Ambalaj Tasarımı Ve Baskı

Klişe montaj bandının yanlış kalınlıkta veya sertlikte seçilmesi, klişe merdanesindeki mekanik aşınmalar, dişli boşlukları (backlash) veya web tansiyonunun (bobin gerginliği) malzeme esnemesine uygun ayarlanmaması.

Klişe montaj mikroskobu altındaki referans işaretlerini kontrol edin. Baskı silindiri dişlilerindeki aşınmayı ölçün. Web tansiyon sensörlerinin kalibrasyonunu ve montaj bandının (cushion tape) Shore sertlik derecesini doğrulayın.

Mürekkep viskozitesinin çok yüksek olması, solvent uçma hızının ortam sıcaklığına göre fazla olması, sıyırıcı bıçak (doctor blade) açısının yanlış ayarlanması veya baskı hızının düşük kalması sonucu mürekkebin silindir gözeneklerinde kuruması.

Zahn Cup veya DIN Cup kullanarak mürekkep viskozitesini ölçün. Solvent karışımındaki geciktirici (retarder) oranını kontrol edin. Sıyırıcı bıçağın temas açısını ve silindir yüzeyindeki hücreleri büyüteç (lupe) ile inceleyin.

Kartonun nem oranının çok düşük olması, pilyaj bıçağı yüksekliğinin veya kanal (oluk) genişliğinin karton kalınlığına uygun seçilmemesi, karton lif yönünün (grain direction) katlama çizgisine paralel gelmesi.

Kartonun nem seviyesini nem ölçer ile kontrol edin (ideal %6-7). Pilyaj kanalı (matrix) genişliğini ve pilyaj bıçağı kalınlığını kumpas ile ölçün. Kartonun lif yönünü (MD/CD) test edin.

Yapıştırıcı (tutkal) gramajının yetersiz olması, kürlenme (curing) süresinin veya sıcaklığının yetersiz olması, filmler arasındaki yüzey geriliminin (Dyne seviyesi) düşük olması, iki film arasındaki gerginlik (tension) dengesizliği.

Korona deşarj cihazının çalışmasını ve filmlerin Dyne seviyesini test mürekkebi ile ölçün (minimum 38-40 Dyne olmalı). Laminasyon silindiri sıcaklığını ve basıncını kontrol edin. Sarım tansiyonu grafiklerini inceleyin.

Tutkal viskozitesinin yanlış olması, uygulama kafalarının (nozzle) basınç ayarının bozuk olması, selefonlu veya laklı yüzeylerde uygun tutkal tipinin (dispersion vs. hotmelt) seçilmemesi, pres bandı basıncının yetersiz olması.

Yapıştırma kulaklarındaki lak veya selefon varlığını kontrol edin. Tutkal uygulama kafasının püskürtme basıncını ve zamanlamasını kontrol edin. Yapışan kutuları açarak 'lif kopması' (fiber tear) testi yapın.

Mürekkep-su dengesinin bozulması nedeniyle aşırı nemlendirme suyu kullanımı, yetersiz pudralama (anti-setoff powder) uygulaması, istif yüksekliğinin fazla olması veya mürekkebin emilmeyen kuşe/karton yüzeylerde yavaş oksitlenmesi.

Hazne suyu pH ve iletkenlik değerlerini ölçün. Pudra püskürtme ünitesinin nozullarını ve pudra miktarını kontrol edin. İstiflenen tabakaların sıcaklığını ve nemini ölçün. Mürekkebin kuruma süresini (tack test) test edin.

Klişe sıcaklığının çok yüksek olması, aşırı baskı basıncı (forse), yaldız filminin (foil) taşıyıcı katmanından erken ayrılması veya klişe üzerindeki mikro detayların aşınması.

Klişe sıcaklığını termal kamera veya yüzey termometresi ile kontrol edin. Silindir veya düz yataklı presin forse (basınç) ayarını kontrol edin. Kullanılan yaldızın (foil) kağıt/karton yüzey tipine (kuşe, mat selofanlı, dokulu kağıt) uygunluğunu teknik bilgi formundan (TDS) doğrulayın.

