrol Listesi

%0
Test edilecek boru hattı veya kanal segmentinin izolasyon vanalarının kapatılması
Hattın kademeli olarak suyla doldurulması ve hava tahliye vanalarından havanın tamamen atılması
Manometreler yardımıyla test basıncının izlenmesi ve basınç düşüş oranlarının kaydedilmesi
Boru ek yerleri, kaynaklar ve sanat yapılarındaki sızdırmazlığın gözle kontrol edilmesi
Test sonuçlarının DSİ teknik şartnamesine uygun olarak raporlanması ve imzalatılması

Sürdürülebilirlik ve Çevre Odaklı Dijital İletişim Listesi

%0
İnşa edilen barajın bölge tarımına ve su tasarrufuna katkısını anlatan infografik hazırlanması
Şantiyedeki yaban hayatı koruma ve ağaçlandırma faaliyetlerine dair sosyal medya paylaşımı yapılması
LinkedIn üzerinde mühendislik başarılarını vurgulayan teknik makale paylaşımı
Yerel halkla yapılan sosyal sorumluluk projelerinin basın bülteni olarak dağıtılması

Baraj Rezervuar Alanı ve Kazı Şev Stabilitesi Günlük Kontrol Listesi

%0
Kazı şevlerinde çatlak, kayma veya oturma belirtilerinin gözle kontrol edilmesi
İnklinometre ve piyezometre gibi izleme cihazlarının verilerinin okunması ve kaydedilmesi
Şantiye içi geçici drenaj kanallarının açık ve işlevsel olduğunun doğrulanması
Şev üstü yüklerin (iş makinesi, malzeme yığını) güvenli sınırların dışında tutulması
Yamaçlarda beklenmedik su sızıntısı veya kaynak oluşumunun kontrol edilmesi

Sulama Şebekesi Pompa İstasyonları ve Hidromekanik Ekipman Test Listesi

%0
Sürgülü vanalar, çekvalfler ve vantuzların sızdırmazlık ve mekanik çalışma durumlarının kontrolü
Pompa motorlarının izolasyon direnci ve çekilen akım değerlerinin ölçülmesi
Cebri boru hatlarındaki kaynak ve flanş bağlantılarının gözle muayenesi
Basınç kontrol ve emniyet ventillerinin set değerlerinin doğrulanması
SCADA ve otomasyon sistemi sinyal gönderim testlerinin yapılması

Tamamlanan Projeler İçin Vaka Analizi (Case Study) ve Referans Pazarlama Listesi

%0
Tamamlanan baraj/sulama projesinin teknik başarı metriklerinin (su depolama kapasitesi, sulanan alan hektarı vb.) derlenmesi
Proje sahasından yüksek çözünürlüklü drone fotoğrafları ve video çekimlerinin tamamlanması
İşveren idareden veya yerel çiftçi kooperatiflerinden yazılı/görsel memnuniyet beyanlarının alınması
Proje başarı hikayesinin web sitesinde 'Vaka Analizi' (Case Study) olarak yayınlanması
Hazırlanan içeriğin LinkedIn ve sektörel e-bültenler aracılığıyla hedef kitleye ulaştırılması

Sektörel Teknik Kongre ve Fuar Katılımı Hazırlık Listesi

%0
Su yönetimi, baraj teknolojileri ve tarımsal sulama fuarlarının yıllık takviminin güncellenmesi
Fuar standı veya sunum yapacak teknik personelin konuşma özetlerinin ve sunumlarının hazırlanması
Şirketin mühendislik yetkinliklerini gösteren güncel broşür ve katalogların basımı veya dijitalleştirilmesi
Potansiyel B2B müşteriler ve kamu kurumu temsilcileri için randevu takviminin oluşturulması
Etkinlik sonrası takip (follow-up) e-postalarının ve teknik sunum dosyalarının hazırlanması

Sorun / Çözüm Kütüphanesi

Baraj Ve Sulama Sistemleri İnşaatı sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.

Baraj gövde betonlarında hidratasyon ısısının kontrol edilememesi nedeniyle termal çatlakların oluşması
Gövde İnşaatı ve Betonlama Operasyonları
Muhtemel Neden:

Kütle beton dökümlerinde düşük ısılı çimento (CEM IV vb.) kullanılmaması, döküm blok boyutlarının çok büyük tutulması ve kalıp içi sıcaklık farkının 20°C'yi aşması.

