Sektör Merkezi

Ayakkabı Tasarımı Ve İmalatı

Ayakkabı Tasarımı Ve İmalatı Sektör Rehberi.

Başlangıç Rehberi

Bu Sektör Nedir?

Ayakkabı Tasarımı Ve İmalatı Sektör Rehberi.

Kimler İçin Uygun?

İş Modeli Nasıl Çalışır?

Fiziksel Alan İhtiyaçları

Personel İhtiyaçları

Başlangıç İpuçları

Mevzuat Kontrolü

İşletmenizi açmadan önce yerel belediyenin ruhsat şartlarını detaylıca öğrenin.

Fiyatlandırma Hassasiyeti

Güncel maliyet ve tedarik değerlerinizi kullanmanız önerilir. Sistem piyasa fiyatı tahmin etmez.

Konum Analizi

Hedef kitlenizin yoğun olduğu, yaya trafiği yüksek caddeleri tercih edin.

Mesleki Bilgi ve Referans Merkezi

Sektörel mesleki standartlar, parametreler ve referans rehberleri.

Montaj ve Kalıplama
Fort ve Bombe Isıl Aktivasyon ve Montaj Standartları

Ayakkabının burun ve topuk formunu koruyan bombe ve fort parçalarının montajı, estetik ve fonksiyonel dayanıklılık için kritik öneme sahiptir. Termoplastik bombenin montajı sırasında, burun çekme (toe lasting) makinesinin ısıtma plakası sıcaklığı saya derisinin türüne göre ayarlanmalıdır; narin deriler için 110-120°C, standart vidala deriler için ise 130-140°C idealdir. Presleme süresi 4 ila 6 saniye arasında tutulmalı, aşırı ısı nedeniyle saya derisinde yanma veya büzüşme oluşması engellenmelidir. Fort montajında ise malzemenin kalıp arka hattına (back height) tam ortalanması, asimetrik yerleşimin önlenmesi için referans çizgileri kullanılmalıdır. Isıl aktivasyon sonrasında ayakkabının şoklama (soğutma) tünelinden (-5°C ila -10°C arasında 3-4 dakika) geçirilmesi, malzemenin kalıp formunu kalıcı olarak hafızaya almasını sağlar.

Sektörel Araç

Ayakkabı Kalıp Ölçek Oranlayıcı

Mevcut ayakkabı kalıbını farklı numara veya prototip ölçülerine orantılı olarak ölçeklendirir.

Sektörel Araç

Saya Kesim Parça Listesi Hesaplayıcı

Üretilecek ayakkabı çifti sayısına göre saya, dil, bombe ve diğer parçaların toplam ihtiyacını hesaplar.

Sektörel Araç

Taban Yapıştırıcı Karışım Hesaplayıcı

Yapıştırıcı ve sertleştirici bileşenlerini hedef üretim miktarına göre ölçeklendirir.

Sektörel Araç

Deri ve Kumaş İhtiyaç Hesaplayıcı

Üretim planına göre gerekli deri veya tekstil kaplama miktarını hesaplar.

Sektörel Araç

Ayakkabı İmalat Hattı Kapasite Analizi

Operatör sayısı ve çalışma süresine göre günlük üretim kapasitesini analiz eder.

Sektörel Araç

Üretim Alanı Kapasite Planlayıcı

Atölye ölçülerine göre kurulabilecek üretim istasyonu kapasitesini hesaplar.

Sektörel Araç

Model ve Malzeme Seçim Yardımcısı

Ayakkabı türü, hedef kullanıcı ve önceliklere göre uygun malzeme ve üretim önerileri sunar.

Standart Operasyonel İş Akışları

Sektör standartlarına uygun iş akış ve süreç adımları.

1
Konsept Tasarımı ve 3D Modelleme

Sezon trendlerine ve hedef kitleye uygun ayakkabı taslakları çizilir, malzeme ve renk paleti belirlenir. Seçilen tasarımlar CAD programları kullanılarak 3D modele dönüştürülür ve dijital prototip oluşturulur.

2
Istampa Çıkarma ve Model Kalıbının Hazırlanması

Onaylanan 3D model üzerinden ayakkabının her bir parçası için ıstampa (kesim şablonu) çıkarılır. Farklı ayak numaraları için serileme (ölçeklendirme) işlemi yapılarak kesim bıçakları veya dijital kesim şablonları hazırlanır.

3
Deri Seçimi, Tasnif ve Kesim İşlemi

Üretime uygun kalitedeki deriler ve astarlık malzemeler seçilir. Deri üzerindeki doğal hatalı bölgeler işaretlenir. Istampalar kullanılarak hidrolik preslerle veya CNC lazer/bıçaklı kesim makineleriyle hassas kesim gerçekleştirilir.

4
Saya Parçalarının Tıraşlanması ve Dikimi

Kesilen deri parçalarının birleşim kenarları, dikiş yerlerinde kalınlık oluşturmaması için tıraşlama makinesinde inceltilir. Ardından parçalar yapıştırıcı ile geçici olarak birleştirilir ve saya dikiş makinelerinde dikilerek ayakkabının üst kısmı (saya) tamamlanır.

5
Kalıba Çekme (Montaj) ve Taban Yapıştırma

Tamamlanan saya, ayakkabı kalıbına (last) giydirilir ve montaj makineleriyle gerdirilerek taban astarına sabitlenir. Ayakkabının altı zımparalanır, ilaçlanır (primer sürülür), yapıştırıcı uygulanır ve taban yüksek basınçlı pres makinesinde saya ile birleştirilir.