Lak viskozitesinin çok yüksek olması, UV lambalarının ömrünü tamamlaması nedeniyle yetersiz UV enerjisi (mJ/cm²), lak merdanesinin (aniloks veya kauçuk) yüzey gerilimi ile lakın ıslatma (wetting) özelliğinin uyuşmaması.

UV lambalarının çalışma saatlerini ve UV radyometresi ile enerji yoğunluğunu (UV-A, UV-V spektrumları) ölçün. Lakın viskozitesini DIN Cup 4 ile ölçün. Baskı altı malzemenin yüzey enerjisini dyne kalemleri ile test edin.

Dilme bıçaklarının (dairesel veya jilet bıçak) körelmesi, bıçak açılarının veya bıçak baskı tansiyonunun yanlış ayarlanması, sarım şaftı üzerindeki tansiyon kontrolünün (tension control) dengesiz olması.

Bıçakların keskinliğini ve aşınma durumunu mikroskop altında inceleyin. Dilme ünitesindeki bıçak bindirme (overlap) ve yan boşluk (side clearance) ayarlarını kontrol edin. Sarım esnasında bobin kenarındaki hizalama sensörlerini ve tansiyon profil eğrisini (taper tension) kontrol edin.

Ekstrüder kafa (die) sıcaklıklarının homojen olmaması, hava halkası (air ring) hava akışının düzensizliği, hammadde besleme sistemindeki (gravimetrik dozajlama) dalgalanmalar veya eriyik basıncındaki kararsızlık.

Kafa (die) üzerindeki ısıtıcı rezistansların akım değerlerini ve sıcaklık sensörlerini kontrol edin. Hava halkasının (air ring) temizliğini ve hava üfleme deliklerindeki tıkanıklıkları kontrol edin. Kalınlık ölçüm cihazı (online gauge) verilerini analiz ederek sapmanın yönünü (enine/boyuna) belirleyin.

Tasarım aşamasında baskı yöntemine özgü baskı kazancı (dot gain) payının (BWR - Bar Width Reduction) hesaplanmaması, mürekkep yayılması nedeniyle barkod çizgilerinin kalınlaşması ve aradaki boşlukların daralması.

Barkod çizgilerinin mikroskop altında incelenmesi, BWR değerinin kontrol edilmesi, densitometre ile mürekkep yoğunluğunun ölçülmesi, barkod doğrulama cihazı (verifier) ile ISO/IEC 15416 standartlarına göre derecelendirme yapılması.

Nişasta tutkalının aşırı kullanımı, yüksek nem oranı, astar kağıdının (liner) ince olması ve ondüle kağıdıyla birleşirken aşırı gerilim/büzülme yaşanması.

Tutkal tüketim miktarının (g/m²) ölçülmesi, kağıt nem oranlarının nem ölçer ile kontrol edilmesi, ondüle ve astar kağıtlarının gramajlarının teknik şartnameye uygunluğunun incelenmesi.

Metal yüzeyindeki koruyucu yağ tabakasının yetersiz temizlenmesi (korona veya alevle işlem eksikliği), fırınlama/kürleme sıcaklığının veya süresinin yetersiz olması, yanlış astar (sizing) seçimi.

Çapraz kesim (cross-hatch) yapışma testi uygulanması, fırın sıcaklık profilinin (data logger ile) ölçülmesi, metal yüzey geriliminin dyne kalemleri ile kontrol edilmesi.

Polimer hammaddesinin ekstrüder içinde aşırı ısınarak termal bozunmaya (degradasyon) uğraması, vida/kovan aşınması, hammadde içinde yabancı madde veya çapraz kirlenme (cross-contamination) bulunması.

Jel tiplerinin polarize mikroskop altında incelenmesi (karbonize jel mi yoksa erimemiş polimer mi tespiti), ekstrüder sıcaklık sensörlerinin kalibrasyonu, filtre (screen pack) kirlilik durumunun kontrolü.

Bobin sarım tansiyonunun aşırı yüksek olması, sıcak depolama koşulları, etiket kesim bıçağının (rotary die) körelmesi nedeniyle yapışkan tabakasını ezerek dışarı doğru sıvazlaması.