Kontrol Noktası:

Beton içerisine yerleştirilen termokupl sensörleri ile çekirdek ve yüzey sıcaklıkları takip edilir, termal gradyan hesaplanır.

Çözüm:

Karışıma uçucu kül veya silis dumanı ilave edilmeli, döküm suyu buzla soğutulmalı ve gövde içerisinden geçen soğutma borularından (cooling pipes) soğuk su sirkülasyonu sağlanmalıdır.

İlgili Terimler: Hidratasyon Isısı Kütle Betonu Termokupl Termal Çatlak Uçucu Kül
RCC (Silindir İle Sıkıştırılmış Beton) baraj katmanları arasında soğuk derz (cold joint) oluşumu ve sızdırmazlık kaybı
Gövde İnşaatı ve Betonlama Operasyonları
Muhtemel Neden:

Tabakalar arası serim gecikme süresinin (setting time) aşılması, önceki katman yüzeyinin temizlenmeden ve harç serilmeden yeni beton dökülmesi.

Kontrol Noktası:

Kondisyon testleri ve karot örnekleri alınarak katman ara yüzeylerindeki yapışma mukavemeti çekme testine tabi tutulur.

Çözüm:

Tabakalar arası serim süresi hızlandırılmalı, gecikmeli yüzeyler yüksek basınçlı su/kumlama ile pürüzlendirilmeli ve döküm öncesi bağlayıcı çimento şerbeti (slurry) serilmelidir.

İlgili Terimler: RCC Beton Soğuk Derz Bağlayıcı Şerbet Karot Katman Arası
Baraj gövdesinde kullanılan agrega içerisinde alkali-silika reaksiyonu (ASR) nedeniyle beton yapısının şişerek çatlaması
Gövde İnşaatı ve Betonlama Operasyonları
Muhtemel Neden:

Agregada reaktif silis minerallerinin bulunması ve çimentodaki alkali miktarının yüksek olması durumunda zamanla jel oluşumu.

Kontrol Noktası:

Petrografik inceleme ve ASTM C1260 çubuk genleşme testi ile agreganın reaktifliği laboratuvarda test edilir.

Çözüm:

Reaktif agregalar kullanılmamalı, çimento olarak düşük alkali çimentolar seçilmeli ve puzolanik katkılar (pozzolanic additions) betona dahil edilmelidir.

İlgili Terimler: Alkali-Silika Reaksiyonu ASR Agrege Reaktifliği Petrografik Analiz
Baraj tünel kaplama (invert/arch) betonlarında kalıp alma sonrasında bal peteği (honeycombing) ve segregasyon görülmesi
Gövde İnşaatı ve Betonlama Operasyonları
Muhtemel Neden:

Beton kıvamının çok akışkan veya çok kuru olması, dahili vibratörlerin yetersiz veya aşırı kullanılması, demir donatı sıklığının yerleşimi engellemesi.

Kontrol Noktası:

Kalıp sökümü sonrası yüzeyler gözle taranır; şüpheli bölgelerde geri tepme çekiç (rebound hammer) testi yapılır.

Çözüm:

Beton slump değerleri sıkı kontrol edilmeli, yüksek donatı sıklığı olan bölgelerde yüksek performanslı öz yerleşen beton (SCC) kullanılmalı ve harici vibratörler devreye alınmalıdır.

İlgili Terimler: Bal Peteği Segregasyon Öz Yerleşen Beton Rebound Çekiç Vibratör
Derivasyon tüneli beton enjeksiyonlarında (contact grouting) boşluk kalması ve su sızıntısı
Gövde İnşaatı ve Betonlama Operasyonları
Muhtemel Neden:

Tünel tavanı (arch) ile kaya arasındaki boşlukların tam doldurulamaması, enjeksiyon basıncının yetersiz kalması.

Kontrol Noktası:

Jeofizik GPR (Ground Penetrating Radar) taraması ile beton arkasındaki boşluklar tespit edilir.