6
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme

Ayakkabı kalıptan çıkarılır. Yapıştırıcı artıkları temizlenir, deri yüzeyine uygun boya, cila ve parlatıcılar uygulanır. Bağcık ve aksesuar montajı yapıldıktan sonra kalite kontrol testlerinden (dikiş, yapışma, simetri) geçen ürünler kutulanarak sevkiyata hazır hale getirilir.

7
Girdi Kontrolü ve Deri Depolama

Fabrikaya ulaşan ham deri ve tekstil malzemelerinin nem ölçümü yapılır, renk tonu (lot) farkları kontrol edilir. Deriler, çatlama ve bozulmayı önlemek için ideal nem ve sıcaklık değerlerine sahip iklimlendirilmiş depolara yerleştirilir.

8
Prototip Üretimi ve Fit (Uyum) Testi

Seri üretime geçmeden önce, belirlenen kalıp üzerinde tek bir çift prototip (numune) üretilir. Canlı model üzerinde yürüyüş, esneklik, ayak basış konforu ve potluk testleri yapılarak ıstampa üzerinde gerekli düzeltmeler raporlanır.

9
Periyodik Makine Kalibrasyonu ve İş Güvenliği Kontrolü

Kesim preslerinin bıçak keskinliği, saya dikiş makinelerinin iplik tansiyonu ve montaj (kalıba çekme) makinelerinin basınç/sıcaklık ayarları günlük olarak kontrol edilir. Acil durdurma butonları ve koruyucu bariyerlerin çalışabilirliği test edilir.

Operasyonel Kontrol Listeleri

Günlük rutinleri tarayıcınızda saklanacak şekilde takip edin.

Günlük Atölye ve Üretim Hattı Hazırlık Kontrol Listesi

%0
Kesim presleri ve bıçaklarının keskinliğinin ve hizalamasının kontrol edilmesi
Saya dikim makinelerinin iplik, iğne ve yağ durumlarının kontrolü
Montaj ve kalıba çekme makinelerinin basınç ve sıcaklık ayarlarının yapılması
Yapıştırıcı (ilaçlama) havalandırma sistemlerinin ve aktivasyon tünellerinin çalıştırılması
Günlük iş güvenliği ekipmanlarının (maske, gözlük, eldiven) çalışanlara eksiksiz dağıtılması

Haftalık Kalite Kontrol ve Malzeme Test Checklisti

%0
Gelen deri ve suni deri partilerinin esneklik ve yüzey hatası testlerinin yapılması
Taban yapışma mukavemet testlerinin (çekme testi) örnek çiftler üzerinde uygulanması
Dikiş sıklığı ve dikiş dayanıklılığının rastgele seçilen saya örneklerinde kontrol edilmesi
Ayakkabı içi astar ve mostra (iç taban) konfor ve aşınma kontrolünün yapılması
Bitmiş ürünlerin numara (büyüklük) doğruluğunun standart kalıplarla eşleştirilerek test edilmesi

Yeni Sezon Koleksiyon Lansmanı Pazarlama Checklisti

%0
Yeni modellerin profesyonel stüdyo ve lifestyle (sokak) fotoğraf çekimlerinin tamamlanması
Ayakkabıların teknik özelliklerini (deri türü, taban teknolojisi, topuk boyu) içeren ürün açıklamalarının yazılması
Influencer ve marka elçilerine gönderilecek tanıtım paketlerinin ve PR listesinin hazırlanması
E-bülten abonelerine özel 'Erken Erişim' (Early Access) e-postasının tasarlanması ve planlanması
Sosyal medya için 'Koleksiyon Arkası' (Behind the Scenes) tasarım ve üretim videolarının kurgulanması

Kalıp ve Model Geliştirme Süreç Kontrol Listesi

%0
Tasarım eskizlerinin 2D/3D CAD programlarına aktarılması ve ıstampa (şablon) çıkarılması
Prototip (ıstampa deneme) üretimi için ilk saya kesiminin yapılması
Deneme kalıbına çekilen ilk prototipin ayak anatomisine ve basış konforuna uygunluğunun test edilmesi
Serileme (numara büyütme ve küçültme) işlemlerinin bilgisayar ortamında doğrulanması
Üretim reçetesinin (sarfiyat tablosu, kullanılacak aksesuar ve iplik listesi) oluşturulması

E-Ticaret Ayakkabı Ürün Kartı ve Görsel Optimizasyon Checklisti

%0
Her model için en az 5 farklı açıdan (ön, yan, arka, taban, detay) yüksek çözünürlüklü görsel yüklenmesi
Müşterilerin doğru numarayı seçebilmesi için detaylı 'Ayak Ölçüm ve Beden Tablosu'nun ürün sayfasına eklenmesi
Ürün başlıklarında ve açıklamalarında SEO uyumlu anahtar kelimelerin (örn: 'hakiki deri erkek bot', 'rahat taban kadın babet') kullanılması
Kullanıcı yorumları ve fotoğraflı değerlendirmelerin ürün sayfasında görünür kılınması
Sıkça Sorulan Sorular (kalıp dar mı, esneme yapar mı vb.) bölümünün güncellenmesi

Deri ve Sarf Malzeme Depo Kabul Kontrol Listesi

%0
Gelen derilerin ayak (desimetre) ölçümlerinin fatura ve irsaliye ile karşılaştırılması
Deri yüzeyinde yara, damar, sırça çatlağı ve renk tonu farkı (abraj) kontrolünün yapılması
Taban, astar, ökçe, fort ve bombe gibi sarf malzemelerin adet ve beden bazlı sayımı
Yapıştırıcı, ilaç, iplik ve metal aksesuarların teknik şartnameye uygunluğunun test edilmesi
Kabulü yapılan malzemelerin depo yerleşim planına göre etiketlenerek raflara dizilmesi