Bobin sarım sertliğinin (durometre ile) ölçülmesi, depolama alanı sıcaklık ve nem değerlerinin kontrolü, kesim kalıbının (die-cut) mikroskop altında keskinlik kontrolü.

Levha ısıtma sıcaklığının homojen olmaması, erkek/dişi kalıp boşluk toleranslarının yanlış ayarlanması, vakum veya şişirme havası basıncının zamansız uygulanması, hammadde (PP/PET) MFI (Melt Flow Index) değerinin uygun olmaması.

Isıtıcı rezistansların sıcaklık haritasını termal kamera ile kontrol et. Vakum süresini ve basınç eğrisini izle. Kalıp maça (plug assist) malzemesini ve aşınma durumunu incele. Hammadde akışkanlık indeksini (MFI) test et.

Isıl yapışma çenelerinin sıcaklık dalgalanması, çene basıncının yetersiz veya dengesiz dağılması, yapışma yüzeyinde toz/ürün kontaminasyonu, ambalaj filminin (BOPP/PE) iç katmanındaki slip (kaydırıcı) katkısının yüksek sıcaklıkta yüzeye fazla göç etmesi.

Çene yüzeyindeki sıcaklık dağılımını termokupl ile ölç. Karbon kağıdı testi ile çene baskı izini ve paralelliğini kontrol et. Film yüzeyindeki slip katkı maddesi (erukamid/oleamid) oranını laboratuvarda analiz et. Yapışma bölgesinde tozlanma olup olmadığını gözlemle.

Ofset (karton), flekso (PE film) ve tifdruk (metalize film) gibi farklı teknolojilerde aynı mürekkep formülasyonunun kullanılması, alt malzemenin (baskı altı malzemesi) kendi beyazlık/parlaklık değerinin (L*a*b*) farklı olması, standart dışı aydınlatma koşullarında renk değerlendirmesi yapılması.

Spektrofotometre ile baskı altı malzemesinin çıplak L*a*b* değerlerini ölç. Baskı numunelerini D50 ve D65 ışık kaynakları altında karşılaştır. ICC profillerinin ve mürekkep pigment konsantrasyonunun doğruluğunu kontrol et.

Depolama ve sevkiyat ortamındaki yüksek bağıl nem (%80+), kağıt seçiminde (Fluting/Testliner) geri dönüştürülmüş elyaf oranının çok yüksek olması ve neme karşı dirençsizlik, nişasta tutkalının neme dayanıklı (water-resistant) katkı içermemesi.

Depo ortamının sıcaklık ve bağıl nem değerlerini datalogger ile kaydet. Boş kutuların BCT (Box Compression Test) ve kağıtların RCT (Ring Crush Test) / CCT (Corrugated Crush Test) değerlerini ölç. Tutkal reçetesindeki su direnci katkı oranını kontrol et.

Baskı altı plastik filmin (PET/BOPP) yüzey enerjisinin (Dyne seviyesi) düşük olması, UV mürekkebin kürlenme lambalarının (LED/Curing) gücünün yetersiz kalması, mürekkep tabakasının esnek ambalajın bükülme hareketlerine uyum sağlayamayacak kadar sert/kırılgan olması.

Dyne test kalemleri ile film yüzey enerjisini ölç (minimum 38-40 dyne olmalı). UV lambalarının enerji çıkışını (mJ/cm²) UV radyometre ile ölç. Baskı sonrası selobant testi (Cross-hatch test) ile yapışmayı kontrol et.

RGB renk gamutunun CMYK'dan geniş olması nedeniyle tasarım aşamasında canlı görünen renklerin baskıda matlaşması; ayrıca toplam mürekkep limitini (TAC) aşan kontrolsüz siyah (Rich Black) kullanımı sonucu kağıdın mürekkebi ememeyerek arkaya vermesi.

Tasarım dosyasındaki toplam mürekkep limitinin (TAC) kontrol edilmesi (karton ambalaj için maksimum %300), renk profillerinin (örn. Coated FOGRA39) doğrulanması, ince siyah metinlerin tek kanal (%100 K) olup olmadığının incelenmesi.