Çözüm:

İkincil temas enjeksiyonları (contact grouting) düşük viskoziteli çimento şerbeti ile tasarlanan nihai basınç değerine ulaşana kadar tekrarlanmalıdır.

İlgili Terimler: Temas Enjeksiyonu GPR Taraması Derivasyon Tüneli Boşluk Doldurma
Baraj temel kaya perdesinde (Curtain grouting) delgi esnasında su kaybı (water pressure test) değerlerinin yüksek çıkması
Enjeksiyon ve Zemin İyileştirme
Muhtemel Neden:

Temel kaya kütlesindeki aşırı kırıklı, çatlaklı ve karstik yapıların çimento şerbetini yutması (take of grout yüksekliği).

Kontrol Noktası:

Lugeon testleri uygulanarak kaya kütlesinin geçirimlilik katsayısı (Lugeon birimi) hesaplanır.

Çözüm:

Kademeli enjeksiyon (stage grouting) yöntemi uygulanmalı, hızlı priz alan kimyasal katkılar veya mikro-sulu çimento harçları kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: Curtain Grouting Lugeon Testi Geçirimlilik Kademeli Enjeksiyon
Allüvyal zeminlerde yapılan jet-grout kolonlarında süreksizlik ve dayanım düşüklüğü
Enjeksiyon ve Zemin İyileştirme
Muhtemel Neden:

Zemin içerisindeki iri çakıl ve kayaların jet-grout monitör hızını kesmesi, çimento-su oranının (W/C) yanlış ayarlanması.

Kontrol Noktası:

Kolon eksenleri boyunca karot alınarak basınç dayanımı (uniaxial compressive strength) test edilir.

Çözüm:

Jet-grout çekme ve dönme hızları zemin formasyonuna göre yavaşlatılmalı, yüksek basınçlı (min 400 bar) pompalar kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: Jet-Grout Allüvyal Zemin Karot Monitör Hızı Basınç Dayanımı
Baraj temelinde konsolide (consolidation) enjeksiyonları sırasında kayaçta kaldırım (heaving/uplift) oluşması
Enjeksiyon ve Zemin İyileştirme
Muhtemel Neden:

Enjeksiyon basıncının kayaç ağırlık direncini aşması ve şerbetin yüzeyi yukarı itmesi.

Kontrol Noktası:

Enjeksiyon sahası çevresine yerleştirilen hassas deplasman ölçerler (settlement gauges / dial gauges) ile hareketler izlenir.

Çözüm:

Enjeksiyon basınçları jeolojik katmanların derinliğine göre sınırlandırılmalı, çok kademeli düşük basınçlı enjeksiyon stratejisine geçilmelidir.

İlgili Terimler: Konsolide Enjeksiyon Heaving Uplift Deplasman Ölçer
Kaya dolgu barajlarda membra kaya şevlerinde stabilitenin bozulması ve kaymalar
Enjeksiyon ve Zemin İyileştirme
Muhtemel Neden:

Şev açısının projelendirilen kaya içsel sürtünme açısını aşması, yeraltı su seviyesinin hızlı düşüş (rapid drawdown) yapması.

Kontrol Noktası:

Klinometre ve inclinometre okumaları ile şev içi hareketler ve yer değiştirmeler takip edilir.

Çözüm:

Şev kademeleri (berm) genişletilmeli, kaya dolgu ayaklarına topuk drenajı ve ek ağırlık bermleri inşa edilmelidir.

İlgili Terimler: Kaya Dolgu Şev Stabilitesi İnklinometre Rapid Drawdown Berm
Diyafram duvar (Slurry wall) inşası sırasında bentonit çamurunun yoğunluğunu kaybederek hendeğin çökmesi
Enjeksiyon ve Zemin İyileştirme
Muhtemel Neden:

Bentonit süspansiyonunun kumlu-çakıllı zemin tarafından filtrelenmesi, kek tabakasının oluşamaması ve hidrostatik basıncın düşmesi.

Kontrol Noktası:

Bentonit çamuru viskozite (Marsh funnel), yoğunluk (mud balance) ve filtrasyon testleri günlük yapılır.

Çözüm:

Bentonit havuzlarında çamur kalitesi taze polimer ve bentonit ilavesiyle yenilenmeli, hendek içi sıvı seviyesi yeraltı su seviyesinden daima yüksek tutulmalıdır.