Ayakkabı Montaj (Kalıba Çekme) ve Finisaj Süreç Checklisti

%0
Saya ve astarın kalıba düzgün oturtulduğunun ve dikiş çizgilerinin simetrisinin kontrolü
Kalıba çekme (lasting) makinesinin basınç, sıcaklık ve nemlendirme ayarlarının kontrol edilmesi
Taban yapıştırma öncesi zımpara (raspa) işleminin derinliğinin ve sınır hatlarının kontrolü
İlaçlama (yapıştırıcı sürme) ve kurutma fırınlama sürelerinin standartlara uygunluğunun takibi
Finisaj aşamasında boyama, parlatma, yakma ve temizlik işlemlerinin gözle muayenesi
Ayakkabı içine yerleştirilen fort ve bombe sertliğinin el yordamıyla test edilmesi

Uluslararası ve Yerel Ayakkabı Fuarları Hazırlık Checklisti

%0
Fuarda sergilenecek prototip ve numune koleksiyonunun (sağ/sol tek) eksiksiz hazırlanması
Fuar stand tasarımı, aydınlatma armatürleri ve ayakkabı sergileme raflarının planlanması
Fiziki ve dijital ürün kataloglarının, fiyat listelerinin (TL/Dolar/Euro) güncellenmesi
Mevcut B2B müşterilerine fuar davetiyelerinin gönderilmesi ve toplantı randevularının alınması
Fuar esnasında dağıtılacak promosyon malzemeleri, kartvizitler ve sipariş formlarının hazırlanması
Fuar sonrası potansiyel müşterilere gönderilecek takip (follow-up) e-posta şablonlarının tasarlanması

Ayakkabı Atölyesi Haftalık İSG ve Makine Bakım Checklisti

%0
Kesim presi (şak şak) çift el kumanda güvenlik mekanizmalarının test edilmesi
Saya dikiş makinelerinin yağ seviyelerinin, iğne koruyucularının ve kayışlarının kontrolü
Yapıştırıcı ve solvent kullanılan alanlardaki havalandırma ve aspiratör sistemlerinin temizliği
Atölye içi acil çıkış yollarının, yangın tüplerinin ve ilk yardım dolaplarının erişilebilirlik kontrolü
Kalıba çekme ve taban presleme makinelerinin hidrolik basınç ve sızdırmazlık kontrollerinin yapılması
Çalışanların koruyucu maske, eldiven, gözlük ve çelik burunlu iş ayakkabısı kullanım denetimi

Ayakkabı Markaları İçin Influencer ve Seeding Kampanya Checklisti

%0
Hedef kitleye uygun moda, ayakkabı ve yaşam tarzı influencer listesinin oluşturulması
İş birliği yapılacak influencer'ların ayak bedenlerinin ve tarz tercihlerinin netleştirilmesi
Gönderilecek özel tasarım kutu, teşekkür kartı ve ayakkabı bakım setinin (boya, fırça, sünger) hazırlanması
Kargo gönderimlerinin yapılması ve teslimat durumlarının anlık olarak takip edilmesi
Paylaşım takviminin (Story, Reels, Post) ve indirim kupon kodlarının influencer'lara iletilmesi
Kampanya sonrası erişim, etkileşim ve kupon kodu kullanım dönüşüm oranlarının raporlanması

Sorun / Çözüm Kütüphanesi

Ayakkabı Tasarımı Ve İmalatı sektöründe karşılaşılabilecek teknik ve operasyonel sorunlar için çözüm ve teşhis rehberi.

3D modelleme yazılımından çıkarılan taban kalıbı verisinde numere (grading) geçişlerinde burun yayvanlaşma hatası
Kalıp ve Model Tasarımı (Last Design & Grading)
Muhtemel Neden:

Kalıp gradasyon (grading) algoritmasında eksen merkezinin yanlış tanımlanması ve Mondopoint ayak anatomisi oranlarının dikkate alınmaması.

Kontrol Noktası:

CAD/CAM yazılımında gradasyon noktaları kontrol edilir; 36 numara ile 40 numara kalıp profilleri üst üste bindirilerek burun bombesi (toe spring) sapmaları incelenir.

Çözüm:

Gradasyon algoritması Mondopoint standardına göre sıfır noktası topuk eksenine sabitlenerek yeniden kalibre edilmeli ve fiziksel prototip 3D yazıcıdan basılarak kalıp üzerinde kontrol edilmelidir.

İlgili Terimler: Gradasyon Mondopoint Toe Spring CAD/CAM Kalıp Tasarımı
Ayakkabı kalıbının (Last) sırt yüksekliği (withers height) nedeniyle üst saya kalıbında potlaşma oluşması
Kalıp ve Model Tasarımı (Last Design & Grading)
Muhtemel Neden:

Kalıp sırt kavis açısının tasarlanan saya formuna göre dik tasarlanması ve deri esneme payının (stretch allowance) model açılımında hesaba katılmaması.

Kontrol Noktası:

Saya mastarları kalıp üzerine giydirilerek sırt hattındaki gerginlik ve pot yapan boşluklar el ile kontrol edilir.

Çözüm:

Model açılım (pattern engineering) aşamasında sırt hattına 2 mm negatif tolerans payı verilmeli ve kalıp sırt kavis açısı CAD ortamında 3 derece düşürülmelidir.

