Ayakkabı Malzemeleri Ve Yan Sanayii

Derinin ham deri yapısındaki zayıf flank (karın) bölgelerinden kesim yapılması veya hidrolik pres kesim bıçağının (bıçak kalıbı) bilenirken bükülmesi.

Kesilen saya parçaları master kalıp (şablon) üzerine oturtularak milimetrik tolerans kontrolü yapılır. Derinin esneme yönü (boyuna/enişine) el ile test edilir.

Bombe makinesi ısı derecesinin çok yüksek ayarlanması nedeniyle polimer yapının yanması veya yetersiz nem/sıcaklık nedeniyle malzemenin form alma esnekliğini yitirmesi.

Bombe pres makinesi rezistans sıcaklığı dijital termometre ile ölçülür. Bombe levhasının camlaşma sıcaklığı kontrol edilir.

Yüksek frekans (HF) makinesi akım değerinin (amper) çok yüksek tutulması veya suni deri taban kumaşındaki dokuma sıklığının yetersiz kalması.

HF kalıp derinliği ve dielektrik tabla ayarları milimetrik komparatör ile kontrol edilir. Numune üzerinde patlama testi yapılır.

Dikiş makinesi devrinin (RPM) aşırı yüksek (3500+ devir) tutulması, iğne milinin soğutulmaması ve düşük kaliteli polyester iplik kullanımı.

Dikim esnasında dikiş iğnesinin sıcaklığı kızılötesi termometre ile ölçülür. İplik kopma mukavemeti dinamometrede test edilir.

Astar ile poliüretan süngerin alevli laminasyon birleştirilmesinde brülör ısı ayarının dengesiz olması ve sünger hücre yapısının bozulması.

Lamine astar kalınlığı mikrometre ile ölçülür. Astarın yapışma mukavemeti soyulma (peel) testi ile denetlenir.

Poliol ve izosiyanat bileşenlerinin karışım oranındaki (mix ratio) sapma, hammadde içindeki nem oranı veya kalıp ön ısıtma sıcaklığının yetersizliği.

Poliol bileşeninin nem oranı Karl-Fischer metodu ile ölçülür. Kalıp sıcaklığı IR termometre ile taranır (hedef 45-50°C).

Enjeksiyon kalıp kilit basma kuvvetinin (clamp force) düşük olması, eriyik sıcaklığının (melt temperature) aşırı yüksek tutulması ve enjeksiyon basıncı fazlalığı.

Kalıp kapama yüzeyleri (parting line) parça dolum sonrası kontrol edilir. Enjeksiyon basınç ve sıcaklık logları incelenir.

EVA hamur reçetesindeki şişirici ajan (blowing agent) miktarının hatalı olması, kalıp pişirme süresinin kısa tutulması veya fırın/pres sıcaklık profili sapması.

Kalıptan çıkan EVA taban boyutları soğuduktan sonra kumpasla ölçülerek kalıp ebatlarıyla karşılaştırılır.

Kalıp iç yüzeyine uygulanan silikon/kalıp ayırıcı (release agent) miktarının yetersiz olması veya ham kauçuk reçetesinde kükürt miktarının dengesizliği.

Kalıp yüzeyinde kauçuk kalıntısı ve kirlilik birikimi görsel olarak kontrol edilir.

Enjeksiyon hızının yavaş olması, enjeksiyon hacim dozajının yetersiz kalması veya kalıp havalandırma kanallarının (air vents) tıkanması.

Hatalı basılan taban enjeksiyon dolum yüzeyleri incelenir. Kalıp havalandırma kanalları tazyikli hava ile test edilir.

Yapıştırılacak taban ve saya yüzeylerinin solvent/yağ artıklarıyla kirli olması, primer (halogenasyon) uygulamasının atlanması veya aktivasyon fırın sıcaklığının yetersizliği.

T-peel testi (soyulma mukavemeti) cihazı ile yapışma kuvveti (N/mm) ölçülür. Yüzeylerin temas açısı ve temizliği kontrol edilir.

Hot-melt tabancası veya otomatik uygulama makinesinin ısı derecesinin düşük ayarlanması, ortam sıcaklığının soğuk olması.

Hot-melt kazanı ve tabanca uç ısıları dijital prob ile ölçülür. Tutkalın akışkanlık viskozitesi kontrol edilir.

Su bazlı tutkalın suyunun tamamen buharlaşmadan (kürlenmeden) presleme işlemine alınması ve IR (infrared) kurutma tüneli süresinin kısa tutulması.

Tutkal sürülen yüzeylerin kuruma durumu (şeffaflaşma kontrolü) ve nem oranı el ile veya nem ölçer ile test edilir.

Tutkal bidonlarının güneş ışığı alan veya 35°C üzeri sıcaklıklardaki depolarda kapakları açık şekilde uzun süre bekletilmesi.

Depodaki tutkal bidonlarının üretim tarihleri kontrol edilir. Tutkallarda topaklanma ve akışkanlık kaybı incelenir.

Lateks tutkalın su bazlı organik yapıda olması ve nemli depolama koşullarında bakteri/küf üretmesi.

Tutkal fırçaları ve uygulama kapları koklanır. Kutu içerisindeki tutkal yüzeyinde renk değişimi ve küf odakları aranır.

Kapsül çakma makinesi kalıp baskı ayarının (tork/kuvvet) çok sert ayarlanması veya pirinç/metal alaşımında bakır oranının düşük (kalitesiz metal) olması.