İlgili Terimler: Diyafram Duvar Bentonit Çamuru Marsh Funnel Hidrostatik Basınç
Dolusavak radyal kapaklarında (Radial gates) açma-kapama sırasında aşırı titreşim (Vibration) ve gürültü oluşması
Hidromekanik Ekipman ve Sızdırmazlık
Muhtemel Neden:

Kapak alt sızıntı geometrisinin hidrolik akışı bozması, kapak kollarının (arms) rijitliğinin yetersiz kalması.

Kontrol Noktası:

Kapak hareket testlerinde ivmeölçerler ile gövde titreşim frekansları ölçülür.

Çözüm:

Kapak alt bıçağına (lip) akış yönünü düzenleyen spoiler/havalandırma boruları eklenmeli, kolların bağlantı rotları gergi ayarlarıyle güçlendirilmelidir.

İlgili Terimler: Dolusavak Radyal Kapak Hidrolik Titreşim Akış Geometrisi
Dip savak (Bottom outlet) sürgülü kapaklarında kavitasyon (Cavitation) nedeniyle çelik kapak gövdesinde aşınma
Hidromekanik Ekipman ve Sızdırmazlık
Muhtemel Neden:

Yüksek basınç altında yüksek hızla geçen suyun yerel basınç düşüşleriyle buharlaşarak metal yüzeyleri oyması.

Kontrol Noktası:

Kapak bakımlarında yüzeyde süngerimsi oyuklar ve metal kayıpları görsel ve ultrasonik olarak incelenir.

Çözüm:

Kavitasyona dayanıklı paslanmaz çelik kaplama (overlay welding) yapılmalı, havalandırma bacaları (air vents) ile akışa hava katılarak basınç dengelenmelidir.

İlgili Terimler: Dip Savak Kavitasyon Sürgülü Kapak Overlay Welding Havalandırma Bacası
Baraj su alma yapısı (Intake) ve tünel girişlerinde trashrack (ızgara) temizleme mekanizmasının sıkışması
Hidromekanik Ekipman ve Sızdırmazlık
Muhtemel Neden:

Sudaki yüzer nesnelerin (odun, plastik) ızgaraları tıkaması ve mekanik tarak dişlerinin raylara sıkışması.

Kontrol Noktası:

Tarak motor akımları izlenir; su altı kameralarıyla ızgara üzerindeki atık yükü gözlemlenir.

Çözüm:

Izgara aralıkları optimize edilmeli, otomatik tork sınırlayıcılar eklenmeli ve dalgıçlar eşliğinde temizlik yapılarak mekanik kılavuz raylar yağlanmalıdır.

İlgili Terimler: Trashrack Su Alma Yapısı Izgara Temizleme Tork Sınırlayıcı
Hidroelektrik santral (HES) basınçlı boru hattında (Penstock) su darbesi (Water hammer) nedeniyle boru eklerinde kaçak
Hidromekanik Ekipman ve Sızdırmazlık
Muhtemel Neden:

Türbin acil kapanma veya vana manevralarının çok hızlı yapılması sonucu boru içinde ani basınç dalgalanmaları.

Kontrol Noktası:

Basınç hattı üzerindeki manometreler ve basınç transmiter grafikleri anlık olarak incelenir.

Çözüm:

Sisteme denge bacası (surge tank) veya hidrolik basınç tahliye vanaları (pressure relief valves) entegre edilmeli, vana kapanış süreleri uzatılmalıdır.

İlgili Terimler: Penstock Water Hammer Su Darbesi Denge Bacası Basınç Tahliye
Ana su tutma yapısı ve derzlerde kullanılan waterstop (sızdırmazlık bandı) birleşimlerinde kaynak hatası nedeniyle su sızması
Hidromekanik Ekipman ve Sızdırmazlık
Muhtemel Neden:

PVC veya kauçuk waterstop bantlarının şantiyede sıcak bıçak ile yapılan uç uca kaynaklarının yetersiz yapışması.

Kontrol Noktası:

Derz bölgelerinde basınçlı su testi veya görsel penetrasyon incelemesi yapılır.