İlgili Terimler: Sırt Yüksekliği Pattern Engineering Potlaşma Saya Mastarı Esneme Payı
Erkek klasik ayakkabı kalıbında topuk genişliğinin fazla gelmesi ve yürüyüş sırasında topuk vurması
Kalıp ve Model Tasarımı (Last Design & Grading)
Muhtemel Neden:

Kalıp tasarlanırken topuk çevresi (heel girth) ölçüsünün anatomik standartlardan 4 mm geniş tutulması.

Kontrol Noktası:

Kalıp arka formu kumpasla ölçülür; prototip ayakkabı giyme testinde topuk kayma (heel slippage) mesafesi gözlemlenir.

Çözüm:

Kalıp arka formu CAD yazılımında 3 mm daraltılmalı, fort bölgesi tasarımı daha dik açıyla revize edilerek prototip üzerinde yürüyüş testi tekrarlanmalıdır.

İlgili Terimler: Heel Girth Heel Slippage Kalıp Formu Fort Bölgesi Prototip Testi
Kadın topuklu ayakkabı modelinde biniş ekseninin (balance line) kaçması ve dengesizlik
Kalıp ve Model Tasarımı (Last Design & Grading)
Muhtemel Neden:

Topuk yüksekliği ile kalıp taban kavis açısının (shank angle) uyumsuz tasarlanması sonucu ağırlık merkezinin öne kayması.

Kontrol Noktası:

Kalıp yatay düzleme oturtularak topuk merkezi ile burun temas noktası arasındaki denge ekseni (load line) şakül ile kontrol edilir.

Çözüm:

Kalıp tasarımı sırasında topuk yüksekliğine uygun standart çelik konç (shank) seçilmeli ve biniş ekseni taban orta noktasına dengelenecek şekilde CAD'de yeniden konumlandırılmalıdır.

İlgili Terimler: Balance Line Shank Angle Çelik Konç Ağırlık Merkezi Topuklu Ayakkabı
Spor ayakkabı kalıbında tarak genişliği (ball girth) darlığı nedeniyle parmak sıkışması şikayeti
Kalıp ve Model Tasarımı (Last Design & Grading)
Muhtemel Neden:

Spor kalıbı tasarımında anatomik yürüyüş esnasında ayağın enli kısmının açılma payının (dynamic allowance) eklenmemesi.

Kontrol Noktası:

Kalıp tarak çevresi mezura ile ölçülür; test kullanıcısının 5. metatars başı üzerindeki baskı noktaları kızılötesi basınç sensörüyle taranır.

Çözüm:

Kalıp CAD verisinde metatars bölgesi dışa doğru 3 mm genişletilmeli ve dinamik esneme payı tasarıma dahil edilmelidir.

İlgili Terimler: Ball Girth Metatars Başlığı Dynamic Allowance Spor Kalıbı Basınç Sensörü
Hakiki saya derisi kesiminde floresan lamba altında fark edilmeyen damar izlerinin (veins) montaj sonrası sırıtması
Kesim ve Saya Hazırlama (Cutting & Stitching)
Muhtemel Neden:

Kesim personelinin derinin kalite haritasını (kırım yerleri ve kusurlu bölgeler) dikkate almadan kalıpları rastgele yerleştirmesi (nesting hatası).

Kontrol Noktası:

Kesilen saya parçaları gün ışığı simülatörlü ışık kabininde (light box) damar, leke ve ton farkı yönünden incelenir.

Çözüm:

Kesimhane masalarına polarize ışık sistemleri kurulmalı, kesim personeline deri kalite haritası okuma eğitimi verilmeli ve kritik yüzeylere kusursuz deri bölgeleri denk getirilmelidir.

İlgili Terimler: Deri Kusurları Nesting Işık Kabini Kalite Haritası Saya Kesimi
Lamine saya kumaşlarında hidrolik pres kesim bıçağının kenarlarda fitil ve yapıştırıcı sızıntısı yapması
Kesim ve Saya Hazırlama (Cutting & Stitching)
Muhtemel Neden:

Bıçak kalıbının kesme ağzının körleşmesi ve pres baskı tonajının gereğinden yüksek ayarlanması.

Kontrol Noktası:

Kesilen kumaş kenarlarında ezilme ve katmanların birbirine yapışma durumu büyüteçle kontrol edilir.

Çözüm:

Pres bıçakları bilenmeli veya lazer kesim teknolojisine geçilmeli; hidrolik pres baskı tonajı malzeme kalınlığına göre yeniden ayarlanmalıdır.

İlgili Terimler: Pres Bıçağı Lazer Kesim Hidrolik Pres Katman Ezilmesi Saya Hazırlama
Saya dikim hattında zig-zag ve süs dikişlerinde ipliğin toplanması ve büzüşme (puckering) yapması
Kesim ve Saya Hazırlama (Cutting & Stitching)
Muhtemel Neden:

İğne iplik tansiyonunun çok gergin olması, baskı ayağı baskı kuvvetinin yüksekliği ve ince deride kalın iğne kullanılması.

Kontrol Noktası:

Dikilen numunenin dikiş hattı boyunca düzlemsel bozulmalar ve büzüşmeler cetvel ile kontrol edilir.

Çözüm:

Makine tansiyon ayarları gevşetilmeli, deri kalınlığına uygun Nm 80-90 ince uçlu iğne kullanılmalı ve teflon tabanlı baskı ayağı takılmalıdır.

İlgili Terimler: Puckering Dikiş Büzüşmesi İğne Tansiyonu Teflon Ayak Saya Dikimi
Saya parçalarının tıraşlama (skiving) aşamasında kenar inceltme bıçağının deriyi koparması
Kesim ve Saya Hazırlama (Cutting & Stitching)
Muhtemel Neden:

Tıraşlama makinesi bıçak açısının yanlış ayarlanması veya besleme silindiri baskısının çok sert olması.