Baskı silindiri ile fotopolimer klişe arasındaki forse (basınç) ayarının çok yüksek olması, mürekkep solventlerinin klişe polimer yapısını şişirmesi veya yanlış sertlikte (Shore A) klişe montaj bandı seçilmesi.

Baskı forse ayarlarının 'kiss-touch' (minimum temas) seviyesinde olup olmadığının kontrolü, klişe sertliğinin durometre ile ölçülmesi, kullanılan mürekkep solventlerinin klişe üreticisi spesifikasyonlarına uygunluğunun test edilmesi.

İki bileşenli poliüretan laminasyon tutkalının (izosiyanat ve poliol) yanlış karışım oranında dozajlanması, laminasyon dairesindeki ortam neminin yetersiz olması veya bobinin kürlenme odasında (hot room) yeterli süre bekletilmemesi.

Dozajlama ünitesinin pompa oranlarının ve debisinin kontrol edilmesi, kürlenme odası (hot room) sıcaklık ve süre kayıtlarının incelenmesi, FTIR spektroskopisi ile serbest izosiyanat varlığının analiz edilmesi.

Kesim-gofraj kalıbındaki pilyaj (katlama çizgisi) bıçak yüksekliğinin karton kalınlığına göre yanlış seçilmesi, karşı kalıptaki (pertinaks) oluk genişliğinin dar olması veya kartonun lif yönünün katlama yönüyle çelişmesi.

Karton kalınlığının mikron cinsinden ölçülmesi, pilyaj bıçağı yüksekliği ve pertinaks kanal genişliğinin formüle (Kanal Genişliği = 1.5 x Karton Kalınlığı + Pilyaj Bıçağı Kalınlığı) göre kontrol edilmesi, katlama direncinin ölçülmesi.

Doktor bıçağının (sıyırıcı bıçak) ağzında mikro çapakların veya aşınmaların oluşması, mürekkep haznesine giren sert partiküllerin (kurumuş mürekkep, metal tozu) bıçak ile silindir arasına sıkışması, silindir krom kaplamasının pürüzlü olması.

Doktor bıçağının temas açısının (genellikle 55-65 derece) ve basıncının kontrolü, bıçak ağzının büyüteç ile aşınma yönünden incelenmesi, mürekkep sirkülasyon hattındaki manyetik filtrelerin doluluk oranının kontrolü.

Statik elektrik yükleme ünitesinin yetersiz voltajı, etiket malzemesinin (PP film) nem dengesizliği, kalıp içi vakum kanallarının tıkanması veya robotik kolların konumlandırma hassasiyetinin kaybolması.

Statik yükleyici barın voltaj çıkışını (kV) ölçün. Etiket depolama alanının bağıl nem oranını kontrol edin. Kalıp üzerindeki vakum emiş deliklerinde plastik çapağı veya toz birikimi olup olmadığını inceleyin. Robotik elin (EOAT) vantuz aşınmalarını kontrol edin.

Mekanik ghosting; mürekkep merdanelerinin form silindirlerine yeterli mürekkep taşıyamaması ve tasarımda yoğun mürekkep çeken alanların hemen arkasındaki açık tonlu alanları besleyememesinden kaynaklanır. Kimyasal ghosting ise mürekkebin kuruma esnasında çıkardığı gazların arka sayfadaki yaş mürekkep veya vernik tabakasının parlaklığını lokal olarak değiştirmesinden oluşur.

Baskı tasarımında yoğun mürekkep tüketen geniş blok alanlar ile ince detayların aynı dikey eksende olup olmadığını kontrol edin. Mürekkep merdane baskı ayarlarını (şerit genişliklerini) ölçün. Hazne suyu pH ve iletkenlik değerlerini kontrol edin. Kurutma fırını hava sirkülasyonunu inceleyin.

Alüminyum folyonun soğuk şekillendirme esnasında aşırı gerilmesi, şekillendirme kalıbının yarıçap geometrisinin çok dar olması, folyo mekanik özelliklerinin yetersizliği veya kalıp yüzeyindeki mikro pürüzler.