Çözüm:

Waterstop kaynakları özel termal ütülerle yapılmalı, kaynak kalitesi çekme testine tabi tutulmalı ve kritik derzlere enjekte edilebilir hortumlar yedeklenmelidir.

İlgili Terimler: Waterstop Sızdırmazlık Bandı Derz Kaynağı PVC Bant
Ana sulama kanalında (Main canal) beton kaplama tabanında kabarma ve çatlama (Uplift due to groundwater)
Sulama Şebekesi ve Kanal İnşaatı
Muhtemel Neden:

Kanal boşken yeraltı su seviyesinin yüksek olması ve drenaj sisteminin yetersizliği nedeniyle taban levhasına alttan hidrostatik basınç uygulaması.

Kontrol Noktası:

Kanal tabanındaki su basınç tahliye vanalarının (flap valfler) çalışma durumu ve debileri kontrol edilir.

Çözüm:

Kanal tabanına tek yönlü çalışan drenaj vanaları (flap valve / relief valve) yerleştirilmeli, taban altı geçirgen çakıl drenaj yastığı yapılmalıdır.

İlgili Terimler: Sulama Kanalı Hidrostatik Basınç Flap Valf Drenaj Yastığı
Cazibeli sulama boru hatlarında (PE/GRP borular) hidrolik koç darbesi ve hava cepleri oluşumu
Sulama Şebekesi ve Kanal İnşaatı
Muhtemel Neden:

Hat üzerindeki iniş ve çıkış noktalarında hava tahliye vanalarının (air release valves) konulmaması veya arızalanması.

Kontrol Noktası:

Borulama profil kotları incelenir; hat üzerindeki hava vantuzları sökülerek çalışırlığı test edilir.

Çözüm:

Bor hattı profiline uygun noktalara çift etkili hava tahliye vanaları (air release valves) monte edilmeli, dolum hızı sınırlandırılmalıdır.

İlgili Terimler: Cazibeli Sulama GRP Boru Hava Vantuzu Koç Darbesi
Basınçlı borulu sulama şebekelerinde HDPE boru kaynaklarında (butt fusion) boncuk yapısının standart dışı olması
Sulama Şebekesi ve Kanal İnşaatı
Muhtemel Neden:

Alın kaynak makinesi ısıtma plaka sıcaklığının veya alın basıncının yanlış ayarlanması.

Kontrol Noktası:

Kaynak boncukları kesilerek tahribatlı çekme ve bükülme testine tabi tutulur, kesit makrosu incelenir.

Çözüm:

Alın kaynak makineleri ISO standartlarına göre kalibre edilmeli, kaynakçı sertifikaları kontrol edilmeli ve her kaynak datalogger ile kayıt altına alınmalıdır.

İlgili Terimler: HDPE Boru Butt Fusion Alın Kaynağı Datalogger
Sulama suyu iletim tünellerinde kaya düşmesi ve tahkimat deformasyonları
Sulama Şebekesi ve Kanal İnşaatı
Muhtemel Neden:

Zayıf kaya kütlelerinde (fault zones) kaya basıncının hesaplanan öngörülerin üzerine çıkması ve püskürtme beton (shotcrete) çatlaması.

Kontrol Noktası:

Tünel içi deformasyon ölçümleri (konverjans ölçümleri) ekstremleri saptanır.

Çözüm:

Acil tahkimat olarak çelik iksa (lattice girder) yerleştirilmeli, kaya bulonu (rock bolt) boyları artırılmalı ve kalınlık artırılmış fiberli püskürtme beton atılmalıdır.

İlgili Terimler: İletim Tüneli Konverjans Püskürtme Beton Kaya Bulonu Çelik İksa
Kapalı sistem sulama pompaj istasyonlarında kavitasyon nedeniyle pompa çarklarında erime
Sulama Şebekesi ve Kanal İnşaatı
Muhtemel Neden:

Emiş havuzu (su alma yapısı) tasarım hatası nedeniyle su girişinde girdap (vortex) oluşması ve NPSH değerinin sağlanamaması.

Kontrol Noktası:

Pompa ses seviyesi, titreşim spektrumu ve debi/basınç eğrileri incelenir.