Kontrol Noktası:

Tıraşlanan derinin kenar kalınlığı mikrometre ile ölçülür; yırtılan veya incelen kenarlar incelenir.

Çözüm:

Tıraşlama makinesi bıçağı bilenmeli, açı kılavuzu 45 dereceye ayarlanmalı ve besleme silindiri basıncı hassas deriler için düşürülmelidir.

İlgili Terimler: Tıraşlama Skiving Kenar İnceltme Mikrometre Besleme Silindiri
Suni deri ve meşin saya parçalarının birleştirilmesinde yapıştırma sonrası kayma ve patlama
Kesim ve Saya Hazırlama (Cutting & Stitching)
Muhtemel Neden:

Montaj öncesi hazırlıkta kullanılan astarlama tutkalının solvent oranının yüksek olması ve kurumadan preslenmesi.

Kontrol Noktası:

Yapıştırılan parçaların soyulma direnci elle çekme testiyle (peel test) kontrol edilir.

Çözüm:

Su bazlı ekolojik tutkallar kullanılmalı, yapıştırma sonrası en az 15 dakika oda sıcaklığında solvent uçurma (flashing) süresi tanınmalıdır.

İlgili Terimler: Astarlama Tutkalı Peel Test Solvent Uçurma Saya Birleştirme Yapıştırma
Burun çekme (toe lasting) makinesinde termoplastik bombenin ısıtılarak preslenmesi sırasında saya derisinde yanma
Montaj, Kalıplama ve Çektirme (Lasting & Assembly)
Muhtemel Neden:

Burun çekme makinesi ısıtma tabancası veya ısıtma plakasının sıcaklığının 160°C üzerine çıkması ve temas süresinin uzun tutulması.

Kontrol Noktası:

Isıtma ünitesi sıcaklığı dijital pirometre ile ölçülür; deri saya yüzeyindeki renk değişimi incelenir.

Çözüm:

Burun çekme makinesi sıcaklığı 120-130°C aralığına düşürülmeli, ısıtma süresi 3 saniyeye sabitlenmeli ve teflon koruyucu örtü kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: Burun Çekme Toe Lasting Termoplastik Bombe Pirometre Isıtma Plakası
Sayanın kalıba tam oturtulamaması (lasting allowance eksikliği) ve alt kenarda potluk kalması
Montaj, Kalıplama ve Çektirme (Lasting & Assembly)
Muhtemel Neden:

Saya model açılımında alt biniş payının (lasting margin) kalıp alt formuna göre dar bırakılması.

Kontrol Noktası:

Kalıp altındaki çektirme payı (biniş marjı) kumpasla ölçülür; montaj çivilerinin tutunma durumu kontrol edilir.

Çözüm:

Model kalıp açılımında alt biniş payı 15 mm'ye çıkarılmalı ve çektirme penslerinin baskı kuvveti kalıp formuna göre artırılmalıdır.

İlgili Terimler: Lasting Margin Biniş Payı Çektirme Kalıplama Model Açılımı
Fort ve bombe yerleştirme aşamasında asimetrik montaj nedeniyle ayakkabıda form bozukluğu
Montaj, Kalıplama ve Çektirme (Lasting & Assembly)
Muhtemel Neden:

Saya astarı arasına konulan fort ve bombenin merkezleme çizgilerine (center lines) göre simetrik yerleştirilmemesi.

Kontrol Noktası:

Montajı tamamlanan tek eş ile eşi yan yana getirilerek burun ve topuk simetrisi mastarla kontrol edilir.

Çözüm:

Saya astarı ve saya üzerine merkezleme kılavuz çentikleri (notches) eklenmeli, fort yapıştırma aparatlarıyla simetrik konumlandırma sağlanmalıdır.

İlgili Terimler: Fort Merkezleme Asimetrik Montaj Form Bozukluğu Notches
Topuk çekme (heel lasting) işleminde saya arka hattının öne veya yana yatması
Montaj, Kalıplama ve Çektirme (Lasting & Assembly)
Muhtemel Neden:

Topuk çektirme makinesi mandren baskısının dengesiz olması veya kalıbın makinada eksen kaçık bağlanması.

Kontrol Noktası:

Ayakkabının arka orta dikiş hattının topuk merkezine dik olup olmadığı şakül veya mastar ile kontrol edilir.

Çözüm:

Topuk çektirme makinesi kalıp yuvası mastarı sıfırlanmalı, mandren baskı sırası yanlardan merkeze doğru kademeli olarak programlanmalıdır.

İlgili Terimler: Topuk Çekme Heel Lasting Arka Dikiş Mandren Baskısı Eksen Kaçıklığı
Montajı bitmiş saya alt tabanının zımparalanması (roughing) sırasında saya derisinin zımpara taşıyla yırtılması
Montaj, Kalıplama ve Çektirme (Lasting & Assembly)
Muhtemel Neden:

Zımparalama makinesi devrinin çok yüksek olması veya işçinin zımpara taşı açısını deriye doğru dik tutması.

Kontrol Noktası:

Zımparalanmış alt kenar yüzeyi incelenir; deride aşırı incelme veya kopmalar kontrol edilir.