Şekillendirilmiş blister yuvalarını arkadan ışık kaynağı kullanarak mikro delikler açısından inceleyin. Şekillendirme kalıbının köşe radyuslarını kumpas ve profil projeksiyon cihazı ile ölçün. Alüminyum folyonun sertlik ve uzama sertifikası değerlerini kontrol edin.

Buhar tünelindeki sıcaklık dağılımının düzensiz olması, buhar püskürtme nozullarının yanlış açıyla konumlandırılması, sleeve malzemesinin büzüşme oranının şişe geometrisine uyumsuz olması veya tünel konveyör hızının yanlış ayarlanması.

Buhar tüneli içindeki sıcaklık profilini veri kaydedici ile ölçün. Buhar püskürtme borularının ve nozullarının şişeye olan mesafesini ve açısını kontrol edin. Sleeve filminin enine ve boyuna çekme yüzdelerini laboratuvarda test edin.

Ondüle kağıdı ile düz liner kağıtlar arasındaki nem farkı, ondüle makinesinde uygulanan nişasta tutkalındaki su miktarının fazla olması, ön ısıtıcı silindirlerin sıcaklığının yetersizliği veya levhaların üretim sonrası istiflenme esnasında düzensiz soğuması.

Dış liner, iç liner ve ondüle kağıtlarının giriş nem oranlarını nem ölçer cihazı ile kontrol edin. Ön ısıtıcı silindirlerin yüzey sıcaklıklarını pirometre ile ölçün. Çift yüzlü yapıştırıcıdaki tutkal filmi kalınlığını ve viskozitesini kontrol edin. Levhaların eğrilme yönünü tespit edin.

Farklı polimer katmanlarının (örneğin PA, EVOH, PE) termal büzülme oranlarının ve elastisite modüllerinin farklı olması, simetrik olmayan katman yapısı tasarımı ve ekstrüzyon sonrası soğutma silindirlerindeki (chill roll) dengesiz sıcaklık dağılımı.

Katman kalınlık dağılımını mikroskop altında inceleyin. Soğutma silindiri sıcaklıklarını kızılötesi termometre ile ölçün. Filmin serbest bırakıldığında hangi yöne doğru (MD veya TD) kıvrıldığını test edin. Hammaddelerin erime akış indekslerini (MFI) kontrol edin.

Mürekkebin yapışkanlık (tack) değerinin kartonun yüzey mukavemetinden yüksek olması, baskı hızının makine limitlerinin üzerinde olması, blanketin aşırı yapışkan hale gelmesi veya kalitesiz karton kullanımı nedeniyle kuşe tabakasının zayıf olması.

Kartonun IGT yüzey mukavemeti testini gerçekleştirin. Mürekkebin tack değerini tack-metre ile ölçün. Blanket yüzeyinin temizliğini ve aşınma durumunu kontrol edin. Baskı hızı ile yolma miktarı arasındaki ilişkiyi gözlemleyin.

Etiket şeklinin keskin köşeli olması, atık çerçeve (matrix) genişliğinin çok dar tasarlanması, döner bıçağın (rotary die) aşınması veya yanlış basınç ayarı nedeniyle taşıyıcı kağıda (liner) zarar vermesi ve yapışkanın bıçak kenarlarına sıvanması.

Matris genişliğini kumpas ile ölçün. Döner bıçak basınç göstergelerini kontrol edin. Taşıyıcı kağıt (liner) üzerinde bıçak izinin derinliğini mikroskopla inceleyin. Atık sarım gerginliğini (tension) kontrol edin.

Karton kutu kesim kalıbındaki tırnakların (nicks) çok ince veya az sayıda olması, kartonun lif yönünün (grain direction) kesim yönüyle uyumsuz olması, yüksek makine hızı nedeniyle oluşan merkezkaç kuvveti ve ayıklama (stripping) pimlerinin yanlış hizalanması.

Kalıp üzerindeki tırnak genişliklerini kumpasla ölçün. Kartonun lif yönünü kontrol edin. Kesim presinin hızını ve vibrasyon seviyesini izleyin. Ayıklama ünitesindeki pimlerin ve dişi kalıbın hizasını kontrol edin.