Atık Yağ Geri Kazanımı

Sanal sanayi atık depolarında veya oto sanayilerde atık yağ varillerine tiner, benzin veya yıkama solventlerinin bilinçsizce karıştırılması; depolama tanklarına yağmur suyu sızması.

Saha emiş öncesi taşınabilir Pensky-Martens kapalı kap alevlenme noktası test cihazı ile numune kontrolü yapın. Su varlığı için Kolor-Kut su arama macunu sürülmüş iskandil çubuğu kullanın.

Kış aylarında dişli transfer pompalarının yüksek viskoziteli (ISO VG 460 ve üzeri ağır sanayi yağları) madeni yağları çekerken emiş hattında aşırı vakum vakum oluşturması ve hava kabarcıkları patlaması.

Emiş manifoldunda vakum metresini kontrol edin (-0.8 bar üzeri vakum kavitasyon işaretidir). Pompada aşırı titreşim ve çakıl taşı sesi benzeri gürültü varlığını dinleyin.

Restoran ve gıda fabrikalarından toplanan kullanılmış kızartmalık yağların yüksek serbest yağ asidi (FFA), nem ve yüksek doymuş yağ (palmiye yağı) içeriği nedeniyle düşük sıcaklıkta jelleşip katılaşması.

Varil içi sıcaklığı ve katılaşma seviyesini kontrol edin. Titrasyon seti ile Serbest Yağ Asidi (FFA) yüzdesini ölçün.

Ağır sanayi atık yağlarının bünyesindeki kurum, metal tozu ve asfalten yapılı ağır uçların nakliye süresince tank tabanına çökerek dip çamuru katmanı oluşturması.

Tanker boşaltım sonrası taban iskandili yapın. Tank taban vanasından çıkan akışın viskozitesini ve katı madde miktarını dip numune kabı ile denetleyin.

Atık yağdaki sentetik katıklar, deterjanlar ve kalsiyum/sodyum sülfonatlar nedeniyle su ve yağın kararlı (mikro-emülsiyon) faz oluşturması.

Laboratuvarda emülsiyon numunesine Santrifüj (ASTM D1796) testi uygulayın. pH seviyesini ve toplam katı madde (TDS) miktarını ölçün.

Atık yağ içerisindeki 50 mikron üzeri ince metal çapakları, kauçuk parçacıkları ve ağır gres birikintilerinin santrifüj çanak tambur yüzeyinde sert kek oluşturması.

Santrifüj titreşim sensörü (vibration transmitter) verilerini ve hidrolik açma-kapama deşarj basıncını kontrol edin. Titreşim artışı çanak dolumuna işarettir.

Ön ısıtma aşamasında ham atık yağın içindeki organik asitlerin ve ağır çamurun plakalar üzerinde tabakalaşması ve ısı transfer katsayısını düşürmesi.

Giriş-çıkış manometrelerinden fark basıncını (ΔP) okuyun. Isı transfer verimsizliğini anlamak için delta T (ΔT) sıcaklık düşüşünü takip edin.

Gelen atık yağın 90°C üzerinde beslenmesi ve yüksek devirde (3000+ RPM) çamur tahliyesi sırasında oluşan eksenel yüklerin rulman yağlama filmini bozması.

Dekantör yatak sıcaklık sensörlerini (Pt100) kontrol edin. Yataklardan gres analizi alarak aşınma metali varlığını (Fe, Cu) denetleyin.

İnce film buharlaştırıcıda (TFE) vakum altında yüksek sıcaklığa (320°C+) maruz kalan ağır asfaltenik ve polimerik bileşenlerin cidarda pişerek sert karbon tabakası oluşturması.

TFE rotor motoru akım çekimini (Amper) takip edin. Sıyırıcı bıçakların (wiper blades) cidar temas sesini ve çıkış ürününün renk kararmasını kontrol edin.

Vakum kolonundan çıkan hafif hidrokarbon buharlarının iç kondenserde tam yoğuşamaması sonucu vakum pompasının içine hafif yağ buharı kaçması ve vakum derinliğinin bozulması.

Vakum seviyesini Torr/mbar cinsinden dijital vakummetre ile okuyun (Hedef: 0.1 - 1 mbar). Kondenser soğutma suyu giriş-çıkış sıcaklıklarını ölçün.

Geri kazanım besleme yağında kalıntı nem veya silikon bazlı katkı maddelerinin vakum altında aniden genleşerek kolon tepsilerinde aşırı köpük oluşturması.