Çözüm:

Emiş havuzuna akış düzenleyici perdeler (baffle walls) konulmalı, su seviyesi minimum işletme kotunun altında tutulmamalı ve pompa çarkları bronz/paslanmaz çelik ile yenilenmelidir.

İlgili Terimler: Pompaj İstasyonu Kavitasyon Vortex NPSH Emiş Havuzu
Baraj gövdesine yerleştirilen piezometrelerin (su basıncı ölçer) veri iletmemesi veya hatalı ölçüm yapması
Geoteknik İzleme ve Enstrümantasyon
Muhtemel Neden:

Kablo bağlantılarının su alması, kablonun sıkışma veya inşaat makineleri tarafından koparılması.

Kontrol Noktası:

Piezometre kablo direnci ve yalıtım direnci multimetre/megger ile test edilir.

Çözüm:

Kopuk kablolar özel su geçirmez ek kutularla onarılmalı, veri okuma terminalleri zırhlı borularla koruma altına alınmalıdır.

İlgili Terimler: Piezometre Su Basıncı Enstrümantasyon Megger Testi
Yüzeysel oturma ölçümlerinde (surface settlement plates) referans nirengi noktalarının oynaması
Geoteknik İzleme ve Enstrümantasyon
Muhtemel Neden:

Nirengi kazıklarının donma-çözülme (frost action) veya şantiye hafriyat kamyonlarının çarpmasıyla yer değiştirmesi.

Kontrol Noktası:

Hassas nivelman aletleriyle nirengi noktaları arasındaki kapalıuskur (loop) nivelman ölçümleri yapılır.

Çözüm:

Referans nirengi noktaları inşaat etki alanı dışındaki ana kaya zeminlere derin ankrajlı olarak yeniden tesis edilmelidir.

İlgili Terimler: Oturma Ölçümü Nirengi Nivelman Oturma Plakası
Baraj gövdesi akıntı ölçüm savaklarında (V-notch weirs) tortu birikmesi nedeniyle hatalı sızıntı debisi okunması
Geoteknik İzleme ve Enstrümantasyon
Muhtemel Neden:

Drenaj sularıyla gelen silt ve kum taneciklerinin savak havuz tabanında birikerek su seviyesini yükseltmesi.

Kontrol Noktası:

Savak havuzundaki su yüksekliği (h) ile tortu seviyesi kural grizu veya metre ile ölçülür.

Çözüm:

Savak önü çökeltme gözleri (settling basins) yapılmalı, biriken kumlar periyodik olarak temizlenmeli ve otomatik debi kayıt sistemleri kalibre edilmelidir.

İlgili Terimler: V-Notch Sızıntı Debisi Tortu Birikmesi Çökeltme Havuzu
Kaya dolgu barajlarda jointmeter (derz ölçer) cihazlarının veri iletiminde kablosuz sinyal kopması
Geoteknik İzleme ve Enstrümantasyon
Muhtemel Neden:

Baraj gövdesinin devasa kaya kütlesi yapısının telsiz/RF sinyallerini sönümlemesi ve topografik engeller.

Kontrol Noktası:

Veri toplama istasyonları (data loggers) ile sensörler arasındaki sinyal güç seviyeleri (RSSI) kontrol edilir.

Çözüm:

Kablosuz sistemler yerine korumalı fiber optik hatlar veya aktarıcı (repeater) istasyonları kurulmalıdır.

İlgili Terimler: Jointmeter Derz Ölçer Data Logger RSSI Fiber Optik
İstinat yapıları ve tünellerde kullanılan strain-gauge (gerilme ölçer) sensörlerinin erken kalibrasyon kaybetmesi
Geoteknik İzleme ve Enstrümantasyon
Muhtemel Neden:

Beton dökümü sırasında oluşan yüksek vibrasyon şoku ve kablo gerilmeleri.

Kontrol Noktası:

Sensörlerin sıfır okuma (zero readings) değerleri döküm öncesi ve sonrası karşılaştırılır.

Çözüm:

Sensörler donatı üzerine kelepçelerle sıkıca bağlanmalı, döküm sırasında dahili vibratörlerin sensöre doğrudan teması engellenmelidir.