Çözüm:

Zımpara taşı silindiri hızı düşürülmeli, zımparalama açısı 30 dereceye sabitlenmeli ve hassas deriler için ince taneli (80-100 grit) zımpara bantları kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: Zımparalama Roughing Zımpara Taşı Alt Kenar Grit
Montajlanmış saya altı ile taban birleşiminde (sole attaching) yapışma sonrasında burun veya topuk ucundan açılma
Taban Yapıştırma ve Presleme (Sole Attaching & Pressing)
Muhtemel Neden:

Taban altı aktivasyon fırınından çıkan parçaların yeterince ısıtılmaması veya yan pres makinesi baskı süresinin/basıncının yetersiz kalması.

Kontrol Noktası:

Birim zamandan çıkan ayakkabılar soyulma testine (peel test) tabi tutulur; yapışma hat direnci ölçülür.

Çözüm:

Aktivasyon fırını sıcaklığı 70-75°C'ye çıkarılmalı, yan pres makinesi basıncı 4-5 bar ve presleme süresi en az 10 saniyeye ayarlanmalıdır.

İlgili Terimler: Sole Attaching Taban Yapıştırma Yan Pres Aktivasyon Fırını Peel Test
Poliüretan taban ile saya arasında primer (halogenasyon) reaksiyonu vermemesi nedeniyle yapışma zayıflığı
Taban Yapıştırma ve Presleme (Sole Attaching & Pressing)
Muhtemel Neden:

TR veya TPU taban altı yüzeyindeki kalıp ayırıcı wax kalıntılarının yeterince temizlenmemiş ve primerin aktive olmamış olması.

Kontrol Noktası:

Taban yapıştırma yüzeyine su damlatılarak temas açısı (contact angle) test edilir; su damlası yayılıyorsa temizlik yetersizdir.

Çözüm:

Taban altı yüzeyi özel solvent (aseton/hegzan) ile yıkanmalı, trichloroisocyanuric acid (TICA) bazlı primer uygulanarak 10 dakika beklenmeli ve sonrasında tutkallanmalıdır.

İlgili Terimler: Halogenasyon Kalıp Ayırıcı Temas Açısı TICA Primer Taban Yapıştırma
Taban yapıştırma preslemesi sonrasında taban kenarından tuttaş (taşma) yapması ve estetik bozulma
Taban Yapıştırma ve Presleme (Sole Attaching & Pressing)
Muhtemel Neden:

Taban içine sürülen tutkal miktarının fazla olması veya yan pres kalıp yastığının (bladder) aşırı şişirilmesi.

Kontrol Noktası:

Yapıştırılan ayakkabıların kenar çizgilerinde dışarı taşan tutkal artıkları görsel olarak kontrol edilir.

Çözüm:

Tutkal fırçalama operasyonunda sınırlama çizgileri belirlenmeli, yan pres yastık basıncı taban kalınlığına göre kademeli olarak düşürülmelidir.

İlgili Terimler: Tuttaş Taşma Yan Pres Kalıbı Bladder Estetik Bozulma
Körük kalıplı (channel sole / dikişli taban) modellerde taban kanal açma bıçağının tabanı delmesi
Taban Yapıştırma ve Presleme (Sole Attaching & Pressing)
Muhtemel Neden:

Kanal açma (channeling) makinesi bıçak derinlik ayarının taban kalınlığına göre yanlış ayarlanması.

Kontrol Noktası:

Kanal açılan tabanın alt yüzeyi ve kanal derinliği kumpasla kontrol edilir.

Çözüm:

Kanal açma bıçağı derinlik mesnedi taban kalınlığının yarısı kadar (örn. 2 mm) ayarlanmalı ve test kesimi yapılmalıdır.

İlgili Terimler: Körük Kalıp Channeling Kanal Açma Bıçak Derinliği Dikişli Taban
Sıcak presleme sonrasında kalıptan çıkarılan ayakkabıda tabanın eğilmesi (warp) ve form kaybetmesi
Taban Yapıştırma ve Presleme (Sole Attaching & Pressing)
Muhtemel Neden:

Sıcak fırından çıkan tabanlı ayakkabının soğutma işlemine (cooling tunnel) sokulmadan doğrudan istiflenmesi.

Kontrol Noktası:

Ayakkabı taban düzlemi düz bir zemin üzerinde taban düzlemsellik kontrol masasında test edilir.

Çözüm:

Preslemeden çıkan ayakkabılar soğutma tünelinden (minimum -5°C ila 0°C arası) geçirilmeli, taban polimer yapısı soğutularak fikse edilmelidir.

İlgili Terimler: Cooling Tunnel Soğutma Tüneli Taban Eğilmesi Warp Fiksasyon
Finisaj aşamasında boya ve apre (finish) uygulaması sırasında saya derisinde lekelenme ve renk tonu uyumsuzluğu
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme (Finishing & QC)
Muhtemel Neden:

Kullanılan apre boyasının solvent bazlı olması ve derinin tabaklama kimyasallarıyla reaksiyona girerek lokal koyulaşma yaratması.

Kontrol Noktası:

Apre uygulanan numune gün ışığında master renk kartelası ile karşılaştırılır.

Çözüm:

Su bazlı finisaj spreyleri kullanılmalı, püskürtme tabancası nozul mesafesi 30 cm olarak ayarlanmalı ve uygulama öncesi gizli bir bölgede test edilmelidir.

İlgili Terimler: Finisaj Apre Renk Tonu Püskürtme Tabancası Su Bazlı Apre
Ayakkabı içi marka baskısının (hot stamp) silinmesi veya kalitesiz çıkması
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme (Finishing & QC)
Muhtemel Neden:

Hot-stamp baskı makinesi ısı derecesinin düşük olması veya folyo kalitesinin yetersiz kalması.