Kolon tepe gözetleme camından (sight glass) köpük seviyesini izleyin. Flaş tankı basınç dalgalanmalarını ve distilat renginin (ASTM D1500) aniden koyulaşmasını kontrol edin.

Distilasyon ünitesini besleyen termal yağın (kızgın yağ) lokal aşırı ısınma nedeniyle termal bozunmaya (cracking) uğraması ve boru iç cidarlarında kurum/karbon tabakası oluşturması.

Termal yağın alevlenme noktasını ve viskosite değişimini laboratuvarda test edin. Kazan giriş-çıkış basınç farkını ve baca gazı sıcaklığını kontrol edin.

Kullanılan aktif kilin (bentonit/montmorillonit) nem oranının yüksek olması veya reaktör sıcaklığının aktivasyon aralığının (110°C - 130°C) altında kalması.

Laboratuvar tipi ağartma testi ile kil aktivitesini denetleyin. Reaktör içi mutlak vakumu (50 mbar) ve sıcaklık sensörlerini kontrol edin.

Kil ayrıştırma kademesinde filtre yaprakları üzerine biriken killi kekin (filter cake) aşırı kalınlaşması ve zıt basınç oluşması.

Filtre giriş ve çıkış manometrelerini kontrol edin (Basınç farkı 3.5 barı geçmemeli). Süzüntü berraklığını türbidimetre (bulanıklık ölçer) ile denetleyin.

Atık yağdaki yüksek organik klorürler (PCB, solvent kaynaklı) ve kükürtlü bileşiklerin Ni-Mo veya Co-Mo katalizör aktif merkezlerini bloke etmesi.

XRF Cihazı ile besleme yağındaki toplam Klor (Cl) ve Kükürt (S) miktarını ölçün (Klor < 50 ppm olmalı). Reaktör yatak sıcaklık profilini (exotherm) izleyin.

Ağartma veya hidro-arıtma sonrasında yağ bünyesinde kalan doymamış çift bağların (olefinler) ve aromatik polimerlerin havayla temas ederek oksitlenmesi.

Rancimat cihazı veya ASTM D2272 (RPVOT) yöntemi ile oksidasyon kararlılık testini yapın. Hach spektrofotometre ile renk skalasını (Saybolt / ASTM) gün bazlı takip edin.

Distilasyon aşamasında kesim noktalarının (cut points) hatalı ayarlanması; hafif yakıt/motorin fraksiyonlarının baz yağ kesimine karışması.

ASTM D445 yöntemi ile 40°C ve 100°C viskozitelerini ölçüp VI değerini hesaplayın. ASTM D5800 Noack uçuculuk test cihazını çalıştırın.

Atık yağın termal bozunması sonucu oluşan organik naptenik asitlerin ve okside olmuş bileşiklerin tam nötralize edilememesi.

ASTM D664 potansiyometrik titrasyon yöntemi ile Toplam Asit Sayısını (TAN - mg KOH/g) ölçün.

Motor yağlarındaki ZDDP (çinko ditiyofosfat) gibi deterjan ve aşınma önleyici katkı paketlerinin distilasyon dip ürününde tam ayrıştırılamayıp distilata sıçraması.

ICP-OES (Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry) cihazı ile elemental analiz gerçekleştirin.

Atık bitkisel yağların (UCO) transesterifikasyon reaksiyonunda reaktör sıcaklığı, katalizör (KOH/NaOH) miktarı veya metanol oranının yanlış ayarlanması.

ASTM D6584 uyarınca Gaz Kromatografisi (GC) cihazı ile serbest ve toplam gliserin analizi yapın. Islak kimyasal titrasyon ile ppm bazında sabun ölçümü gerçekleştirin.

Vakum sisteminden tahliye edilen yoğuşmayan gazların (non-condensable gases) mercaptan, kükürtlü bileşikler ve hafif hidrokarbon taşımaları.

Egzoz bacasında PID (Photoionization Detector) el dedektörü ile VOC ölçümü yapın. Koku duyusal analiz kayıtlarını tutun.

Düşük iletkenlikli hidrokarbon sıvıların (baz yağ ve yakıtlar) yüksek debili boru hatlarından akışı esnasında statik yük biriktirmesi ve tank topraklama hattının kopuk olması.