İlgili Terimler: Strain-Gauge Gerilme Ölçer Kalibrasyon Kaybı Donatı
Derivasyon tüneli kazı ve delgi işlerinde yüksek toz konsantrasyonu nedeniyle silikozis riski
Çevre, İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Muhtemel Neden:

Tünel içi havalandırma sisteminin (jet fanlar ve hortumlar) yetersiz olması ve ıslak delgi (wet drilling) kurallarına uyulmaması.

Kontrol Noktası:

Ortam toz ölçüm cihazları (partikül sayaçları) ile tünel içi respirable dust limitleri kontrol edilir.

Çözüm:

Tünel delgi makinelerinde ıslak delgi (su püskürtme) zorunlu kılınmalı, cebri havalandırma kapasitesi artırılmalı ve çalışanlara FFP3 maske verilmelidir.

İlgili Terimler: Silikozis Toz Konsantrasyonu Islak Delgi Cebri Havalandırma
Baraj derivasyon tüneli kapatılmadan önceki su batardosu (cofferdam) imalatında ani su baskını
Çevre, İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Muhtemel Neden:

Nehir debisinin meteorolojik tahminlerin üzerinde aniden yükselmesi (taşkın) ve batardo yüksekliğinin yetersiz kalması.

Kontrol Noktası:

Üst havza akım gözlem istasyonu verileri ve meteoroloji genel müdürlüğü taşkın uyarıları izlenir.

Çözüm:

Batardolar olası maksimum taşkın debisine (PMF - Probable Maximum Flood) göre tasarlanmalı, acil tahliye kapakları ve pompalar hazır bulundurulmalıdır.

İlgili Terimler: Batardo Cofferdam Taşkın PMF Su Baskını
Şantiye agrega ocağı yıkama sularının doğrudan akarsuya deşarj edilerek çevresel kirlilik yaratması
Çevre, İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Muhtemel Neden:

Kırma-elek tesisi yıkama sularının çökeltme havuzlarına yönlendirilmeden doğrudan nehir yatağına akması.

Kontrol Noktası:

Akarsu deşarj noktasındaki bulanıklık (NTU) ve askıda katı madde (AKM) analizi yapılır.

Çözüm:

Kademeli çökeltme havuzları sistemi (settling ponds) kurulmalı, arıtılan su tesis içinde sirküle edilerek tekrar kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: Agrega Ocağı Çökeltme Havuzu AKM Çevresel Kirlilik
Baraj göl alanı su tutma (impoundment) öncesinde dip temizliği yapılmaması nedeniyle su kalitesinin bozulması
Çevre, İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Muhtemel Neden:

Göl havzasındaki ağaçların, bitki örtüsünün ve organik toprak katmanının sıyrılarak temizlenmeden su altında bırakılması.

Kontrol Noktası:

Su tutulan göl yüzeyinde organik çözünme, ötrofikasyon ve hidrojen sülfür kokusu izlenir.

Çözüm:

Su tutma havzasındaki ağaçlar kesilerek uzaklaştırılmalı, organik üst toprak sıyrılarak bertaraf edilmeli ve ilk dolum kontrollü yapılmalıdır.

İlgili Terimler: Göl Alanı Ötrofikasyon Su Tutma Dip Temizliği
Yüksek baraj kretlerinde ve şantiyelerde ağır iş makinelerinin manevra güvenliği ihlalleri
Çevre, İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Muhtemel Neden:

Kret yollarının dar olması, tozdan görüş mesafesinin düşmesi ve geri manevra uyarı sistemlerinin çalışmaması.

Kontrol Noktası:

Şantiye İSG gözetmenleri tarafından iş makinesi kör nokta kameraları ve geri vites ikaz sesleri denetlenir.

Çözüm:

Kret yollarına trafik şeritleri çizilmeli, tozlanmayı önlemek için arazözlerle sulama yapılmalı ve ağır vasıtalara radar tabanlı yaya algılama sensörleri takılmalıdır.

İlgili Terimler: Kret İş Güvenliği Kör Nokta İSG Şantiye Trafiği
Baraj betonlarında kullanılan agrega gradasyon eğrisinin standart (ASTM/TS) sınırların dışına çıkması
Malzeme ve Agrega Kalite Kontrolü
Muhtemel Neden:

Kırma-elek tesisindeki (Crsusher plant) çeneli ve konik kırıcıların çene açıklık ayarlarının bozulması, elek tellerinde yırtılma.