Kontrol Noktası:

İç tabanlık üzerindeki logo baskısı tırnak ile kazıma testine tabi tutulur.

Çözüm:

Hot-stamp makinesi sıcaklığı 110-120°C'ye çıkarılmalı, yüksek transfer özellikli metalize yaldız folyolar tercih edilmelidir.

İlgili Terimler: Hot-Stamp Marka Baskısı Yaldız Folyo İç Tabanlık Kalite Kontrol
Bağcık takma ve son temizlik aşamasında ayakkabı burnunda iplik saçakları ve tutkal kalıntısı kalması
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme (Finishing & QC)
Muhtemel Neden:

Üretim hat sonu temizlik (trashing) operasyonunun atlanması veya kalite kontrol personeli eksikliği.

Kontrol Noktası:

Paketleme öncesi her ayakkabı ışıklı kalite kontrol masasında detaylı görsel muayeneden geçirilir.

Çözüm:

Hatta son kontrol istasyonu kurulmalı, ısı tabancası ile iplik saçakları yakılmalı, tutkal artıkları özel solventli silgi ile temizlenmelidir.

İlgili Terimler: Kalite Kontrol Son Temizlik İplik Saçağı Tutkal Artığı Paketleme
Koli içi numere karışıklığı ve sol/sağ eşleşmeme (mismatch) hatası
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme (Finishing & QC)
Muhtemel Neden:

Paketleme bandında farklı numerelerin aynı taşıma arabasında karıştırılması ve barkod kontrolü yapılmaması.

Kontrol Noktası:

Koli etiketindeki barkod ile ayakkabı iç etiketindeki barkod el terminali (barcode scanner) ile taranır.

Çözüm:

Paketleme hattına barkod doğrulama sistemi entegre edilmeli, sol ve sağ eşleşmesi doğrulanmadan koli bantlanmamalıdır.

İlgili Terimler: Numere Karışıklığı Mismatch Barkod Doğrulama Paketleme Bandı Eşleşme
Depolama ve sevkiyat sırasında nem nedeniyle ayakkabı kutularında küflenme ve koku oluşumu
Finisaj, Kalite Kontrol ve Paketleme (Finishing & QC)
Muhtemel Neden:

Depo nem oranının %70 RH üzerinde olması ve kolilerin içine silikajel nem alıcı paket konulmaması.

Kontrol Noktası:

Depo içi higrometre ile nem ve sıcaklık takibi yapılır; karton kutularda rutubet kokusu kontrol edilir.

Çözüm:

Depo alanı iklimlendirilmeli, her ayakkabı kutusunun içine aktif silikajel torbası konulmalı ve sevkiyat paletleri streçlenmeden önce havalandırılmalıdır.

İlgili Terimler: Depo Nemi Küflenme Silikajel Higrometre Sevkiyat
Ar-Ge prototip aşamasında tedarik edilen aksesuar ile seri üretim malzemesi arasında renk ve form uyuşmazlığı
Malzeme Tedarik ve Ar-Ge Prototip (Sourcing & R&D)
Muhtemel Neden:

Prototip aşamasında numune olarak alınan aksesuarların pantone kodlarının seri üretim sipariş formuna yanlış işlenmesi.

Kontrol Noktası:

Seri üretim girişinde gelen aksesuarlar prototip numunesi ile renk skalası ve kumpas ölçüleriyle karşılaştırılır.

Çözüm:

Ar-Ge onaylı malzeme numuneleri 'Master Sample' olarak mühürlenmeli, tedarik sözleşmelerine Pantone ve fiziksel standartlar zorunlu olarak eklenmelidir.

İlgili Terimler: Prototip Master Sample Pantone Aksesuar Tedariği Ar-Ge
Yeni sezon taban kalıp maliyetlerinin yüksek çıkması ve prototip revizyonlarında gecikme
Malzeme Tedarik ve Ar-Ge Prototip (Sourcing & R&D)
Muhtemel Neden:

Tasarım aşamasında 3D prototipleme (Virtual Prototyping) adımlarının atlanarak doğrudan metal kalıp imalatına geçilmesi.

Kontrol Noktası:

Tasarım sürecindeki dijital onay aşamaları ve fiziksel kalıp üretim süreleri proje takviminden takip edilir.

Çözüm:

Fiziksel kalıp açmadan önce 3D CAD render ve 3D yazıcı ile prototip üretimi yapılmalı, tasarım onayı alındıktan sonra alüminyum kalıp imalatına geçilmelidir.

İlgili Terimler: Virtual Prototyping 3D Yazıcı Taban Kalıbı Prototip Revizyonu Ar-Ge
Deri ve tekstil hammaddelerinde partiler arası (batch to batch) ton farkı ve kalite sapması
Malzeme Tedarik ve Ar-Ge Prototip (Sourcing & R&D)
Muhtemel Neden:

Tabakhane boyama banyolarında reçete optimizasyonunun yapılmaması ve hammadde tedarikçisinin değişmesi.

Kontrol Noktası:

Gelen her parti deri için spektrofotometre ile Delta E (renk farkı) ölçümü yapılır.

Çözüm:

Tedarikçi firmalarla kalite güvence anlaşması (QA) imzalanmalı, Delta E değeri 0.8 üzerindeki partiler üretime alınmadan iade edilmelidir.

İlgili Terimler: Batch to Batch Ton Farkı Spektrofotometre Delta E Kalite Güvence
Sürdürülebilir (vegan/geri dönüştürülmüş) malzemelerin mukavemet testlerinde standartları karşılayamaması
Malzeme Tedarik ve Ar-Ge Prototip (Sourcing & R&D)
Muhtemel Neden:

Mantar, ananas derisi veya geri dönüştürülmüş PET malzemelerin geleneksel hakiki deri mukavemet değerlerine (çekme/yırtılma) ayak uyduramaması.