Çakılan kapsüller basma testine (pull-out test) tabi tutulur. Metal alaşımı spektral analiz veya görsel kırılgansızlık testine sokulur.

Zamak döküm metal aksesuarların kaplama (nikel free / antik pirinç) mikron kalınlığının yetersiz olması ve koruyucu lak (lacquer) katmanının eksikliği.

Metal aksesuarlara ASTM B117 Tuz Sisi (Salt Spray) testi uygulanarak korozyon başlangıç saati kaydedilir.

Elastik dokuma lastikte kullanılan lateks kauçuk ipliklerin kalitesiz olması veya ısı ile fikse (heat-set) edilmemiş olması.

Dinamometre ile elastik bant kopma uzaması (elongation %) ve geri toplama (recovery) testi yapılır.

Fermuar şeridinin eğrisel saya kavislerine dikilirken dişlilerin sıkışması ve dikiş iğnesinin fermuar dişine çarpması.

Fermuar açma-kapama dayanımı test cihazında (zipper fatigue test) 500 döngü test edilir. Dişli hatları incelenir.

Etiket baskı mürekkebinin (serigrafi/hot-stamping) aşınmaya dayanıklı olmaması veya dikim ipliğinin kısa sürede aşınıp kopması.

Martindale sürtünme test cihazı ile etiket baskısı test edilir. Saya iç tabanına dikim sağlamlığı kontrol edilir.

Geri dönüştürülmüş selülozik taban kartonunun (texon board) suya ve neme karşı mukavemetinin zayıf olması, reçine emprenyesinin yetersizliği.

İç taban kartonuna su emme (Cobb testi) ve ıslakken eğilme direnci testleri uygulanır.

Düşük yoğunluklu açık hücreli lateks sünger kullanılması ve yürüyüş basış basıncını absorbe edememesi.

Sünger yoğunluğu (density) ve kalıcı deformasyon (compression set) testleri yapılır.

Jel tabanlığın altındaki yapışkan (self-adhesive) bandın kalitesiz olması veya iç taban kumaş yüzeyinin tozlu/yağlı olması.

Jel malzemenin yapışma kuvveti (peel adhesion) test edilir. İç taban yüzey temizliği denetlenir.

Taban derisinin tabaklanmasında kullanılan bitkisel/sentetik boyarmaddelerin fiksasyonunun (bağlanmasının) yetersiz olması.

Sürtünme haslığı (Crockmeter testi) kuru ve ıslak olarak deri numunesine uygulanır.

Aktif karbon miktarının m² başına g gramajının çok düşük tutulması ve lateks köpüğe homojen dağıtılamaması.

İç tabanın aktif karbon gramajı (g/m²) ve koku emilim kapasitesi laboratuvarda gaz kromatografisi ile test edilir.

CAD/CAM 3D model verilerinin kalıp freze tezgahına aktarılırken tolerans (G-code) optimizasyonunun yapılmaması.

Kalıp diş ve taban profilleri 3D optik tarayıcı (CMM) ile kontrol edilerek orijinal numune ile kıyaslanır.

Gradasyon (grading) hesaplamalarında geometrik oranlama hatası yapılması veya kalıp malzemesinin genleşmesi.

Kalıp ölçüleri kalıp tarayıcı (Last Scanner) ile numere tablosuna göre karşılaştırılır.

Bıçak kalıbı imalatında köşe bıçaklarının kaynak birleşim yerlerinin kalın kalması ve kesme presi baskı dengesizliği.

Bıçak kalıbı ile kesilen numuneler üst üste konarak köşe kesim tamlığı kontrol edilir.

DXF/PLT formatlı CAD kalıp çizimlerinin otomatik dikiş makinesi kontrol ünitesine yanlış ölçekte (scale) aktarılması.

Makine simülasyon ekranında dikiş yolları ve kalıp sınır çizgileri test edilir.

Kalıp ayırıcı wax/silikon bazlı spreylerin kalıp sıcaklığında karbonlaşarak taban yüzeyine transfer olması.

Döküm sonrası taban yüzey parlaklığı ve leke varlığı görsel olarak incelenir.

Taban hammadde reçetesindeki plastikleştirici (plasticizer) oranının düşük olması, kauçuk/TR polimer zincirlerinin soğukta esneklik kaybetmesi.

Ross Flexing veya Maeser Flexing test cihazında tabana oda sıcaklığında ve -10°C'de 150.000 bükülme döngüsü uygulanır.

Burun koruyucu metal/kompozit malzemenin EN ISO 20345 standart et kalınlığı ve darbe dayanım (200 Joule) sınırının altında kalması.

Darbe test cihazında (Drop Hammer) 200J enerji ile burun bölgesine düşürme testi yapılır. İç yükseklik komparatörle ölçülür.

Taban kauçuk bileşiminde sürtünme katsayısını artırıcı silika oranının yetersizliği ve taban desen geometrisinin su tahliyesine uygun olmaması.

Satra TM144 veya EN ISO 13287 test cihazında seramik/çelik zemin üzerinde ıslak/kuru kayma sürtünme katsayısı (CoF) ölçülür.

Deri tabaklama aşamasında hidrofobik (su itici) florokarbon reçine emprenyesinin eksik kalması.

Maeser su penetrasyon test cihazında veya Bally penetrometre testinde derinin su geçiş süresi ölçülür.