Kontrol Noktası:

Agrega örnekleri alınarak elek analizi (sieve analysis) laboratuvarda yapılır, gradasyon eğrisi çizilir.

Çözüm:

Kırıcı ayarları revize edilmeli, yırtık elek telleri hemen değiştirilmeli ve farklı boyuttaki agregalar ayrı bölmelerde depolanmalıdır.

İlgili Terimler: Gradasyon Eğrisi Kırma-Elek Tesisi Elek Analizi Agrege Kalitesi
Enjeksiyon çimento şerbetlerinde (Grout mix) erken priz alma veya geç priz alma problemleri
Malzeme ve Agrega Kalite Kontrolü
Muhtemel Neden:

Kullanılan çimentonun sıcaklığının yüksek olması, priz geciktirici veya hızlandırıcı kimyasal katkı dozajlarının yanlış tartılması.

Kontrol Noktası:

Vicat iğnesi ile şerbetin ilk ve son priz süreleri (setting times) şantiyede test edilir.

Çözüm:

Katkı maddeleri hassas dijital terazilerle tartılmalı, çimento silolarının sıcaklıkları kontrol altında tutulmalı ve şerbet sıcaklığı 25°C'yi geçmemelidir.

İlgili Terimler: Priz Süresi Vicat İğnesi Çimento Şerbeti Kimyasal Katkı
Kaya dolgu baraj filtre zonlarında kullanılan filtre malzemesinde ince kum oranının yüksek olması
Malzeme ve Agrega Kalite Kontrolü
Muhtemel Neden:

Yıkama eleme tesisinde ince malzemenin yeterince yıkanarak uzaklaştırılamaması (kil ve silt içermesi).

Kontrol Noktası:

Kum eşdeğeri (sand equivalent) testi ve yıkanarak elek analizi yapılır.

Çözüm:

Yıkama helezonlarının su debisi artırılmalı, filtre malzemesi şartnamedeki granülometri zarfı (envelope) içerisine getirilmelidir.

İlgili Terimler: Filtre Zonu Kum Eşdeğeri Granülometri Yıkama Tesisi
Beton katkısı (Superplasticizer) dozajlama pompalarının debi hatası yapması
Malzeme ve Agrega Kalite Kontrolü
Muhtemel Neden:

Katkı pompalarının peristaltik hortumlarının aşınması veya kalibrasyonunun unuttulması.

Kontrol Noktası:

Her vardiya başında test silindiri ile katkı pompası debi kalibrasyon kontrolü yapılır.

Çözüm:

Katkı pompası hortumları periyodik olarak yenilenmeli, otomatik otomasyon tartım sistemine entegre edilerek tolerans dışı dozajda alarm verilmesi sağlanmalıdır.

İlgili Terimler: Superplasticizer Beton Katkısı Dozajlama Pompası Kalibrasyon
Geotekstil ve geogrid malzemelerinde şantiye serimi sırasında yırtılma ve hasar oluşması
Malzeme ve Agrega Kalite Kontrolü
Muhtemel Neden:

Malzemenin keskin kaya parçaları üzerine doğrudan serilmesi ve üzerinden paletli iş makinelerinin geçmesi.

Kontrol Noktası:

Serilen geotekstil yüzeyler görsel olarak taranır; delinme ve yırtılma noktaları işaretlenir.

Çözüm:

Geotekstil serilmeden önce zemin tesviyesi yapılmalı, yastıklama kumu serilmeli ve paletli makinelerin doğrudan geotekstil üzerine çıkması kesinlikle yasaklanmalıdır.

İlgili Terimler: Geotekstil Geogrid Yırtılma Zemin Tesviyesi Yastıklama

Pazarlama Merkezi

Bu bölüm için içerik hazırlanıyor.

Tasarım İlham Merkezi

Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri

Kurumsal Kimlik Tasarımı

Logo Tasarım Örnekleri

Logo Tasarım Örnekleri

Sektörel Arşiv

Bu bölüm için içerik hazırlanıyor.

Bu Sektörde Başarıya Ulaşın

Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.

Bizimle İletişime Geçin