Kontrol Noktası:

Alternatif ekolojik malzemelere dinamometrede kopma ve yırtılma direnci (ISO 3377) testleri uygulanır.

Çözüm:

Ekolojik malzemeler destekleyici non-woven ara astar takviyeleri ile lamine edilmeli, tasarım aşamasında gerilme noktaları bu malzemelerin direncine göre yeniden mühendislik edilmelidir.

İlgili Terimler: Sürdürülebilir Malzeme Vegan Deri Yırtılma Direnci ISO 3377 Ar-Ge
İhracat regülasyonlarına (REACH / Prop 65) uygun olmayan kimyasalların hammadde içinde tespit edilmesi
Malzeme Tedarik ve Ar-Ge Prototip (Sourcing & R&D)
Muhtemel Neden:

Tedarikçilerin fitalat, azo boyarlar veya DMFc (dimetilfumarat) içeren ucuz kimyasal katkılar kullanması.

Kontrol Noktası:

Hammadde numuneleri akredite laboratuvara gönderilerek kromatografik (GC-MS) kimyasal testlere tabi tutulur.

Çözüm:

Tüm tedarikçilerden REACH uygunluk sertifikası (Certificate of Analysis) istenmeli, kritik hammaddeler rastgele laboratuvar testleriyle denetlenmelidir.

İlgili Terimler: REACH Azo Boyar Fitalat GC-MS İhracat Regülasyonu
Saya dikim hattında darboğaz (bottleneck) oluşması ve montaj hattının hammadde beklemesi
Üretim Planlama ve Hat Dengeleme (Production Planning)
Muhtemel Neden:

Model geçişlerinde hat dengeleme (line balancing) yapılmaması, bazı operasyonların (örn: el dikişi veya biye çekme) çok yavaş kalması.

Kontrol Noktası:

Hat istasyonlarındaki iş yükü (zaman etüdü - time study) ve ara stok (wip) miktarları gözlemlenir.

Çözüm:

Zaman etüdü yapılarak operasyonlar eşit sürekliliğe bölmeli, darboğaz oluşturan istasyonlara çok yönlü eğitilmiş operatörler (cross-trained operators) kaydırılmalıdır.

İlgili Terimler: Hat Dengeleme Darboğaz Bottleneck Zaman Etüdü WIP
Model değişimlerinde (style changeover) makine kalıp ve aparat değişim sürelerinin (SMED) uzun sürmesi nedeniyle kapasite kaybı
Üretim Planlama ve Hat Dengeleme (Production Planning)
Muhtemel Neden:

Montaj ve dikim makinelerinde kalıp ve aparat söküm/takım işlemlerinin standart dışı ve el aletleriyle uzun sürede yapılması.

Kontrol Noktası:

Model değişim süresi (start-stop arası) kronometre ile ölçülür.

Çözüm:

SMED (Single-Minute Exchange of Die) teknikleri uygulanarak hızlı tak-çıkar pnömatik aparatlar geliştirilmeli, model değişimleri için ön hazırlık arabaları (set-up carts) kullanılmalıdır.

İlgili Terimler: SMED Model Değişimi Pnömatik Aparat Kapasite Kaybı Set-Up
Sipariş planlamasında eksik numere/renk kırılımları nedeniyle üretim hattında yarım kalan partiler oluşması
Üretim Planlama ve Hat Dengeleme (Production Planning)
Muhtemel Neden:

Satış departmanından gelen sipariş matrisinin üretim planlama yazılımına (ERP) eksik veya hatalı işlenmesi.

Kontrol Noktası:

ERP sipariş matrisi ile kesimhane iş emirleri (cut orders) numerik kırılımları karşılaştırılır.

Çözüm:

ERP sistemine entegre otomatik sipariş doğrulama blokajı konulmalı, numere dağılım oranları (gradasyon eğrisi) standart satış istatistiklerine göre otomatik planlanmalıdır.

İlgili Terimler: Üretim Planlama ERP İş Emri Sipariş Matrisi Numere Dağılımı
Fason atölyelere gönderilen saya dikim fasonlarında eksik parça teslimatı ve takip zorluğu
Üretim Planlama ve Hat Dengeleme (Production Planning)
Muhtemel Neden:

Fason takibinin manuel sevk irsaliyeleriyle yapılması, saya parçalarının barkodsuz sevk edilmesi.

Kontrol Noktası:

Fason çıkış ve dönüş depolarındaki parça sayıları ile ERP stok kayıtları karşılaştırılır.

Çözüm:

Fasona giden her saya parça demetine barkodlu sevk etiketi takılmalı, fason takip modülü (Barcode/RFID) üzerinden anlık mobil takip sağlanmalıdır.

İlgili Terimler: Fason Takip Sevk İrsaliyesi Barkod Etiket RFID Üretim Takibi

Pazarlama Merkezi

Bu bölüm için içerik hazırlanıyor.

Tasarım İlham Merkezi

Kurumsal Kimlik & Tasarım Örnekleri

Kurumsal Kimlik Tasarımı

Logo Tasarım Örnekleri

Logo Tasarım Örnekleri

Sektörel Arşiv

Bu bölüm için içerik hazırlanıyor.

Bu Sektörde Başarıya Ulaşın

Markanıza ait profesyonel tasarım, web sitesi, mobil uygulama ve pazarlama süreçlerinde birlikte çalışalım.

Bizimle İletişime Geçin