Topraklama süreklilik test cihazı (megger) ile tank gövdeleri ve flanş köprüleme (bonding) hatlarının direncini ölçün (< 10 Ohm olmalı).

Ağartma toprağı pres kekinin bünyesinde barındırdığı doymamış yağların hava oksijeni ile eksotermik reaksiyona girerek ısı biriktirmesi.

Depolama sahasındaki kek yığınlarının iç sıcaklığını kızılötesi termal kamera (FLIR) ile sürekli izleyin.

Dekantasyon ve tank yıkama proseslerinden gelen suların yüksek oranda suda çözünmüş emülsifiye hidrokarbon içermesi.

Atıksu giriş ve çıkış noktalarından kompozit numune alarak KOİ, AKM (Askıda Katı Madde) ve Yağ-Gres analizlerini gerçekleştirin.

300°C proses sıcaklığında çalışan yağların pompada neden olduğu termal genleşme ve atık yağdaki mikro-aşındırıcı parçacıkların salmastra yüzeylerini çizmesi.

Salmastra soğutma/yıkama sıvısı (plan 53/54) basıncını ve hazne yağ seviyesini kontrol edin. Sızıntı miktarını damla/dakika olarak izleyin.

Viskoz ve yapışkan atık yağın, basınç sensörü diyaframlarında ve seviye şamandıralarında birikerek kabuk oluşturması.

Sensör canlı okuma değerlerini manuel iskandil ve mekanik manometrelerle karşılaştırın.

Reboiler boru demetinin dış yüzeyinde sürekli yüksek sıcaklıkta temas eden yağın kraking olarak boru yüzeyine yapışması ve ısı iletimini durdurması.

Reboiler buhar/kızgın yağ tüketim miktarı ile üretilen buhar debisi arasındaki oranı takip edin. Termal görüntüleme ile sıcaklık dağılımını denetleyin.

Distilasyon hattı üzerindeki pnömatik/elektrikli vana aktüatörlerinin gövdeden yayılan aşırı radyant ısı nedeniyle elektronik kart ve conta arızası vermesi.

Aktüatör ortam sıcaklığını ölçün. Pnömatik hava besleme hatlarındaki nem ve yağ miktarını filtre-regülatör üzerinden kontrol edin.

Distilasyon fırınında uçucu bileşenlerin aşırı çekilmesi sonucu dip ürünün oda sıcaklığında tamamen sertleşmesi (camlaşması) ve pompalanamaması.

ASTM D5 penetrasyon testi ve ASTM D36 yumuşama noktası (Ring and Ball) cihazı ile bitüm/bakiye analizi yapın.

Atık lastik veya plastik/yağ pirolizi sırasında oluşan gazın kondenserlerde yeterince soğutulamaması nedeniyle sistem borularında katran (tar) tıkanması.

Gaz hattı üzerindeki damla tutucu (demister) filtrelerin basınç düşümünü ölçün. Syngas gaz kromatografisi bileşimini denetleyin.

Atıksu arıtma çamurundaki yağ moleküllerinin su hücresini hapsetmesi ve geleneksel belt preslerde kek kuruma oranının %30'u geçememesi.

Çamur kuruluk yüzdesini (TSS) ve kül oranını laboratuvar etüvünde ölçün.

Termal cracking sırasında oluşan merkapitanlar, pirolitik esterler ve doymamış reaktif bileşiklerin atmosfere açık kapta hızla kararması.

ASTM D1500 renk analizi ve doktor testi (ASTM D4952) ile kükürt/merkapitan varlığını kontrol edin.

Saha toplama ekibinin aldığı atık yağın fiziksel kategorisi ile sisteme girilen Atık Yönetimi Yönetmeliği (AYY) 6 haneli EWC atık kodunun (Örn: 13 02 05* ile 13 02 08*) uyuşmaması.

Tesise giren tankerlerin UATF (Ulusal Atık Taşıma Formu) belgeleri ile laboratuvar kabul numunesi eşleştirme raporunu kontrol edin.

Eski tip trafo yağlarının veya kapasitör sıvılarının (PCB içeren) madeni atık yağ depolama tanklarına yanlışlıkla karıştırılması (PCB > 50 ppm seviyesi atığı tehlikeli kılınamaz yakma sınıfına sokar).

Gaz Kromatografisi - Elektron Yakalama Dedektörü (GC-ECD) veya TS EN 12766 standardına göre PCB analizi yapın.